Sąd w Amsterdamie odmawia wydania Polaka, bo sądy w Polsce nie są niezależne

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Sąd Okręgowy w Amsterdamie ocenił, że w wyniku "reform" Zjednoczonej Prawicy, sądy w Polsce nie są już niezależne od władzy wykonawczej i ustawodawczej. Dlatego odmówił wydania Polaka oskarżonego o przemyt narkotyków i zadał pytanie do Trybunału Sprawiedliwości UE



W niderlandzkim sądzie zapadło przełomowe orzeczenie w związku z zagrożeniem niezawisłości sędziowskiej w Polsce.

 

Międzynarodowa Izba Pomocy Prawnej Sądu Okręgowego w Amsterdamie 31 lipca 2020 wstrzymała wydanie do Polski polskiego obywatela oskarżonego o przemyt narkotyków z Holandii do Polski.

 

Skieruje też pytanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, czy w związku z wątpliwościami co do niezależności sądów w Polsce, można w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania wydawać podejrzanych pod sąd w Polsce.

 

Jako powód sąd w Amsterdamie podaje polityczną presję na sądy powszechne w Polsce po 2017 roku, w tym ingerencję Ministra Sprawiedliwości w mianowanie i odwoływanie prezesów i wiceprezesów sądów oraz zaostrzenie modelu odpowiedzialności dyscyplinarnej dla sędziów.

 

Według niderlandzkiego sądu, zmiany, które zaszły w sądownictwie w Polsce, sprawiają, że nie można już uznać go za niezależnego od władzy wykonawczej i ustawodawczej.

 

Wątpliwości, czy polskich obywateli można w ramach ENA wydawać pod sąd w Polsce wyrażały w orzeczeniach sądy w Niemczech, Słowacji, HolandiiHiszpaniiIrlandii.

 

Sędziowie w Europie mają świadomość narastania systemowych zagrożeń dla niezawisłości sędziowskiej w Polsce.

 

W lutym 2020 niemiecki sąd w Karlsruhe wstrzymał wydanie podejrzanego w ramach ENA do Polski, powołując się wprost na wejście w życie w Polsce ustawy kagańcowej, która zaostrza model odpowiedzialności dyscyplinarnej dla sędziów.

 

Komisja Europejska objęła ustawę kagańcową procedurą z art. 258 Traktatu o UE, która może doprowadzić do skierowania przeciwko rządowi kolejnej skargi do TSUE o naruszenie prawa unijnego. Można się tego spodziewać we wrześniu.

 

Skarga byłaby kolejnym argumentem dla sędziów w UE, żeby nie odsyłać podejrzanych do Polski.

 

Kryzys zaufania do Polski

 

W 2018 roku w odpowiedzi na pytanie zadane przez sędzię Aileen Donnelly z Wysokiego Sądu Irlandii, Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sądy krajowe, jeśli mają wątpliwości, czy w konkretnym rozpatrywanym przypadku mogą odesłać podejrzanego pod sąd w innym państwie UE w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania, muszą dokonywać dwustopniowego testu.

 

Po pierwsze, na podstawie dostępnych materiałów, w tym zwłaszcza dokumentów Komisji Europejskiej i Komisji Weneckiej Rady Europy, muszą ocenić, czy istnieją uzasadnione wątpliwości, że w państwie, do którego ma być odesłany podejrzany, są zagrożenia dla niezawisłości sędziowskiej.

 

Jeśli uznają, że tak, przechodzą do drugiego etapu oceny. Na tym etapie sprawdzają, czy w rozpatrywanym przypadku podejrzany będzie miał przed sądem w Polsce zagwarantowane prawo do sprawiedliwego procesu, które chroni prawo unijne.

 

Teraz niderlandzki sąd domaga się od TSUE odpowiedzi, czy w związku z istnieniem systemowych zagrożeń dla niezawisłości sądów – które narosły od 2018 roku – sądy państw UE mogą dalej wykonywać procedurę Europejskiego Nakazu Aresztowania w stosunku do Polski.

