Rzecznik Praw Obywatelskich staje w obronie sędziego Pawła Juszczyszyna

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

Działanie rzecznika dyscyplinarnego, Piotra Schaba oraz prezesa sądu rejonowego, Macieja Nawackiego wyglądają na obliczone na wywołanie efektu mrożącego wobec sędziów - pisze zastępca RPO, Stanisław Trociuk. Chodzi o sprawę sędziego Pawła Juszczyszyna, który jako pierwszy w Polsce postanowił zastosować się do wyroku TSUE, za co spotkały go represje



Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich, Stanisław Trociuk, skierował 4 grudnia w sprawie sędziego Juszczyszyna dwa pisma. Żąda wyjaśnień od:

 

  • Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, Piotra Schaba, który wszczął przeciwko sędziemu z Olsztyna postępowanie dyscyplinarne;
  • Prezesa Sądu Rejonowego w Olsztynie i członka neo-KRS, Macieja Nawackiego, który zawiesił sędziego w wykonywaniu obowiązków.

 

Zdaniem RPO działania Piotra Schaba mogą być naruszającą niezawisłość sędziowską ingerencją w sprawowanie władzy sędziowskiej. Zgodnie z art. 45 Konstytucji, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej obywatelom przysługuje prawo do sądu. Działania, które podejmuje rzecznik dyscyplinarny, mogą wywoływać w sędziach obawy przed karaniem za podejmowanie czynności procesowych, koniecznych do rozstrzygnięcia spraw.

 

RPO podkreśla, że działanie Pawła Juszczyszyna wynikało z obowiązku sądów krajowych do zapewnienia rzeczywiste i efektywnej ochrony sądowej praw obywateli, tak jak wskazał to Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2019 roku.

 

Postanowienie sędziego z Olsztyna było wypełnieniem prawnego obowiązku, za który nie powinien być pociągany do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

 

W swoim piśmie RPO pyta również o uzasadnienie zakwalifikowania postanowienia Pawła Juszczyszyna jako naruszenia art. 231 Kodeksu karnego (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza). RPO podkreśla, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego lista poparcia kandydatów do KRS ma status informacji publicznej. Zgodnie z interesem publicznym powinna zostać ujawniona nie tylko na żądanie sądu, ale każdego, kto się o nią zwróci.

 

Podkreślono również, że postępowania dyscyplinarne wobec sędziów spotkały się z dużą krytyką ze strony Komisji Europejskiej, która 10 października 2019 skierowała regulujące je przepisy do TSUE.

 

Ponieważ pisma wystosowano 4 grudnia, RPO nie mógł się powołać w nich na orzeczenie Sądu Najwyższego z 5 grudnia. Izba Pracy SN orzekła wtedy, że KRS nie jest organem niezależnym, a Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu prawa unijnego i krajowego.

 

Pismo RPO do Piotra Schaba, Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych

Pismo RPO do Macieja Nawackiego, Prezesa Sądu Rejonowego w Olsztynie

 

O co chodzi w sprawie sędziego Juszczyszyna?

 

OKO.press jako pierwsze medium poinformowało, że sędzia Paweł Juszczyszyn w Sądzie Okręgowym w Olsztynie nakazał Kancelarii Sejmu udostępnienie list poparcia sędziów-kandydatów na stanowiska w nowej Krajowej Radzie Sądownictwa.

 

Bezpośrednią przyczyną zarządzenia był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który 19 listopada 2019 orzekł, że Sąd Najwyższy musi ocenić m.in. czy Izba Dyscyplinarna SN jest sądem niezawisłym i niezależnym w rozumieniu prawa europejskiego. Kluczową kwestią przy badaniu tej sprawy jest także status KRS. TSUE wymienił, że Sąd Najwyższy będzie musiał ocenić m.in. takie czynniki, jak skrócenie kadencji poprzedniego składu Rady, wybór większości obecnego składu przez władzę ustawodawczą oraz utajnienie list poparcia dla kandydatów do KRS.

 

Ale sprawdzenie niezawisłości i niezależności wymaganej prawem europejskim leży także w gestii sądów powszechnych i administracyjnych.

 

Aż 13 organizacji prawniczych (m.in. Archiwum Osiatyńskiego, Helsińska Fundacja Praw Człowieka) wystosowało apel do sądów o odmowę stosowania przepisów polskiego prawa, których skutkiem byłaby możliwość rozpoznania spraw sądowych przez sędziów nominowanych przez neo-KRS. Sąd Okręgowy w Olsztynie jako pierwszy zastosował się do tego apelu.

 

Rozpatrując apelację w sprawie, w której w pierwszej instancji orzekała osoba powołana właśnie przez neo-KRS, postanowił zastosować się do orzeczenia TSUE i wystąpić do Kancelarii Sejmu o dokumenty potrzebne do zbadania sprawy.

 

Już 25 listopada Ministerstwo Sprawiedliwości cofnęło sędziemu delegację w Sądzie Okręgowym w Olsztynie, następnie 29 listopada wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Tego samego dnia Prezes Sądu Rejonowego w Olsztynie, nominat Zbigniewa Ziobry i członek neo-KRS, sędzia Maciej Nawacki poinformował, że ze skutkiem natychmiastowym zawiesił na miesiąc Pawła Juszczyszyna w wykonywaniu obowiązków.

