RPO grilluje rzecznika Schaba za dyscyplinarkę dla sędziów z Krakowa

Udostępnij

Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…

Więcej

Rzecznik dyscyplinarny Piotr Schab będzie musiał tłumaczyć się RPO z możliwej ingerencji w sprawowanie władzy sędziowskiej. Bo 25 listopada postawił zarzuty trzem sędziom z Krakowa, którzy powątpiewali w legalność nowej KRS. Adam Bodnar podkreśla, że sędziowie działali zgodnie z Konstytucją RP i europejskim prawem, a także z najnowszym wyrokiem TSUE



„W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich […] działania Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych mogą, w sposób przekraczający zasadę niezawisłości sędziów, ingerować w sprawowanie władzy sędziowskiej” – czytamy w komunikacie RPO z 2 grudnia 2019.

 

To reakcja na poczynania rzecznika dyscyplinarnego Piotra Schaba, który 25 listopada wytoczył dyscyplinarki trzem sędziom z Krakowa. Powód? Rzecznik dyscyplinarny uważa, że sędziowie uchybili godności urzędu i przekroczyli uprawnienia. Bo podali w wątpliwość status nowej Krajowej Rady Sądownictwa, obsadzonej przez polityków.

 

Adam Bodnar podkreśla, że zarzuty dyscyplinarne mogą wywołać u sędziów efekt mrożący i wzywa Schaba do złożenia wyjaśnień.

 

Tłumaczy, że sędziowie działali na mocy polskiej konstytucji – m.in. art. 45 i 175 – i europejskiego prawa – unijnych traktatów, Karty Praw Podstawowych i Konwencji Praw Człowieka.

 

Te gwarantują obywatelom prawo do skutecznej ochrony sądowej, a rządy zobowiązują do przestrzegania zasad praworządności i niezawisłości sędziów. Potwierdził to także ostatni wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 listopada 2019.

 

„Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na stanowisku, że sędziowie mają prawo podejmować, w ramach prowadzonych postępowań sądowych, wszelkie środki niezbędne dla ustalenia, czy wymogi te są w nich spełniane” – czytamy w piśmie RPO.

 

Represje Schaba

 

O zarzutach dyscyplinarnych dla sędziów z Sądu Okręgowego w Krakowie pisaliśmy 26 listopada.

 

Na początku września 2019, działając jako sąd odwoławczy, sędziowie zajmowali się wyrokiem, który wydał asesor sądowy z Sądu Rejonowego w Chrzanowie. Zanim przeszli do merytorycznego rozpoznania sprawy chcieli sprawdzić, czy asesor został właściwie powołany.

 

Dlatego zapytali prezesa chrzanowskiego sądu, kiedy powołanie miało miejsce. Chcieli się upewnić, czy asesora rekomendowała nowa KRS, której członków w marcu 2018 – wbrew Konstytucji – wybrał Sejm, czy też może poprzedni skład. Okazało się, że poprzedni.

 

Jak pisał w OKO.press, Mariusz Jałoszewski działania sędziów nie spodobały się prezesce Sądu Okręgowego w Krakowie, sędzi Dagmarze Pawełczyk-Woickiej – członkini nowej KRS i nominatce Zbigniewa Ziobry. To ona doniosła rzecznikowi Schabowi o sprawdzaniu powołania asesora.

 

Zdaniem Piotra Schaba sędziowie bezprawnie przyznali sobie „kompetencje do oceny prawidłowości działania organów konstytucyjnych w zakresie powołania w I instancji asesora sądowego w Sądzie Rejonowym w Chrzanowie”. Rzecznik dyscyplinarny doszukał się w tym „ingerencji w ustawowy tryb powoływania sędziów i asesorów sądowych”.

 

Trzem sędziom grożą dyscyplinarki, a nawet zarzuty karne za przekroczenie uprawnień.

 

„Obawy możliwych konsekwencji”

 

Informację o zarzutach Schab podał 26 listopada, czyli tydzień po głośnym orzeczeniu TSUE.

 

Zgodnie z wyrokiem Sąd Najwyższy ma sprawdzić, czy jest tak w przypadku Izby Dyscyplinarnej SN. By to ocenić, SN będzie musiał zbadać m.in., jak powstała nowa KRS. Czynniki, które weźmie pod uwagę to sposób powołania Rady (po zmianach PiS członków wybiera sejmowa większość), skrócenie kadencji poprzedników i utajnienie list poparcia.

 

Liczni eksperci prawni – w tym RPO – podkreślają, że wyrok TSUE ma znaczenie dla każdego sądu powszechnego i administracyjnego w Polsce.

 

Na jego podstawie sądy powinny działać tak, by spraw nie rozpoznawali sędziowie nominowani przez neo-KRS, przynajmniej do czasu orzeczenia SN.

 

„Rozumowanie to zastosować można do zweryfikowania prawidłowości powołania sędziego, jeśli wymaga tego w danej sytuacji ochrona zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości jako konieczny warunek realizacji prawa do sądu” – pisze Adam Bodnar.

