Timmermans o Ziobrze: Europejczycy tak nie robią! Podważacie podstawy naszej Unii

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Min. Ziobro nawet się nie stawił na wysłuchanie w komisji Parlamentu Europejskiego. Frans Timmermans nie owijał w bawełnę: polskie władze lekceważą zarzuty instytucji UE. Wiceszef KE wezwał rząd PiS do dialogu, bo "tak się załatwia sprawy w Unii". Uznał zakwestionowanie przez Ziobrę zadawania przez sądy pytań do TSUE za "sprzeczne z podstawami naszej Unii"



W Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) Parlamentu Europejskiego odbywa się dziś (20 listopada) wysłuchanie w sprawie praworządności w Polsce, w ramach prowadzonej przez instytucje unijne wobec Polski procedury z artykułu 7(1) Traktatu o UE.

 

Przypomnijmy, że:

 

  • 20 grudnia 2017 roku Komisja Europejska wydała decyzję o uruchomienia Artykułu 7 (1) Traktatu o UE, wyrażając obawę, występuje ryzyko naruszenia praworządności, czyli jednej z podstawowych zasad UE (wymienionych w art. 2 Traktatu).
  • 1 Marca 2018 roku Komisję poparł Parlament Europejski. Wezwał też Radę do natychmiastowego zbadania, czy w Polsce zachodzi poważne ryzyko łamania wartości UE. Z ramienia Parlamentu zajmuje się tym komisja LIBE, która zaprosiła m.in. Timmermansa oraz ministra sprawiedliwości (Zbigniewa Ziobrę).

 

Wysłuchanie prowadzi Claude Moraes, europoseł z Wielkiej Brytanii. To on kierował delegacją Parlamentu Europejskiego w sprawie praworządności, która odwiedziła Polskę we wrześniu 2018.

 

Pierwszy miał zabrać głos Zbigniew Ziobro, ale się w Brukseli nie pojawił.

 

Za to Frans Timmermans przedstawił kompleksowe sprawozdanie i ocenił sytuację w Polsce. Ocena wypadła bardzo krytycznie.

 

Było źle, jest gorzej

 

Wiceszef KE podkreślił, że instytucje europejskie są zaniepokojone łącznym wpływem na stan praworządności w Polsce zmian w:

 

  • Sądzie Najwyższym,
  • Krajowej Radzie Sądownictwa,
  • sądach powszechnych, w tym sądownictwie dyscyplinarnym i kierownictwie sądów,
  • Trybunale Konstytucyjnym.

 

Timmermans zaobserwował, że w Polsce mamy do czynienia z powtarzającym się schematem: władza ustawodawcza i wykonawcza wtrąca się w całą strukturę władzy sądowniczej.

 

Odniósł się do oczekiwań wyrażonych przez KE w tzw. uzasadnionej opinii. Nie owijał w bawełnę:

 

„Z żalem informuję, że polskie władze nie odpowiedziały na żadne z zastrzeżeń Komisji Europejskiej. Wciąż mamy do czynienia z systemowym zagrożeniem.”

 

Timmermans zwrócił też uwagę, że zamiast poprawy wciąż pojawiają się nowe zagrożenia dla praworządności:

 

  1. rzecznicy dyscyplinarni wszczynają postępowania przeciwko sędziom, którzy zabierają głos w debacie publicznej, a także sędziom, którzy zadają pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE; ponadto istniały przypadki, kiedy rzecznicy dyscyplinarni odmówili sędziom stawienia się na przesłuchanie wraz z pełnomocnikami;
  2. polskie sądy, w tym Sąd Najwyższy, zadają pytania prejudycjalne do TSUE; większość dotyczy tych samych kwestii, które Komisja Europejska podniosła w uzasadnionej opinii. Polskie władze krytykowały sądy za zadanie tych pytań oraz wezwały do ich wycofania;
  3. Prezydent RP zignorował stanowisko SN i potwierdził, że sędziowie, którzy mieli na gruncie nowej ustawy o SN przejść w stan spoczynku, przeszli w stan spoczynku;
  4. We wrześniu 2018 roku polskie władze wciąż uznawały, że 22 z 27 sędziów Sądu Najwyższego, w tym Pierwsza Prezes, której konstytucyjna kadencja kończy się w 2020 roku, przeszli w stan spoczynku.

