Europejski Trybunał Praw Człowieka oceni neo-KRS i nowe izby w Sądzie Najwyższym

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Europejski Trybunał Praw Człowieka zakomunikował, że rozstrzygnie sprawę dotyczącą statusu Izby Dyscyplinarnej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej w Sądzie Najwyższym. Zbada czy są niezależnymi sądami oraz zbada niezależność neoKRS



Europejski Trybunał Praw Człowieka oceni pod kątem niezależności dwie nowe izby w Sądzie Najwyższym – Izbę Dyscyplinarną oraz Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a także neo-Krajową Radę Sądownictwa.

 

Trybunał zakomunikował 15 czerwca, że rozpatrzy skargę Reczkowicz i inni przeciwko PolsceCzeka teraz na stanowisko polskiego rządu.

 

ETPCz zdecydował, że łącznie rozpatrzy sprawy adwokat Joanny Reczkiewicz oraz sędzi Moniki Dolińskiej-Ficek z sądu w Mysłowicach i sędziego Artura Ozimka z sądu w Lublinie.

 

Skarżących z ramienia Komitetu Obrony Sprawiedliwości reprezentuje Maria Ejchart-Dubois i Sylwia Gregorczyk-Abram.

 

To już szósta skarga bezpośrednio dotycząca zmian w sądownictwie forsowanych od 2015 roku przez Zjednoczoną Prawicę, którą rozpatrzy ETPCz.

 

KRS pod sąd w Strasburgu

 

W 2017 roku adwokat Joanna Reczkiewicz została ukarana dyscyplinarnie przez Sąd Dyscyplinarny Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku, który zawiesił ją na trzy lata w wykonywaniu zawodu adwokata w związku z jej działaniami w ramach reprezentowania klientów. W 2018 roku orzeczenie utrzymał Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury.

 

Reczkiewicz złożyła skargę kasacyjną do Izby Dyscyplinarnej w Sądzie Najwyższym. W grudniu 2019 roku trzyosobowy skład sędziów Izby Dyscyplinarnej odrzucił jej skargę bez podania uzasadnienia.

 

Sędziowie Dolińska-Ficek i Ozimek starali się o awans do sądów wyższej instancji. W 2018 roku nie uzyskali jednak pozytywnej opinii nowej KRS, co było warunkiem awansu. Odwołali się od decyzji neoKRS do nowo powołanej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w SN, podnosząc, że neoKRS nie jest niezależna. IKNiSP w 2019 roku wydała w ich sprawach orzeczenia, od których sędziowie odwołali się do Strasburga.

 

ETPCz rozstrzygnie, czy izby w SN, które rozpatrywały sprawy skarżących, są niezależnymi i bezstronnymi sądami w rozumieniu Artykułu 6.1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, skoro zostały powołane na postawie ustawy o Sądzie Najwyższym z 8 grudnia 2017 roku i obsadzone sędziami nominowanymi w procedurze, w której brała udział neoKRS powołana na podstawie ustawy o KRS również uchwalonej 8 grudnia 2017 roku.

 

Seria skarg przyjęta przez Trybunał

 

Europejski Trybunał Praw Człowieka do tej pory zakomunikował, że oprócz sprawy Reczkowicz rozstrzygnie jeszcze pięć innych skarg dotyczących różnych kluczowych elementów zmian w sądownictwie w Polsce po 2015 roku.

 

W sprawie Grzęda przeciwko Polsce (skarga nr 43572/18) ETPCz rozpatrzy skargę sędziego NSA wybranego do KRS w 2016 roku, którego kadencja została przerwana w 2018 roku wraz z powołaniem nowej KRS – i nie mógł się od tego odwołać.

 

Skarżący twierdzi, że naruszono przez to jego prawo do sądu (art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka) oraz prawa do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 EKPC).

 

W podobnej sprawie Żurek przeciwko Polsce (skarga nr 39650/18) skarżącym jest sędzia Waldemar Żurek, zasiadający w „dawnej” legalnej KRS i będący jej rzecznikiem prasowym, również usunięty z rady przez końcem kadencji na mocy nowych przepisów.

 

W sprawie Xero Flor przeciwko Polsce (skarga nr 4907/18) prywatna spółka skarży za niekorzystne dla siebie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wydane z udziałem nieprawidłowo powołanego Mariusza Muszyńskiego, wskazując m.in. na naruszenie prawa do sądu (art. 6.1 EKPC).