 

W tym samym czasie media publiczne oraz prawicowe zaczęły atakować sędziego wyciągając jego sprawy rodzinne, czy błąd w sprawie sprzed lat.

 

Sądy stosują się do wskazówek z wyroku TSUE

 

Wszystkie te działania represyjne miały być przestrogą dla sędziów, którzy chcieliby się zastosować do wyroku TSUE. Zarzuty dyscyplinarne usłyszał nie tylko sędzia z Olsztyna, ale także m.in. trzech sędziów z Krakowa, którzy chcieli badać legalność KRS jeszcze przed wyrokiem TSUE.

 

Zgromadzenia sędziów sądów w całej Polsce wydają uchwały, w których wstrzymują się od opiniowania do neo-KRS kandydatów na stanowiska sędziowskie, powołując się na wyrok TSUE. Część z nich, podobnie jak sędzia z Olsztyna, zwracało się do Kancelarii Sejmu z żądaniem upublicznienia tajnych list poparcia. Na razie takie uchwały podjęto m.in. w Poznaniu, Białymstoku, Krakowie, Koninie Wrocławiu i Gdańsku (o uchwałach na bieżąco informuje Iustitia).

 

Prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, sędzia Dariusz Zawistowski wydał oświadczenie, w którym informuje, że nie będzie wyznaczał składów sędziowskich z sędziami powołanymi na stanowiska przez obecną KRS do czasu wydania przez Sąd Najwyższy orzeczeń w ich sprawie.

 

W czwartek 5 grudnia 2019 Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego postanowiła, że nie przekaże Izbie Dyscyplinarnej sprawy sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzeja Kuby oraz uchyli decyzję KRS, która była przeciwna wydłużeniu sędziemu czasu orzekania.

 

W uzasadnieniu wyroku Izba Pracy Sądu Najwyższego uznała, że neo-KRS nie spełnia wymogów niezależności, a powołana przez nią Izba Dyscyplinarna SN nie jest sądem.

 

Sąd Najwyższy podkreślił, że każdy sąd, każdy organ państwowy ma obowiązek badać niezależność KRS zgodnie z wytycznymi z wyroku TSUE.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

10 grudnia 2019







Inne artykuły tego autora

21.02.2020

Świetny żart Michała Dworczyka: „KRS jest niezależna od polityków”

18.02.2020

„Nie czuję się gorszym sędzią” – mówi Marcin Łochowski z Izby Kontroli Nadzwyczajnej SN

16.02.2020

Rzecznik KRS uciułał 88 proc. podpisów w Ministerstwie Sprawiedliwości [PRZEŚWIETLAMY LISTY]

12.02.2020

Chcą dyscyplinarek dla… sędziów Izby Dyscyplinarnej. To oni zawiesili sędziego Juszczyszyna

11.02.2020

Izba Kontroli Nadzwyczajnej w białych rękawiczkach zdusi uchwałę SN. Ujawniamy chytry plan władzy

09.02.2020

Patryk Jaki cytuje „na bezczela”. Wybiera kawałki zdań z wyroku TSUE. I wychodzi jak PiS chce

07.02.2020

Komisja Europejska reaguje na podpis prezydenta: „Jeśli zajdzie potrzeba, będziemy działać bez wahania”

05.02.2020

Sędzia Laskowski rozwiewa wątpliwości. Nikt jeszcze tak dokładnie nie wyjaśnił, co oznacza uchwała SN

30.01.2020

Sąd Najwyższy: Marszałek Sejmu złożyła wniosek do TK w złej wierze. Postępowanie powinno być umorzone

29.01.2020

Adwokatura kieruje do TSUE pytania prejudycjalne ws. Izby Dyscyplinarnej. Pierwszy raz w historii

26.01.2020

Według PiS uchwała SN „niszczy państwo prawa” i „narusza Konstytucję” [analiza propagandy]

24.01.2020

PILNE. Głosami PiS Sejm odrzucił weto Senatu. Ustawa kagańcowa czeka na podpis prezydenta

09.01.2020

Turecki sędzia z więzienia wzywa do udziału w sobotnim Marszu Tysiąca Tóg w Warszawie

02.01.2020

WAŻNE. Piotrowicz musi przeprosić prof. Gersdorf i prof. Rączkę za słowa o „złodziejach”

25.12.2019

Sędzia Laskowski: „My, sędziowie, jesteśmy państwowcami” [TYLKO W OKO.press]

20.12.2019

PILNE. Sejm przegłosował ustawę dyscyplinującą. „Uchwalamy polskie prawo!”

20.12.2019

Ustawa dyscyplinująca głosami PiS idzie do komisji. Relacjonujemy obrady Sejmu wydarzenie po wydarzeniu

17.12.2019

Sąd Najwyższy o ustawie dyscyplinującej: To krok do polexitu i zabezpieczenie dla prezydenta Dudy

13.12.2019

PiS blefuje w sprawie Banasia. Zmiana konstytucji nie umożliwi odwołania „pancernego Mariana”

06.12.2019

Czy sędziowie powołani z udziałem neo-KRS powstrzymają się od orzekania? Ich wyroki są do podważenia



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200