 

Nie pomogło postanowienie Trybunału Sprawiedliwości UE

 

Timmermans przypomniał, że we wrześniu Komisja Europejska skierowała ustawę o Sądzie Najwyższym do Trybunału Sprawiedliwości UE, który 19 października 2018 ogłosił zastosowanie środków tymczasowych (postanowienie o zabezpieczeniu).

 

Wczoraj, w poniedziałek 19 listopada, polska strona przedstawiła Trybunałowi i Komisji raport z przedsięwziętych działań. Timmermans zapewnił, że Komisja wnikliwie bada raport przedstawiony przez polski rząd.

 

Timmermans z pewnością zna odpowiedź polskiego rządu, nie zdradził, jaka jest, ale wymowa jego wystąpienia była jednoznaczna: postępu nie widać.

 

Timmermans odnotował, że po ogłoszeniu środków tymczasowych, Pierwsza Prezes SN wezwała sędziów Sądu Najwyższego, którzy na gruncie zaskarżonych przepisów ustawy o SN mieli przejść w stan spoczynku, do stawienia się do pracy. Niektórym z tych sędziów zostały już przydzielone sprawy.

 

Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej podkreślił, że

 

„jest ważne, żeby umożliwić tym sędziom orzekanie aż do wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości”, co nastąpi w 2019 roku.

 

Timmermans wyraził też zaniepokojenie, że polski rząd uważa, że musi znowelizować ustawę o SN, żeby ci sędziowie mogli wrócić do orzekania. Zdaniem Komisji nowelizacja nie jest potrzebna.

 

Skrytykował też działania neo-KRS i podkreśli, że ma wątpliwości, czy KRS jest w stanie pełnić swoją rolę stania na straży niezależności sądów.

 

Ziobro narusza podstawy naszej Unii

 

Timmermans mocno skrytykował nieobecnego – pomimo zaproszenia – ministra Zbigniewa Ziobrę za to, że skierował pytanie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP artykułu 267 Traktatu o UE, który umożliwia sądom zadawanie pytań do Trybunału Sprawiedliwości UE.

 

Timmermans:

 

„to pytanie jest sprzeczne z podstawami naszej unii! Artykuł 267 jest jedną z podstaw systemu prawnego Unii Europejskiej. Ten system opiera się na tym, że sądy krajowe mają możliwość zadawania pytań Trybunałowi Sprawiedliwości UE.”

 

Timmermans skrytykował też zmiany składów orzekających Trybunału Konstytucyjnego i fakt, że zasiadają w nich osoby nieuprawnione do orzekania – co było m.in. powodem wycofania z TK pytań przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

 

Timmermans podsumował: „Niestety, nie ma pozytywnego rozwoju sytuacji.”

 

I mówił, wyraźnie poruszony:

 

„Komisja Europejska pozostaje gotowa, żeby rozmawiać o tych kwestiach z Polską – prowadzić dialog, aby rozwiązać problemy. Tak się załatwia sprawy w Unii Europejskiej – przez dialog. Ale Komisja Europejska stoi też na straży unijnych traktatów. Komisja potwierdza prawo państw członkowskich do reformowania sądownictwa. Ale wynikiem reform nie może być zachwianie trójpodziału władzy i niezależności sądów”.

 

Timmermans położył nacisk na to, że wszystkie instytucje UE – Komisja, Parlament, ale i Rada UE – są zobowiązane stać na straży zasad prawa Unii. Wezwał Radę do działania podkreślając, że „instytucje powinny działać wspólnie”.

 

Na koniec wezwał ponownie polski rząd:

 

„Pomóżcie nam rozwiązać sporne kwestie, zgodnie z zasadami, o których mówi artykuł 2 Traktatu o UE.”

 

„Tak działają Europejczycy. Obywatele Unii mają do tego prawo. Obywatele Polski mają do tego prawo.”

