Najważniejsze problemy z zakresu praw obywatelskich w Polsce

Udostępnij

polski prawnik i nauczyciel akademicki, doktor nauk prawnych, działacz na rzecz praw człowieka, w latach 2010–2015 wiceprezes Helsińskiej Fundacji Praw…

Więcej

Obowiązkiem Rzecznika Praw Obywatelskich jest stanie na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych. Cel ten może być zrealizowany tylko pod warunkiem dobrej komunikacji Rzecznika z obywatelami.



Rzecznik musi wiedzieć, co jest ludziom potrzebne, czego oczekują, jak może im pomóc. Dobrze jest, gdy ta wiedza pochodzi nie tylko z napływających do jego biura listów i skarg, ale również z bezpośrednich spotkań i rozmów. Z kolei obywatele powinni być dobrze poinformowani o działaniach RPO– czym się zajmuje na co dzień, jak stara się rozwiązywać problemy, gdzie widzi największe zagrożenia dla ich praw i wolności.

 

Poddaliśmy dokładnej analizie informacje roczne RPO z poprzednich lat. Uznaliśmy, że trzeba coś zmienić, ponieważ stawały się one zbyt formalistyczne. Chociaż zawsze przekazywały rzetelną wiedzę o działaniach urzędu i sytuacji w kraju w zakresie respektowania praw i wolności obywatelskich, to jednak ich lektur a mogła nastręczać pewne problemy związane z objętością i strukturą tekstu.

 

W informacji rocznej za 2017 rok, przygotowywanej na podstawie art. 212 Konstytucji RP, postanowiliśmy dokonać kompleksowych zmian.

 

Obywatele uczestniczący w lipcowych demonstracjach, dotyczących niezależności sądownictwa, wyraźnie wskazali, jak ważna jest dla nich Konstytucja oraz jak wielką wagę przywiązują do jej zrozumienia, respektowania, a także gwarancji z niej wynikających. Dlatego też na wszystkie działania RPO, ale także na stan przestrzegania praw i wolności człowieka i obywatela, staraliśmy się spojrzeć przez pryzmat konkretnych postanowień Konstytucji.

 

Inny ważny powód merytoryczny uzasadniający zmianę to konieczność uporządkowania wielu pojęć i interpretacji zdarzeń.

 

W ostatnim czasie bowiem nasz system prawny ulega szybkim zmianom, podobnie zresztą jak wiele innych obszarów rzeczywistość społecznej i ustrojowej w państwie. Erozji i rozchwianiu ulegają niektóre organy władzy państwowej.

 

Wszystko to powoduje, że w debacie publicznej pojawia się zamęt, niepewność, częste pomieszanie pojęć i nadawanie dowolnych znaczeń czemuś, co już dawno zostało w prawie zdefiniowane.

 

Dlatego sięgnęliśmy do najważniejszego dokumentu określającego nasze prawa i wolności, aby przywrócić ład myślowy oraz pokazać, że wszelkie działania RPO są motywowane właśnie koniecznością ochrony porządku konstytucyjnego.

 

Wreszcie, naszą zmianę podyktowało życie. W 2017 roku kontynuowana była zakrojona na szeroką skalę akcja spotkań regionalnych RPO. Rozmawiając w różnych miejscowościach z setkami osób zauważyłem, że często nie potrafią one powiązać swojej sprawy z konkretną ustawą, przepisem czy paragrafem, ale chętnie odwołują się do Konstytucji.

 

Nie zawsze mają dogłębną wiedzę prawniczą, ale mają świadomość i wrażliwość obywatelską. Upominając się o sprawiedliwość w swojej sprawie, słusznie odwołują się do praw zawartych w Konstytucji, a także do obowiązków ich respektowania przez władze publiczne.

 

W naszym sprawozdaniu napisaliśmy nie tylko o tym, co ważnego działo się w 2017 roku w zakresie praw człowieka, ale pozwoliliśmy sobie również na komentarz.

