TSUE nie rezygnuje z badania „reform” PiS i pyta rząd o KRS. „Ten wyrok może być kluczowy”

Udostępnij

Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…

Więcej

Dziś odbyła się rozprawa Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie skargi Komisji Europejskiej przeciwko Polsce. TSUE chce dalej badać przepisy o wieku emerytalnym sędziów SN, pytał też Polskę o nominacje do KRS. Ostateczny wyrok poznamy najpewniej w maju. „Jego treść może mieć dla polskiej sprawy fundamentalne znaczenie” – uważa mec. Michał Wawrykiewicz



24 września 2018 roku KE zaskarżyła Polskę do TSUE, ponieważ rząd PiS nie zareagował na krytykę ustawy o SN z grudnia 2017 roku. Komisja działała na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu UE, który pozwala jej zwrócić się do TSUE, jeśli doszuka się „uchybienia obowiązkom państwa członkowskiego”.

 

Za takie uchybienie KE uznała przepisy o wieku emerytalnym, które przenosiły w stan spoczynku sędziów SN powyżej 65. roku życia.

 

Na rozprawie 12 lutego obecni byli przedstawiciele polskiego rządu i Komisji Europejskiej. A także Sylwia Gregorczyk-Abram i Michał Wawrykiewicz – adwokaci z inicjatywy „Wolne Sądy” i członkowie Rady Programowej Archiwum Osiatyńskiego.

 

„Podjęto decyzję, że sprawa będzie kontynuowana, wbrew temu, o co wnosiła strona rządowa” – mówi mec. Gregorczyk-Abram w rozmowie z OKO.press.

 

Polski rząd twierdził, że dalsze prace nad skargą KE nie mają sensu. Bo pod koniec 2018 roku znowelizował ustawę o SN, usuwając z polskiego porządku prawnego większość kontestowanych przez Brukselę przepisów.

 

Strona polska liczyła, że Komisja sama wycofa skargę lub że Trybunał postanowi o dyskontynuacji postępowania. Tak się jednak nie stało.

 

„Trybunał nie podzielił stanowiska rządu. Chce dalej zajmować się tą sprawą. Przekazano ją do rozpoznania rzecznikowi generalnemu TSUE Evgeniemu Tanchevowi, który 11 kwietnia 2019 roku ma wydać swoją opinię” – dodaje mec. Gregorczyk-Abram.

 

Opinie rzeczników (fr. avocat général) – wysokich urzędników wchodzących w skład TSUE – nie są wiążące dla sędziów Trybunału. Są jednak przez nich brane pod uwagę przy wydawaniu ostatecznych wyroków.

 

Sylwia Gregorczyk-Abram szacuje, że po otrzymaniu opinii Trybunał wyda orzeczenie w ciągu kilku tygodni. Jest duża szansa, że poznamy je w maju, jeszcze przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.

 

TSUE pyta o KRS

 

Podczas rozprawy padło też pytanie o Krajową Radę Sądownictwa – jak została powołana i czy efektywnie pełni rolę strażnika niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

 

„Sędzia Rosario Silva de Lapuerta była zdania, że nie można pomijać roli nowej KRS w ew. przedłużaniu czynnej służby sędziów SN powyżej 65. roku życia” – dodaje mec. Michał Wawrykiewicz.

 

W pierwotnej wersji ustawy, sędziowie 65+, którzy wyrazili wolę dalszego orzekania, mogli złożyć w tej sprawie oświadczenie. Decyzję miał podejmować Prezydent RP po zasięgnięciu opinii KRS.

 

„Trybunał bardzo interesowało, jaką rolę pełni KRS, a zwłaszcza okoliczności jej powołania” – podkreśla mec. Gregorczyk-Abram.

 

Pełnomocnik polskiego rządu Bogusław Majczyna z MSZ miał odpowiadać wymijająco. Mówił, że kwestia KRS „nie jest to przedmiotem tego postępowania”.

 

„Spodziewam się, że w ostatecznym wyroku Trybunał odniesie się, choćby krótko, do KRS. Jeżeli to zrobi, jego postanowienie może mieć dla polskiej sprawy fundamentalne znaczenie” – uważa mec. Wawrykiewicz.

 

Przedstawiciele polskiego rządu próbowali też karkołomnej argumentacji w obronie starych przepisów. Bogusław Majczyna stwierdził, że ustawa o SN nie naruszała zasady nieusuwalności sędziów, ponieważ nawet przymusowo emerytowani sędziowie zachowują „wysoki status materialny i immunitet”.

 

Skąd skarga KE?

 

Komisja Europejska zaskarżyła Polskę do TSUE na podstawie procedury z art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu UE:

 

„Jeśli Komisja Europejska uznaje, że Państwo Członkowskie uchybiło jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatów, wydaje uzasadnioną opinię w tym przedmiocie, po uprzednim umożliwieniu temu Państwu przedstawienia swych uwag. Jeśli Państwo nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej”.

 

„Uzasadniona opinia” KE trafiła do polskiego rządu 14 sierpnia 2018 roku. Podobnie jak wcześniejsze apele o wycofanie się z niekonstytucyjnych zmian, została przez Polskę zignorowana. Dlatego pod koniec września 2018 roku Komisja skierowała skargę do Luksemburga.

 

Trybunał po wstępnym zbadaniu sprawy postanowił o zastosowaniu tymczasowego środka zabezpieczającego. 19 października sędzia Rosario Silva de Lapuerta ogłosiła, że do czasu ostatecznego wyroku Polska musi „zamrozić” kontrowersyjne przepisy. Czyli m.in. przywrócić do pracy sędziów, których przeniesiono w stan spoczynku wbrew ich woli.