 

Jak podkreśla RPO, dyscyplinarki wszczęte przez Schaba mogą wywołać „obawy możliwych konsekwencji”, czyli efekt mrożący. Z całej Polski płyną informacje o uchwałach sędziowskich zgromadzeń, które wstrzymują się z opiniowaniem kandydatów na sędziów do momentu, aż będzie wiadomo, czy nowa KRS jest legalna. Nie chcą powiększać chaosu prawnego.

 

Trzecia skarga do TSUE

 

Piotr Schab oraz jego zastępcy Michał Lasota i Przemysław Radzik zostali powołani przez Zbigniewa Ziobrę w czerwcu 2018. Od niemal półtora roku prześladują sędziów, którzy odważą się krytykować „reformy” sądownictwa PiS.

 

Zarzuty otrzymał od nich ostatnio także sędzia Paweł Juszczyszyn z Olsztyna, który jako pierwszy (20 listopada 1019) zastosował się do wyroku TSUE.

 

RPO przypomina Schabowi, że polski system dyscyplinowania sędziów zaniepokoił Komisję Europejską. Jak pisaliśmy w OKO.press, 10 października KE skierowała do Trybunału Sprawiedliwości UE trzecią skargę przeciwko Polsce.

 

Komisja uważa, że obecny model uderza w niezależność wymiaru sprawiedliwości w Polsce oraz narusza unijne prawo – zasadę skutecznej ochrony sądowej. Zarzuty KE dotyczą Izby Dyscyplinarnej SN, której sędziowie zostali powołani z udziałem nowej KRS, a także różnorodnych elementów postępowań dyscyplinarnych.

 

„Komisja wskazała, że nowy system środków dyscyplinarnych podważa niezawisłość sędziów w Polsce i nie zapewnia koniecznych gwarancji prawnych chroniących sędziów krajowych przed kontrolą polityczną” – pisze Adam Bodnar.

 

„Kolejna, trzecia już skarga Komisji Europejskiej do TSUE w sprawie polskiego sądownictwa dowodzi, jak dramatycznie rządzący podeptali europejskie standardy praworządności. Wyrok będzie podstawą do odwracania zmian w sądownictwie” – mówił OKO.press Michał Wawrykiewicz, adwokat z inicjatywy #Wolne Sądy.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Absolwentka lingwistyki stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim oraz College of Europe. Zdobywała doświadczenie m.in. w Komisji Europejskiej i na Uniwersytecie Narodów…


Więcej

Opublikowany

5 grudnia 2019





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

03.08.2020

Rośnie presja na PiS. Francja za związaniem funduszy UE z praworządnością: chcą rozwijać system sankcji

03.08.2020

Fundusz Odbudowy UE będzie zależał od zgody polskiego Sejmu. PiS zgodzi się na wzmocnienie Unii?

31.07.2020

Szefowa KE reaguje na „strefy wolne od LGBT” i pohukiwanie PiS. Polska straci kolejne fundusze?

29.07.2020

Ziobro broni gmin, które stracą fundusze UE przez homofobię: „Unia dyskryminuje polskich obywateli”

29.07.2020

Komisarz UE: Polskie gminy nie dostaną funduszy z Unii, bo uchwaliły „strefy wolne od LGBT”

27.07.2020

Na Węgrzech upadł portal Index, połowa niezależnych mediów. „Dziennikarskie, europejskie nieszczęście”

27.07.2020

Sygnaliści do UE: Ci, którzy działają w interesie publicznym, nie powinni bać się pozwów

24.07.2020

Poprawcie, bo odrzucimy – Parlament Europejski ostro o ustaleniach szczytu UE. Rządy prawa warunkiem

23.07.2020

Morawiecki w Sejmie opowiadał bajki. Do zawieszenia funduszy z UE nie jest potrzebna jednomyślność

23.07.2020

PiS triumfuje po szczycie UE, ale się myli. Unia nie odpuści praworządności

18.07.2020

Rząd PiS idzie na zwarcie z Unią. Morawiecki odrzuca cele klimatyczne i kontrolę praworządności

17.07.2020

W tarczy 4.0 Ziobro zaszył zmiany w kodeksie postępowania karnego. Zagrożone prawo do obrony

16.07.2020

TK: nowelizacja kodeksu karnego niezgodna z konstytucją. Porażka Ziobry

08.07.2020

Trybunał w Strasburgu zbada, czy Polska łamie prawa człowieka przez brak związków partnerskich

08.07.2020

Polska nie dostanie zapowiadanych 63,8 mld euro z UE? Za łamanie praworządności i homofobię

03.07.2020

PILNE. Sąd umorzył sprawę przeciwko Obywatelom RP za manifestacje w okresie pandemii

25.06.2020

Pod dyktando Ziobry Duda podpisał Tarczę, w tym przepisy karne, które w 2019 odesłał do TK. Wciąż tam leżą

23.06.2020

Trzaskowski wygrywa z Dudą w trybie wyborczym. Sąd: Wypowiedź nieprecyzyjna, ale nie fałszywa

16.06.2020

Wiceszefowa KE reaguje na homofobię Dudy: „Zgodnie z prawem UE każdy jest równy”

08.06.2020

Ziobro zmienia kodeks karny w „tarczy 4.0”: 16 lat za kradzież 70 zł. Karnista: „Porażająca skala absurdu”



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200