 

Zastępcy RPO, znakomici specjaliści w swoich dziedzinach, podzielili się uwagami na temat tych obszarów prawa, którymi się zajmują: Stanisław Trociuk opisał zmiany dotyczące systemu konstytucyjnego, dr Sylwia Spurek scharakteryzowała realizację zasady równego traktowania, a dr Hanna Machińska podzieliła się uwagami na temat przeciwdziałania torturom i wykonywania kar. Ponadto o niektórych działaniach i sytuacji materialnej Biura RPO napisała dyrektor generalna Katarzyna Jakimowicz.

 

Wszystko to staraliśmy się przedstawić w możliwie prosty sposób i przyjaznym językiem, oczywiście na tyle, na ile trudna materia prawna i statystyczna na to pozwala.

 

Wierzymy, że w ten sposób skutecznie przybliżać będziemy obywatelom znaczenie postanowień Konstytucji. Mamy ambicję dalej doskonalić nasze dzieło, aby w kolejnych latach raporty roczne RPO coraz lepiej służyły dobrej komunikacji oraz informowaniu, co w Polsce należy jeszcze zrobić, aby poprawić stan przestrzegania praw człowieka. Dlatego będziemy wdzięczni za wszelkie propozycje i uwagi, także te krytyczne.

 

Życzę Państwu pożytecznej lektury.

 

Powyższy tekst opublikowany został w Informacji o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w 2017 r. oraz o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich, dostępnej w całości na stronie Archiwum Osiatyńskiego



Powiązane raporty


Autor


polski prawnik i nauczyciel akademicki, doktor nauk prawnych, działacz na rzecz praw człowieka, w latach 2010–2015 wiceprezes Helsińskiej Fundacji Praw…


Więcej

Opublikowany

8 czerwca 2018





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

27.08.2019

Adam Bodnar. Mówią o nim: ostatni bastion normalnej Polski. Oraz rzecznik bestii

21.06.2019

Oświadczenie: Godności człowieka broniłem i będę bronił bez względu na okoliczności

29.04.2019

Bodnar: Wiktor Osiatyński byłby dumny z walki obywateli o praworządność w Polsce

01.04.2019

Bodnar o strachu. Zło, którego wszyscy doświadczamy

12.03.2019

Bodnar: Walka o niezależność sądownictwa nie skończyła się. Toczy się każdego dnia w każdym polskim sądzie

21.01.2019

Jak walczyć z mową nienawiści? 20 rekomendacji rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara

18.01.2019

Adam Bodnar: Być może nadszedł koniec wieku niewinności

16.01.2019

Bodnar: Dla kogo i po co chcemy przywrócić państwo prawa? To jest główne pytanie

10.01.2019

Adam Bodnar apeluje do aplikantów „Wy też możecie być bohaterami”

29.10.2018

„Nalewamy wody do wiadra łyżeczką”. Mocne przemówienie Adama Bodnara o prawach osób z niepełnosprawnością

29.10.2018

Czego polska szkoła mogłaby uczyć w „Tęczowy piątek”

26.10.2018

Ktoś fotografował prywatne spotkanie księgowej Muzeum II Wojny Światowej, która potem straciła pracę. RPO pyta o to dyrektora placówki

17.10.2018

RPO do TK: prawo sądów do pytania TS UE jest związane z członkostwem Polski w Unii

14.10.2018

Bodnar: Pojechałem do Lublina, bo rolą RPO jest okazywanie wsparcia właśnie tym najsłabszym [List]

24.09.2018

RPO: na czyj wniosek rzecznicy dyscyplinarni wzywają sędziów na przesłuchania?

18.07.2018

Obywatele i ich Konstytucja

29.04.2018

Adam Bodnar w rocznicę śmierci Wiktora Osiatyńskiego: Szczególnie dumny byłby z buntu kobiet

05.04.2018

Nowela ustawy o IPN jest niekonstytucyjna. Narusza wolność słowa i może rodzić „skutek mrożący”

08.03.2018

RPO o rocznicy Marca 1968: Obowiązek pamięci i wnioski obowiązkowe



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200