Lawina wniosków do Trybunału Przyłębskiej. Cel? Szum informacyjny i podważenie przełomowej uchwały SN

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Premier Mateusz Morawiecki skierował już drugi wniosek w sprawie uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia. Chodzi o słynne orzeczenie otwierające sądom drogę do robienia "testu niezawisłości" sędziów powołanych przez prezydenta na wniosek neo-KRS



Do Trybunału Konstytucyjnego za prezesury Julii Przyłębskiej jest kierowanych mniej wniosków niż wcześniej, gdy TK był niezależny od władzy. Te statystyki wyraźnie chce poprawić premier Mateusz Morawiecki, który, jak podaje Polska Agencja Prasowa, 24 lutego skierował do TK już drugi wniosek w związku z uchwałą trzech izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia.

 

Uchwała trzech połączonych izb SN (ma moc zasady prawnej) stanowi, że można wzruszać orzeczenia wydane po 23 stycznia 2020 przez sędziów SN i sądów powszechnych wybranych z udziałem nowej KRS, a także wydane wcześniej i po tym terminie orzeczenia Izby Dyscyplinarnej SN.

 

Premier Morawiecki chce teraz, by TK zbadał zgodność uchwały z konstytucją i prawem unijnym (treści wniosku jeszcze nie opublikowano na stronie Trybunału; wiemy o nim z doniesień prasowych).

 

We wcześniejszym wniosku, skierowanym do TK 30 stycznia (sprawa o sygnaturze K 5/ 20), Morawiecki pytał, czy przepisy kodeksu postępowania cywilnego, postępowania karnego i ustawy o Sądzie Najwyższym pozwalają ocenić, że skład lub sposób wyboru członków KRS oraz przebieg procedury poprzedzającej powołanie sędziego przez prezydenta sprawiają, że sąd, w którym zasiada sędzia powołany przez prezydenta z rekomendacji neo-KRS, jest nienależycie obsadzony, albo że jego skład jest niezgodny z prawem.

 

Prof. Marcin Matczak tak komentował pierwszy wniosek premiera: „Rząd PiS nie skarży do Trybunału Konstytucyjnego aktu normatywnego jako takiego, ani jego utrwalonej interpretacji, tylko atakuje konkretne rozstrzygnięcie sądowe”.

 

Nalot wniosków do TK

 

Zanim premier skierował oba swoje wnioski do TK, trafiły tam już wnioski KRS i prezydenta.

 

Zaledwie dzień po wydaniu przez SN uchwały, czyli 24 stycznia 2020 roku, wniosek do TK skierowała neo-KRS (K 3/20). Poddała w wątpliwość, czy jest to zgodne z konstytucją i prawem międzynarodowym, aby na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania karnego oceniać, czy skład sądu powszechnego jest nieprawidłowo obsadzony lub obsadzony niezgodnie z prawem, jeśli zasiada w nim sędzia powołany przez prezydenta na wniosek neo-KRS.

 

27 stycznia wniosek do TK skierował z kolei prezydent Andrzej Duda (K 2/2o) i rozszerzył pytanie zadane przez neo-KRS. Prezydent pyta, czy na podstawie przepisów kpc, kpk, a także ustawy o SN, na które w uchwale z 23 stycznia powołał się SN, można oceniać:

 

  • procedurę powoływania sędziów powołanych przez prezydenta na wniosek neo-KRS,
  • czy sąd z takimi sędziami w składzie został należycie obsadzony,
  • czy wydane przez taki sąd orzeczenia wywołują skutki prawne,
  • w jakim zakresie można uchylać zaskarżone orzeczenia wydane przez taki sąd.

 

Ponadto 28 stycznia 2020 roku TK wydał postanowienie o zawieszeniu stosowania uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia do czasu rozstrzygnięcia przez TK sprawy – rzekomego – sporu kompetencyjnego (sprawa Kpt 1/20) między Sejmem RP a Sądem Najwyższym oraz między Prezydentem RP a SN. Wniosek w tej sprawie do TK skierowała marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

 

Wnioski KRS, prezydenta i premiera dotyczą tych samych zagadnień, powinny zostać rozpatrzone łącznie. Trudno jednak przewidzieć, czy tak zrobi obecny TK.