 

Przeczytaj: Cała wstecz! Trybunał Sprawiedliwości cofa czystkę w Sądzie Najwyższym [Treść i wyjaśnienie decyzji]

 

Nowelizacja i kapitulacja

 

Po wielu tygodniach odwlekania reakcji na postanowienie TSUE 21 listopada 2018 roku PiS przegłosowało w Sejmie „poselski” projekt nowelizacji ustawy o SN. Sędziowie 65 plus zostali przywróceni do orzekania, a kadencje I prezes i prezesów izb uznano za nieprzerwane.

 

Nowela realizuje decyzję o zamrożeniu przepisów ustawy. Zdaniem większości ekspertów, w tym prof. Ewy Łętowskiej, była jednak niepotrzebna. Wystarczyło uznać, że sędziowie SN nigdy nie przeszli w stan spoczynku.

 

Rząd liczył, że w obliczu tak daleko idących zmian w prawie Komisja Europejska wycofa skargę z TSUE. Ta jednak postanowiła ją utrzymać. Bruksela uznała, że wyrok w tej sprawie przyczyni się do rozwoju unijnego prawa. Bo kwestia przepisów o wieku emerytalnym i nieusuwalności sędziów zostanie raz na zawsze rozstrzygnięta i będzie obowiązywać dla wszystkich członków Unii.

 

Komisja miała do tego prawo, bo TSUE będzie orzekał o stanie prawnym na dzień 14 września 2018, czyli zanim ustawa o SN została znowelizowana.

 

19 marca: rozprawa o KRS i Izbie Dyscyplinarnej

 

Polskę czekają w najbliższych miesiącach dwie rozprawy dotyczące pytań prejudycjalnych SN. Już 19 marca TSUE odniesie się m.in do pytań o status Krajowej Rady Sądownictwa i Izby Dyscyplinarnej SN.

 

Sąd Najwyższy pytał o „zdolność KRS do wykonywania konstytucyjnego zadania stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów” w związku z jej upolitycznieniem. A także o to, „czy Izba Dyscyplinarna SN będzie sądem niezależnym i niezawisłym w rozumieniu prawa unijnego”.

 

Postanowienie Trybunału będzie kluczowe dla walki o przywrócenie w Polsce pełni rządów prawa. Upolityczniona KRS, obsadzona głosami polityków PiS i Kukiz’15, ma bowiem wpływ na cały polski wymiar sprawiedliwości.

 

Jeżeli Luksemburg potwierdzi obawy SN, może to dać początek kolejnym ustępstwom po stronie rządu PiS.



Autor


Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…


Więcej

Opublikowany

12 lutego 2019





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

05.12.2019

Izba Pracy SN potwierdza: „KRS nie jest niezależna, a Izba Dyscyplinarna SN nie jest sądem”

05.12.2019

RPO grilluje rzecznika Schaba za dyscyplinarkę dla sędziów z Krakowa

04.12.2019

Kancelaria Sejmu stawia się sędziemu z Olsztyna. Nie wyda list poparcia do KRS, bo… RODO

29.11.2019

Resort Ziobry manipuluje interpretacją prawa, żeby zdyskredytować sędziego z Olsztyna

27.11.2019

NBP przegrał z „Wyborczą”. Teraz donosi na sędzie do Prokuratury Krajowej i KRS

22.11.2019

Pawłowicz i Piotrowicz nowymi sędziami TK. „Hańba” – skandowała w Sejmie opozycja

21.11.2019

2 do 26. Polska i Węgry wetują dialog o praworządności. Boją się współpracy Rady z Komisją Europejską

21.11.2019

„Morda to nie jest słowo wulgarne”, mówi przyszła sędzia TK Pawłowicz. PiS poparł też Piotrowicza

19.11.2019

Morawiecki ignoruje wyrok TSUE, ale oskarża opozycję: „Hiszpanie i Niemcy nie donoszą na swój kraj!”

16.11.2019

PiS nagle wycofał Elżbietę Chojnę-Duch. A Piotrowicz i Pawłowicz mogą być za starzy, by zasiadać w TK

01.11.2019

PILNE: Sąd Najwyższy uznał kolejne protesty wyborcze PiS za bezpodstawne. Nie będzie przeliczania głosów

29.10.2019

RPO rozwiewa nadzieje nowych sędziów SN: można odsunąć ich od sprawy z powodu powołania przez neo-KRS

24.10.2019

Sędzia Tuleya z nagrodą za bój o praworządność. „Będziemy walczyć do końca świata i jeden dzień dłużej”

16.10.2019

RPO nie dla PiS. Kaczyński będzie potrzebował zgody Senatu, by wybrać następcę Bodnara

10.10.2019

Niezależni sędziowie zawiadamiają prokuraturę. „W Ministerstwie Sprawiedliwości działała grupa przestępcza”

03.10.2019

Sędzia Markiewicz pozywa Ziobrę za aferę hejterską. „Minister ponosi pełną odpowiedzialność”

23.09.2019

Przez „dobrą zmianę” w prokuraturze jest 3 razy więcej zaległych śledztw. Trwają ponad 5 lat [WYWIAD]

18.09.2019

Ziobro: Zabraliśmy przestępcom 1,4 mld zł i za to opłacimy wyprawki dla dzieci. To tak nie działa

07.09.2019

Ziobro atakuje holenderskiego ministra: krytykował nas za „całokształt”, jak w PRL. Tak, i miał rację

04.09.2019

Iustitia: Rzecznicy dyscyplinarni Schab, Lasota i Radzik łamią przepisy, sędziowie powinni ich bojkotować



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200