Ziobro nie dostanie 292 mln zł z funduszy norweskich. Bo niszczy niezależność sądów

Udostępnij

Dziennikarz OKO.press, wcześniej "Gazety Wyborczej". Absolwent Filozofii UW i Polskiej Szkoły Reportażu. Był nominowany do Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej i Nagrody…

Więcej

Norwegia wycofała się z przekazania Ministerstwu Sprawiedliwości 700 mln koron (292 mln zł) na program wymiaru sprawiedliwości w ramach tzw. funduszy norweskich. Powodem jest zagrożenie dla niezależności polskiego sądownictwa.



“W świetle ostatnich wydarzeń w Polsce jasne jest, że władze norweskie nie podpiszą umowy z Polską w sektorze wymiaru sprawiedliwości w sprawie finansowania z funduszy EOG. Jest to silny sygnał dla polskich władz, który świadczy o trosce rządu norweskiego o stan praworządności i niezależności sądów w Polsce” – ogłosił Audun Halvorsen, sekretarz stanu norweskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w czwartek 27 lutego. (Tu pełny tekst oficjalnego stanowiska rządu norweskiego.)

 

Polska jest największym krajem beneficjentem funduszy Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Funduszy EOG), czyli tak zwanych funduszy norweskich. Norwegia, Lichtenstein i Islandia w zamian za udział we wspólnym obszarze UE przeznaczają pieniądze bezzwrotnie jako formę pomocy rozwojowej.

 

Na Polskę przypada około 8 miliardów koron (3,35 mld zł) w bieżącym okresie finansowania (2014-2021) rozdzielonym między różne programy. Program wymiaru sprawiedliwości (około 700 milionów koron, czyli ok. 292 mln zł) jest wciąż w przygotowaniu.

 

W jego ramach m.in. około 480 milionów koron (201 mln zł) miało być przeznaczone na współpracę w sprawach karnych, a ok. 60 mln koron (25 mln zł) na współpracę w zwalczaniu przemocy domowej.

 

Norwescy sędziowie solidaryzują się z polskimi

 

Po stronie norweskiej miały być zaangażowane m.in. Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Zarządzania Kryzysowego i administracja sądowa. Teraz mają za zadanie ponownie ocenić jego dostosowanie do sytuacji w Polsce. W Polsce operatorem programu jeszcze w poprzedniej perspektywie 2009-2014 było Ministerstwo Sprawiedliwości.

 

Wycofanie się z umowy dotyczącej przekazania funduszy Polsce poprzedziła decyzja Norweskiej Administracji Sądowej ze stycznia 2020 roku o odmowie współpracy z polskim Ministerstwem Sprawiedliwości przy programie dla wymiaru sprawiedliwości.

 

Jej dyrektor Sven Marius Urke w rozmowie z norweskim dziennikiem “Aftenposten” mówił, że próbował zawrzeć umowę z Polską, ale po prawie trzech latach poddał się. Zorientował się, że choć Polacy prowadzą z nim dialog, który często wydawał się konstruktywny, burzenie rządów prawa trwało nadal.

 

“Nie możemy być partnerami Ministerstwa Sprawiedliwości, które aktywnie podważa funkcjonowanie sądów. Polska chce po prostu przekształcić sądy w narzędzie polityczne. W żadnym kraju Europy nie postępują tak wyraźne negatywne zmiany. Jest to wyjątkowy przypadek w zakresie rozwoju europejskiej praworządności” – tłumaczył Urke.

 

Dodał też, że o zerwanie współpracy z polskim ministerstwem zaapelowało norweskie stowarzyszenie sędziów. Miesiąc temu norwescy sędziowie przyjechali do Polski na Marsz Tysiąca Tóg, który był protestem przeciwko tzw. ustawie kagańcowej, ułatwiającej władzy represjonowanie sędziów sprzeciwiających się reformom Zbigniewa Ziobry i wypełniających wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE.

 

Fundusze na społeczeństwo obywatelskie niezagrożone. Na razie

 

Norweski rząd zapewnił jednocześnie, że zawieszenie programu wymiaru sprawiedliwości nie wpłynie na pozostałe programy Funduszy EOG. Przynajmniej na razie. Norweski rząd ma bowiem zastanowić się nad dalszą współpracą z Polską w ramach całego programu Funduszy norweskich.