 

Lawina wniosków kierowanych przez najważniejsze organy państwa wywołuje szum informacyjny i może służyć delegitymizacji uchwały SN w oczach opinii publicznej. Może też wywrzeć efekt psychologiczny na sędziów SN.

 

Na kłopoty Przyłębska

 

W TK szukano pomocy na długo przed lawiną wniosków kierowanych przez główne konstytucyjne organy państwa po ogłoszeniu przez SN uchwały z 23 stycznia.

 

W reakcji na wyrok SN z 5 grudnia, miażdżący dla neo-KRS i Izby Dyscyplinarnej, sędzia tej izby Małgorzata Bednarek skierowała do TK pytanie prawne (sygnatura P 22/09). Zapytała TK, czy rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego ze względu na powołanie go przez prezydenta na wniosek neo-KRS, jest zgodne z konstytucją i prawem międzynarodowym.

 

Składowi pięciu sędziów TK, który rozstrzygnie tę kwestię, przewodniczy prezes TK Julia Przyłębska, która jest też I sprawozdawcą. II sprawozdawcą jest sędzia Jakub Stelina. TK wyda wyrok w tej sprawie 4 marca.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

27 lutego 2020







Inne artykuły tego autora

08.07.2020

Rzecznik KRS na rozprawie przed TSUE chwali, że nowa Rada ukróciła „komunę”

05.07.2020

Stawka wyborów: Jeśli Duda wygra, z praworządności zostaną strzępy. A co jeśli przegra?

03.07.2020

Polski rząd odrzuca unijne zalecenia dotyczące niezawisłości sędziowskiej

26.06.2020

Reynders: ochrona praworządności priorytetem Komisji Europejskiej. Bodnar: trzeba działać szybko

24.06.2020

Prof. Pech: Uczeń Kaczyński przerósł mistrza Orbána. Razem rozwalają UE od środka

19.06.2020

Zwycięstwo prof. Sadurskiego. Sąd oddalił pozew PiS za słowa o „zorganizowanej grupie przestępczej”

16.06.2020

Europejski Trybunał Praw Człowieka oceni neo-KRS i nowe izby w Sądzie Najwyższym

09.06.2020

Efekt Tulei: Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej i europejscy sędziowie piszą do Ziobry

08.06.2020

Prof. Wyrzykowski: Naruszają Konstytucję. Nie dziwmy się, gdy będą naruszać nasze prawa i wolności

02.06.2020

Profesorowie ze świata bronią Trybunału Sprawiedliwości UE. I wskazują na Trybunał Przyłębskiej

31.05.2020

Zarząd Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa chce wyrzucić KRS za udział w zamachu na niezależne sądy

29.05.2020

Sędzia SN Włodzimierz Wróbel: Mamy do czynienia z sytuacją wielkiego alarmu w systemie prawa

15.05.2020

Raport Komisji LIBE w Parlamencie Europejskim: w Polsce zagrożona praworządność, demokracja i prawa człowieka

15.05.2020

Kaleta twierdzi, że niemiecki TK stanął po stronie polskiego rządu. Sprowadzamy go na ziemię

12.05.2020

Wsparcie i uznanie dla „starych” sędziów Sądu Najwyższego w walce o państwo prawa [APEL]

08.05.2020

Maska opadła. Polska niepełną demokracją w rankingu Freedom House

02.05.2020

Polsce grożą unijne sankcje za tzw. reformy sądownictwa – WIDEO

29.04.2020

Przesłanie prezes Gersdorf: Mówcie jak jest, a nie jak powiedział Kaczyński. Tak robią prawi ludzie

29.04.2020

PILNE! Komisja Europejska wszczyna procedurę przeciw Polsce. Domaga się wstrzymania ustawy kagańcowej

10.04.2020

Izba Dyscyplinarna podważa traktat unijny i chce by TK Przyłębskiej to potwierdził



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200