RPO grilluje rzecznika Schaba za dyscyplinarkę dla sędziów z Krakowa

Udostępnij

Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…

Więcej

Rzecznik dyscyplinarny Piotr Schab będzie musiał tłumaczyć się RPO z możliwej ingerencji w sprawowanie władzy sędziowskiej. Bo 25 listopada postawił zarzuty trzem sędziom z Krakowa, którzy powątpiewali w legalność nowej KRS. Adam Bodnar podkreśla, że sędziowie działali zgodnie z Konstytucją RP i europejskim prawem, a także z najnowszym wyrokiem TSUE



„W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich […] działania Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych mogą, w sposób przekraczający zasadę niezawisłości sędziów, ingerować w sprawowanie władzy sędziowskiej” – czytamy w komunikacie RPO z 2 grudnia 2019.

 

To reakcja na poczynania rzecznika dyscyplinarnego Piotra Schaba, który 25 listopada wytoczył dyscyplinarki trzem sędziom z Krakowa. Powód? Rzecznik dyscyplinarny uważa, że sędziowie uchybili godności urzędu i przekroczyli uprawnienia. Bo podali w wątpliwość status nowej Krajowej Rady Sądownictwa, obsadzonej przez polityków.

 

Adam Bodnar podkreśla, że zarzuty dyscyplinarne mogą wywołać u sędziów efekt mrożący i wzywa Schaba do złożenia wyjaśnień.

 

Tłumaczy, że sędziowie działali na mocy polskiej konstytucji – m.in. art. 45 i 175 – i europejskiego prawa – unijnych traktatów, Karty Praw Podstawowych i Konwencji Praw Człowieka.

 

Te gwarantują obywatelom prawo do skutecznej ochrony sądowej, a rządy zobowiązują do przestrzegania zasad praworządności i niezawisłości sędziów. Potwierdził to także ostatni wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 listopada 2019.

 

„Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na stanowisku, że sędziowie mają prawo podejmować, w ramach prowadzonych postępowań sądowych, wszelkie środki niezbędne dla ustalenia, czy wymogi te są w nich spełniane” – czytamy w piśmie RPO.

 

Represje Schaba

 

O zarzutach dyscyplinarnych dla sędziów z Sądu Okręgowego w Krakowie pisaliśmy 26 listopada.

 

Na początku września 2019, działając jako sąd odwoławczy, sędziowie zajmowali się wyrokiem, który wydał asesor sądowy z Sądu Rejonowego w Chrzanowie. Zanim przeszli do merytorycznego rozpoznania sprawy chcieli sprawdzić, czy asesor został właściwie powołany.

 

Dlatego zapytali prezesa chrzanowskiego sądu, kiedy powołanie miało miejsce. Chcieli się upewnić, czy asesora rekomendowała nowa KRS, której członków w marcu 2018 – wbrew Konstytucji – wybrał Sejm, czy też może poprzedni skład. Okazało się, że poprzedni.

 

Jak pisał w OKO.press, Mariusz Jałoszewski działania sędziów nie spodobały się prezesce Sądu Okręgowego w Krakowie, sędzi Dagmarze Pawełczyk-Woickiej – członkini nowej KRS i nominatce Zbigniewa Ziobry. To ona doniosła rzecznikowi Schabowi o sprawdzaniu powołania asesora.

 

Zdaniem Piotra Schaba sędziowie bezprawnie przyznali sobie „kompetencje do oceny prawidłowości działania organów konstytucyjnych w zakresie powołania w I instancji asesora sądowego w Sądzie Rejonowym w Chrzanowie”. Rzecznik dyscyplinarny doszukał się w tym „ingerencji w ustawowy tryb powoływania sędziów i asesorów sądowych”.

 

Trzem sędziom grożą dyscyplinarki, a nawet zarzuty karne za przekroczenie uprawnień.

 

„Obawy możliwych konsekwencji”

 

Informację o zarzutach Schab podał 26 listopada, czyli tydzień po głośnym orzeczeniu TSUE.

 

Zgodnie z wyrokiem Sąd Najwyższy ma sprawdzić, czy jest tak w przypadku Izby Dyscyplinarnej SN. By to ocenić, SN będzie musiał zbadać m.in., jak powstała nowa KRS. Czynniki, które weźmie pod uwagę to sposób powołania Rady (po zmianach PiS członków wybiera sejmowa większość), skrócenie kadencji poprzedników i utajnienie list poparcia.

 

Liczni eksperci prawni – w tym RPO – podkreślają, że wyrok TSUE ma znaczenie dla każdego sądu powszechnego i administracyjnego w Polsce.

 

Na jego podstawie sądy powinny działać tak, by spraw nie rozpoznawali sędziowie nominowani przez neo-KRS, przynajmniej do czasu orzeczenia SN.

 

„Rozumowanie to zastosować można do zweryfikowania prawidłowości powołania sędziego, jeśli wymaga tego w danej sytuacji ochrona zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości jako konieczny warunek realizacji prawa do sądu” – pisze Adam Bodnar.