 

Wśród pozostałych programów finansowanych z funduszy norweskich jest m.in. program „Aktywni Obywatele”, wspierający rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Kontrolę nad 53 mln euro (ok. 229 mln zł) z tego programu próbował przejąć minister kultury Piotr Gliński. Chciał, żeby ich rozdysponowywaniem zajmował się Narodowy Instytut Wolności, czyli rządowa agencja, którą sam nadzoruje.

 

Sprzeciwił się temu pomysłowi rząd Norwegii. Premier Erna Solberg w maju 2017 roku mówiła:

 

„Nie możemy dopuścić, by rządy Polski i Węgier otrzymały kontrolę nad pieniędzmi na cele społeczne. Musimy być pewni, że niezależne organizacje rozdzielają te środki. Nie możemy w żadnym przypadku odstąpić od naszych zasad. Zadaniem Norwegii jest zapewnienie, by środki były zarządzane przez organizacje niezależne od władz państwowych”.

 

Jak pisaliśmy w listopadzie 2019 roku, ostatecznie zarządzać nim będą niezależne od rządu organizacje społeczne. Program rozpoczął się w styczniu 2020 roku.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Dziennikarz OKO.press, wcześniej "Gazety Wyborczej". Absolwent Filozofii UW i Polskiej Szkoły Reportażu. Był nominowany do Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej i Nagrody…


Więcej

Opublikowany

27 lutego 2020







Inne artykuły tego autora

18.05.2020

RPO do Kamińskiego: policja nie powinna używać siły, a zakaz zgromadzeń jest niekonstytucyjny

17.05.2020

Senator Bury z KO powalony przez policję i wepchnięty do suki. Bo bronił manifestantów [WYWIAD]

16.05.2020

Zgromadzenia w epidemii legalne? Pierwszy test dziś o godz. 15.

07.05.2020

Prof. Zoll: Prawo w Polsce w ogóle przestało obowiązywać [WYWIAD]

07.05.2020

Przekupywanie posłów to przestępstwo. PiS znów próbował, choć już raz na tym się naciął

25.04.2020

Policja ściga operatorkę OKO.press za filmowanie przed domem Kaczyńskiego

24.04.2020

Projekt PiS znacznie utrudnia udział obserwatorów w wyborach korespondencyjnych

23.04.2020

Ujawniamy. Pracownicy KRUS sami rozwozili listy promujące Dudę. “Takich akcji nie było nawet za Leppera”

20.04.2020

Prof. Piotrowski o liście Dudy do rolników: „To ulotka wyborcza, która tylko udaje informację”

18.04.2020

Minister rolnictwa przyznaje się OKO.press: Ja zdecydowałem o rozesłaniu listu Dudy przez KRUS

17.04.2020

Duda robi kampanię za publiczne pieniądze. KRUS rozesłał jego list nawet do 1,3 mln osób

11.04.2020

Sanepid ukarał cię za złamanie zakazu przemieszczania się? Możesz się odwołać! [PORADNIK]

26.03.2020

Rząd zamknął Polaków w domach. Odwiedziny u przyjaciół i kochanków zakazane

09.03.2020

Ekspert PiS plagiatorem. Odwołał się od kary i… dostał wyższą: dwa lata zakazu nauczania

02.03.2020

RPO broni sędziego Tulei: miał obowiązek ujawnić, że posłowie PiS składali fałszywe zeznania

23.02.2020

Izba Dyscyplinarna SN złożyła skargę do neo-KRS na rzecznika dyscyplinarnego Ziobry

18.02.2020

Izba Dyscyplinarna: Trzeba zbadać, czy rzecznicy dyscyplinarni Ziobry są niezależni od Ziobry

29.01.2020

RPO: rzecznicy sądów dyscyplinarnych nieprawidłowo powołani. PiS: To “pewna niedoskonałość prawa”

25.01.2020

Polska Fundacja Narodowa bezkarna. Prokuratura: „minister kultury nie dopatrzył się nieprawidłowości”

23.01.2020

„The Economist”: W rankingu demokracji Polska po raz pierwszy niżej niż Węgry



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200