 

Ta procedura – tak fundamentalna dla unijnej wspólnoty prawa, że Polska zmieniła konstytucję, żeby móc w niej uczestniczyć – opiera się na wzajemnym zaufaniu między państwami UE.

 

Prezes Trybunału Sprawiedliwości UE prof. Koen Lenaerts wyjaśniał w OKO.press, że zaufanie nie jest dane raz na zawsze:

 

„Wszystkie państwa członkowskie UE są zobowiązane do poszanowania tych wspólnych wartości w swoich krajowych porządkach prawnych, dlatego mogą sobie ufać. Żeby komuś ufać, trzeba mieć możliwość w mniejszym lub większym stopniu przewidzieć, jak dana osoba się zachowa. Co nie oznacza, że ta osoba musi się zachowywać dokładnie tak, jak my.

 

Zaufanie to więź, w obrębie której jest miejsce na wolność dokonywania własnych wyborów. Ma to również miejsce w relacjach między państwami członkowskimi. Każde z nich dokonuje własnych wyborów co do prowadzonych polityk. Ale te wybory muszą osiągnąć minimalny próg wartości i zasad, które dotyczą wszystkich państw członkowskich UE”.



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

1 sierpnia 2020







Inne artykuły tego autora

08.08.2020

Bez żadnego trybu. Adwokaci zatrzymanych opowiadają, jak potraktowała ich policja

28.07.2020

Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy do polskiego rządu: Nie wypowiadajcie Konwencji Stambulskiej

24.07.2020

Jak długo Bodnar pozostanie RPO? Kto może go zastąpić? Scenariusze i nazwiska

23.07.2020

PiS putinizuje prawo w Polsce

23.07.2020

Słynny politolog podsuwa pomysł opozycji: nie dajcie sprowadzić polityki do wojny kulturowej [WYWIAD]

17.07.2020

LIBE uchwala raport miażdżący politykę PiS. Poprawki Kempy i Jakiego odrzucone

08.07.2020

Rzecznik KRS na rozprawie przed TSUE chwali, że nowa Rada ukróciła „komunę”

05.07.2020

Stawka wyborów: Jeśli Duda wygra, z praworządności zostaną strzępy. A co jeśli przegra?

03.07.2020

Polski rząd odrzuca unijne zalecenia dotyczące niezawisłości sędziowskiej

26.06.2020

Reynders: ochrona praworządności priorytetem Komisji Europejskiej. Bodnar: trzeba działać szybko

24.06.2020

Prof. Pech: Uczeń Kaczyński przerósł mistrza Orbána. Razem rozwalają UE od środka

19.06.2020

Zwycięstwo prof. Sadurskiego. Sąd oddalił pozew PiS za słowa o „zorganizowanej grupie przestępczej”

16.06.2020

Europejski Trybunał Praw Człowieka oceni neo-KRS i nowe izby w Sądzie Najwyższym

09.06.2020

Efekt Tulei: Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej i europejscy sędziowie piszą do Ziobry

08.06.2020

Prof. Wyrzykowski: Naruszają Konstytucję. Nie dziwmy się, gdy będą naruszać nasze prawa i wolności

02.06.2020

Profesorowie ze świata bronią Trybunału Sprawiedliwości UE. I wskazują na Trybunał Przyłębskiej

31.05.2020

Zarząd Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa chce wyrzucić KRS za udział w zamachu na niezależne sądy

29.05.2020

Sędzia SN Włodzimierz Wróbel: Mamy do czynienia z sytuacją wielkiego alarmu w systemie prawa

15.05.2020

Raport Komisji LIBE w Parlamencie Europejskim: w Polsce zagrożona praworządność, demokracja i prawa człowieka

15.05.2020

Kaleta twierdzi, że niemiecki TK stanął po stronie polskiego rządu. Sprowadzamy go na ziemię



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200