 

Jak podkreśla RPO, dyscyplinarki wszczęte przez Schaba mogą wywołać „obawy możliwych konsekwencji”, czyli efekt mrożący. Z całej Polski płyną informacje o uchwałach sędziowskich zgromadzeń, które wstrzymują się z opiniowaniem kandydatów na sędziów do momentu, aż będzie wiadomo, czy nowa KRS jest legalna. Nie chcą powiększać chaosu prawnego.

 

Trzecia skarga do TSUE

 

Piotr Schab oraz jego zastępcy Michał Lasota i Przemysław Radzik zostali powołani przez Zbigniewa Ziobrę w czerwcu 2018. Od niemal półtora roku prześladują sędziów, którzy odważą się krytykować „reformy” sądownictwa PiS.

 

Zarzuty otrzymał od nich ostatnio także sędzia Paweł Juszczyszyn z Olsztyna, który jako pierwszy (20 listopada 1019) zastosował się do wyroku TSUE.

 

RPO przypomina Schabowi, że polski system dyscyplinowania sędziów zaniepokoił Komisję Europejską. Jak pisaliśmy w OKO.press, 10 października KE skierowała do Trybunału Sprawiedliwości UE trzecią skargę przeciwko Polsce.

 

Komisja uważa, że obecny model uderza w niezależność wymiaru sprawiedliwości w Polsce oraz narusza unijne prawo – zasadę skutecznej ochrony sądowej. Zarzuty KE dotyczą Izby Dyscyplinarnej SN, której sędziowie zostali powołani z udziałem nowej KRS, a także różnorodnych elementów postępowań dyscyplinarnych.

 

„Komisja wskazała, że nowy system środków dyscyplinarnych podważa niezawisłość sędziów w Polsce i nie zapewnia koniecznych gwarancji prawnych chroniących sędziów krajowych przed kontrolą polityczną” – pisze Adam Bodnar.

 

„Kolejna, trzecia już skarga Komisji Europejskiej do TSUE w sprawie polskiego sądownictwa dowodzi, jak dramatycznie rządzący podeptali europejskie standardy praworządności. Wyrok będzie podstawą do odwracania zmian w sądownictwie” – mówił OKO.press Michał Wawrykiewicz, adwokat z inicjatywy #Wolne Sądy.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…


Więcej

Opublikowany

5 grudnia 2019





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

02.01.2020

Sędzia Juszczyszyn nie odpuszcza. Wzywa szefową Kancelarii Sejmu na przesłuchanie do Olsztyna

02.01.2020

Tymczasowo aresztowanych na wniosek prokuratury Ziobry jest niemal dwa razy więcej niż w 2015 roku [RAPORT]

30.12.2019

Gorące 12 miesięcy walki o rządy prawa. Opór był twardszy niż spodziewali się Ziobro i spółka

28.12.2019

Jedna wypowiedź, cztery fałsze. Waszczykowski zabłądził ws. UE i praworządności

20.12.2019

Ostry list Komisji Europejskiej do polskich władz: „Przerwijcie prace nad ustawą dyscyplinującą”

19.12.2019

Warchoł rzucony na prawa człowieka. Rząd PiS mianował sobie „własnego RPO-bis”

18.12.2019

Oni też! Biuro Analiz Sejmowych dyskwalifikuje ustawę dyscyplinującą PiS

16.12.2019

Prokuratorzy mają donosić na niezależnych sędziów – żąda Prokurator Krajowy

16.12.2019

Fałsz Kaczyńskiego o ustawie dyscyplinującej: „Niemcy mogą, Francuzi mogą, a my nie możemy?”

14.12.2019

Nie tylko sędziowie. Ustawa dyscyplinująca ma też zamknąć usta niezależnym prokuratorom

10.12.2019

Wiceszefowa KE odwiedzi Polskę, żeby rozmawiać z PiS o praworządności: „Sytuacja w Polsce mnie martwi”

05.12.2019

Izba Pracy SN potwierdza: „KRS nie jest niezależna, a Izba Dyscyplinarna SN nie jest sądem”

04.12.2019

Kancelaria Sejmu stawia się sędziemu z Olsztyna. Nie wyda list poparcia do KRS, bo… RODO

29.11.2019

Resort Ziobry manipuluje interpretacją prawa, żeby zdyskredytować sędziego z Olsztyna

27.11.2019

NBP przegrał z „Wyborczą”. Teraz donosi na sędzie do Prokuratury Krajowej i KRS

22.11.2019

Pawłowicz i Piotrowicz nowymi sędziami TK. „Hańba” – skandowała w Sejmie opozycja

21.11.2019

2 do 26. Polska i Węgry wetują dialog o praworządności. Boją się współpracy Rady z Komisją Europejską

21.11.2019

„Morda to nie jest słowo wulgarne”, mówi przyszła sędzia TK Pawłowicz. PiS poparł też Piotrowicza

19.11.2019

Morawiecki ignoruje wyrok TSUE, ale oskarża opozycję: „Hiszpanie i Niemcy nie donoszą na swój kraj!”

16.11.2019

PiS nagle wycofał Elżbietę Chojnę-Duch. A Piotrowicz i Pawłowicz mogą być za starzy, by zasiadać w TK



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200