Nowelizacja ustawy o SN może naruszać konstytucję – eksperci Fundacji Batorego

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Wycofanie się z części niekonstytucyjnych zmian w Sądzie Najwyższym nie oznacza przywrócenia praworządności. Nowelizacja ustawy o SN to krok w dobrą stronę, ale proces legislacyjny oraz nowe zapisy budzą kontrowersje konstytucyjne - pisze w swoim stanowisku Zespół Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego



Przyjęcie ustawy nowelizującej nastąpiło z naruszeniem elementarnych zasad stanowienia prawa obowiązujących w państwie demokratycznym. Projekt tej ustawy nie został wcześniej ujawniony opinii publicznej, nie był poddany konsultacjom społecznym i instytucjonalnym.

 

„Sposób jej przyjęcia i niektóre jej przepisy każą wątpić w prawdziwe intencje ustawodawcy” – napisali eksperci prawni Fundacji Batorego w opublikowanym stanowisku.

 

Są wśród nich dr Ryszard Balicki, Jacek Czaja, b. wiceminister sprawiedliwości, SNSA, dr hab. Monika Florczak-Wątordr hab. Marcin Matczakdr hab. Tomasz Pietrzykowski, dr Anna Śledzińska-Simondr hab. Fryderyk Zoll.

 

Autorzy stanowiska podkreślają, że nowelizacja została wymuszona naciskiem organizacji społecznych, sędziów sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sąd Administracyjny, a także organów Unii Europejskiej. Jednak tryb pracy nad ustawą nowelizującą i niektóre jej przepisy rodzą poważne wątpliwości konstytucyjne.

 

Zespół Ekspertów Prawnych Fundacji Batorego wymienia następujące wady procesu legislacyjnego nowelizacji ustawy o SN:

 

  • ustawę przyjęto z naruszeniem elementarnych zasad stanowienia prawa obowiązujących w państwie demokratycznym,
  • projekt ustawy nie został wcześniej ujawniony opinii publicznej, nie był poddany konsultacjom społecznym i instytucjonalnym, nie wypowiedziały się na jego temat nawet KRS i SN, których ocena była niezbędna,
  • prace nad ustawą nowelizującą trwały kilka godzin, co całkowicie uniemożliwiało jakąkolwiek merytoryczną dyskusję nad jej treścią.

 

Autorzy stanowiska dostrzegają też poważne wady nowych przepisów wprowadzonych  do ustawy:

 

  • nowelizacja nie przywraca stanu prawnego sprzed wejścia w życie kontrowersyjnych zmian,
  • kształtuje stan prawny na nowo, jako punkt wyjścia przyjmując skuteczność przejścia sędziów SN w stan spoczynku.
  • ustawa zawiera wątpliwe etycznie przepisy zachęcające sędziów, którzy zmuszeni zostali do przejścia w stan spoczynku do tego, by nie powracali do czynnej służby w SN. Są to przepisy przewidujące uposażenie o 25 proc. wyższe w stosunku do tego, które by im przysługiwało, gdyby przeszli w stan spoczynku na ogólnych zasadach – profesor Ewa Łętowska te przepisy określiła jako „propozycję korupcyjną”.
  • art. 4 sprowadza się do umorzenia z mocy ustawy tych postępowań sądowych, w których sądy powszechne oraz Sąd Najwyższy zwróciły się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi,
  • ten przepis  stanowi niedopuszczalną ingerencję władzy ustawodawczej w podstawową kompetencje władzy sądowniczej, jaką jest wymierzanie sprawiedliwości, a także w konstytucyjne prawo do sądu tych obywateli, którzy są stronami tych postępowań.
    Narusza również wynikający z art. 77 ust. 2 Konstytucji zakaz zamykania drogi sądowej,  który jest adresowany przede wszystkim do parlamentu jako organu stanowiącego prawo w formie ustawy.