 

I przypomniał, że kwestia praworządności w Polsce jest ważna dla UE i jej państw członkowskich, a sądy polskie – są sadami europejskimi: „Rozstrzygając w kwestii, których dotyczy prawo Unii Europejskiej, polski sędzia jest unijnym sędzią; polski sąd jest również europejskim sądem”.

 

Polski czyli europejski głos

 

W dalszej części wysłuchania wypowiedzieli się:

 

  • przedstawiciel Komisji Weneckiej prof. Jean-Claude Scholsem,
  • Przewodniczący Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa dr Kees Steer oraz
  • Rzecznik Praw Obywatelskich dr Adam Bodnar.

 

Głos zabiorą też przedstawiciele i przedstawicielki nauki i społeczeństwa obywatelskiego: znany komentator sporu o praworządność w Polsce, profesor prawa europejskiego Laurent Pech, adwokat Michał Wawrykiewicz z Wolnych Sądów, Małgorzata Szuleka z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz dr Tymoteusz Zych z Ordo Iuris.

 

 

A,b,c,d,e… POMÓŻ nam dokończyć Alfabet buntu!

 



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

20 listopada 2018







Inne artykuły tego autora

27.11.2019

PiS pozwał prof. Sadurskiego za „zorganizowaną grupę przestępczą”. „Nazwałem schemat działania władzy”

27.11.2019

Czy można twierdzić, że PiS to „zorganizowana grupa przestępcza”? Rozpoczyna się proces prof. Sadurskiego

25.11.2019

Zemsta za krytykę „Kasta Watch”? Chcą zawiesić sędzię Barańską-Małuszek i obniżyć jej wynagrodzenie

23.11.2019

Nikt tak nie szczuje na sędziów jak Andrzej Duda

22.11.2019

Nominaci PiS ignorują TSUE. Neo-KRS i Izba Dyscyplinarna SN pracują pełną parą

21.11.2019

Gersdorf: Trybunał Sprawiedliwości UE podzielił zastrzeżenia SN. Apeluje do rządu o uzdrowienie KRS

21.11.2019

Ziobro nie zrozumiał wyroku TSUE. Piłka jest po polskiej stronie, ale arbiter podał europejskie reguły gry

19.11.2019

TSUE daje Sądowi Najwyższemu kryteria oceny, czy Izba Dyscyplinarna SN jest niezawisłym sądem

07.11.2019

Wyrok TSUE rzeczywiście jest historyczny. Ale z innych powodów niż mówi premier Morawiecki

05.11.2019

Znamy wyrok! Trybunał Sprawiedliwości UE miażdży sądową „reformę” PiS

05.11.2019

Węgry Orbána, ostrzeżenie dla Polski. Rozkradanie państwa i fasada demokracji

20.10.2019

Minister Mucha: Reforma sądów skraca postępowania, a skarga nadzwyczajna jest sukcesem. Nieprawda

11.10.2019

KE po raz trzeci skarży polski rząd za „reformę” sądownictwa. Za system dyscyplinarny dla sędziów

10.10.2019

Prof. Wyrzykowski: zmiana ustroju Rzeczpospolitej jest faktem

08.10.2019

Organizacje apelują do KE o zaskarżenie polskiego rządu do TSUE za system dyscyplinarny dla sędziów

04.10.2019

Dr Ziółkowski: Julię Przyłębską będzie można odsunąć od kierowania TK zgodnie z Konstytucją [ekspertyza]

01.10.2019

Prof. Matczak i dr Zalasiński: Jak przywrócić porządek w Trybunale Konstytucyjnym [ekspertyza]

26.09.2019

Łętowska i Bogdanowicz: rzecznik Tanczew potwierdził, że sędziowie mogą pytać TSUE o swoją niezależność

19.09.2019

Komisja Europejska: z praworządnością w Polsce coraz gorzej, kontynuujmy procedurę z art. 7 [UJAWNIAMY]

18.09.2019

Trybunał w Strasburgu oceni zwolnienie prezesów sądów przez Ziobrę



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200