 

W ocenie prawników to wszystko wskazuje, że ustawodawca nie kierował się chęcią realnej poprawy jakości ustawy o Sądzie Najwyższym i stanu praworządności w Polsce, ile dążeniem do uzyskania doraźnego efektu w negocjacjach z Unią Europejską.

 

Prawnicy przypominają – pisaliśmy o tym też w OKO.press – że wycofanie się ustawodawcy z części niekonstytucyjnych zmian w Sądzie Najwyższym, to ważny, ale jednak wciąż odosobniony element procesu przywracania praworządności w Polsce. Do naprawy pozostają między innymi:

 

  • Krajowa Rada Sądownictwa, która została ukształtowana jako organ ściśle podporządkowany woli politycznej – decyduje ona o nominacjach sędziowskich,
  • Trybunał Konstytucyjny, który utracił walor niezawisłości i niezależności od władzy wykonawczej – który ocenia konstytucyjność ustaw.

 

Pełną treść stanowiska opublikowaliśmy wczoraj. Zobacz:

 

Stanowisko Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. Stefana Batorego w sprawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym z 21 listopada 2018 r.

 

 

A,b,c,d,e… POMÓŻ nam dokończyć Alfabet buntu!

 

 



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

27 listopada 2018





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

26.12.2019

Duda po polsku strofuje „obcych prawników”. Zrozumieli i odpowiadają: „To kolejny powód do interwencji KE”

19.12.2019

Prof. Mikuli: Jeśli Sejm przyjmie ustawę dyscyplinującą, trzeba rozpocząć Polexit

18.12.2019

RPO: „Ustawa dyscyplinująca” sprzeczna z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym

17.12.2019

Gersdorf: To nie sędziowie niszczą i anarchizują Państwo Polskie. To władza polityczna

15.12.2019

Komitet Helsiński i Towarzystwo Prawa Konstytucyjnego: ustawa dyscyplinująca to wstęp do Polexitu

14.12.2019

Koniec trójpodziału władz i zamach na Konstytucję. Sędziowie, adwokaci, prokuratorzy zagrożeni

12.12.2019

Eurobajki min. Szymańskiego. Ujawniamy dokument z dyskusji o Polsce w Radzie ds. Ogólnych 10 grudnia

12.12.2019

Jak bronić praw człowieka przed mściwą władzą i katastrofą klimatyczną? Kongres Praw Obywatelskich

11.12.2019

Apel do von der Leyen: TSUE musi powstrzymać rzeczników, Izbę Dyscyplinarną i KRS. Czas najwyższy!

10.12.2019

Gersdorf: Po wyrokach TSUE i SN dalsza działalność Izby Dyscyplinarnej narusza porządek prawny

27.11.2019

PiS pozwał prof. Sadurskiego za „zorganizowaną grupę przestępczą”. „Nazwałem schemat działania władzy”

27.11.2019

Czy można twierdzić, że PiS to „zorganizowana grupa przestępcza”? Rozpoczyna się proces prof. Sadurskiego

25.11.2019

Zemsta za krytykę „Kasta Watch”? Chcą zawiesić sędzię Barańską-Małuszek i obniżyć jej wynagrodzenie

23.11.2019

Nikt tak nie szczuje na sędziów jak Andrzej Duda

22.11.2019

Nominaci PiS ignorują TSUE. Neo-KRS i Izba Dyscyplinarna SN pracują pełną parą

21.11.2019

Gersdorf: Trybunał Sprawiedliwości UE podzielił zastrzeżenia SN. Apeluje do rządu o uzdrowienie KRS

21.11.2019

Ziobro nie zrozumiał wyroku TSUE. Piłka jest po polskiej stronie, ale arbiter podał europejskie reguły gry

19.11.2019

TSUE daje Sądowi Najwyższemu kryteria oceny, czy Izba Dyscyplinarna SN jest niezawisłym sądem

07.11.2019

Wyrok TSUE rzeczywiście jest historyczny. Ale z innych powodów niż mówi premier Morawiecki

05.11.2019

Znamy wyrok! Trybunał Sprawiedliwości UE miażdży sądową „reformę” PiS



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200