 

Naruszenie tego artykułu Konwencji podnoszą też skarżący w sprawie Broda i Bojara przeciwko Polsce (skargi nr 26691/18 i 27367/18). Wnieśli ją wiceprezesi Sądu Okręgowego w Kielcach, którzy zostali odwołani ze stanowisk przez ministra sprawiedliwości na podstawie wyjątkowych uprawnień przyznanych mu w ustawie o sądach powszechnych.

 

W sprawach Sobczyńska i inni przeciwko Polsce (skargi nr 62765/14, 62769/14, 62772/14 i 11708/18) sześć osób – trzy przygotowujące się do wykonywania zawodu sędziego, dwóch sędziów i prokurator – skarżą, że naruszono ich prawa poprzez niepowołanie ich na stanowiska sędziowskie przez Prezydenta RP mimo pozytywnych opinii KRS.

 

Dialog trybunałów

 

Skarżący w sprawie Reczkowicz i inni przeciwko Polsce powołują się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 listopada 2019 roku, w którym TSUE wyłożył kryteria oceny niezależności sądu i organów takich jak KRS w rozumieniu prawa unijnego.

 

A także na wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia i uchwałę trzech połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 roku, które mówią, że KRS nie jest niezawisła a Izba Dyscyplinarna w SN nie jest sądem w rozumieniu prawa unijnego.

 

Skarżący wskazali też strasburskiemu Trybunałowi na skargę Komisji Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości UE (z siedzibą w Luksemburgu) przeciwko polskiemu rządowi w związku z modelem odpowiedzialności dyscyplinarnej.

 

Zwrócili też uwagę na wydanie przez TSUE 8 kwietnia 2020 roku postanowieniu o zabezpieczeniu w postaci wstrzymania się przez Izbę Dyscyplinarną od prowadzenia spraw dyscyplinarnych sędziów, do czasu wydania przez TSUE wyroku w sprawie tej skargi. Europejski Trybunał Praw Człowieka, który rozpatruje indywidualne skargi z państw Rady Europy, uwzględnia w swoim orzecznictwie wyroki wydawane przez najważniejszy sąd prawa unijnego, czyli Trybunał Sprawiedliwości UE.

 

Przed najważniejszymi europejskimi Trybunałami zawisło łącznie kilkanaście spraw dotyczących „reform sądowniczych” Zjednoczonej Prawicy. Sukcesywnie dokonują ich oceny pod względem zgodności ze standardami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i prawa unijnego.



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

16 czerwca 2020







Inne artykuły tego autora

01.04.2021

Rządzący od lat dyskredytują TSUE. Wniosek Morawieckiego do TK ma w tym jeszcze pomóc

31.03.2021

KE skarży polski rząd do TSUE. Nie uznaje uchylenia immunitetów sędziom Tulei i Morawiec

29.03.2021

Prawnicy z całego świata apelują do KE o obronę polskiego Sądu Najwyższego i Igora Tulei

24.03.2021

Tak się bronią przed „pieniędzmi za praworządność”. Znamy treść zarzutów Polski i Węgier

13.03.2021

Holenderscy posłowie żądają działań ws. łamania praworządności w Polsce i na Węgrzech

05.03.2021

„Sytuacja bliższa standardom białoruskim niż UE”. Polscy prokuratorzy dają świadectwo europosłom

05.03.2021

Jourová i Reynders w odpowiedzi na list 5231 sędziów i prokuratorów rozmywają odpowiedzialność KE

02.03.2021

Co oznacza wyrok TSUE? PiS ma kłopot. Trybunał dał wytyczne, jak ocenić przepisy ustawy o neo-KRS

27.02.2021

Jourová: Komisja Europejska nie będzie się uchylać od obrony praworządności w państwach UE

25.02.2021

Skandaliczne słowa Kurskiego w sądzie: gdyby zabójca oglądał TVP Info, może Adamowicz by żył

22.02.2021

Orbán chce dalej ograniczać niezależne media. Węgry to przestroga dla Polski [ROZMOWA]

20.02.2021

Europejski Trybunał Praw Człowieka: sprawy dotyczące zmian w polskim sądownictwie będą priorytetowe

15.02.2021

„Akt niezgodny z prawem”. Komitet Nauk Prawnych PAN protestuje ws. wykazu czasopism Czarnka

13.02.2021

Bezprecedensowa decyzja sądu w Amsterdamie. Stosuje wyrok TSUE i odmawia wydania Polaka do Polski

03.02.2021

To ona zgłosiła Iustitię do Nagrody Nobla: „Europa nie może siedzieć z założonymi rękami”

31.01.2021

Założyciel Ordo Iuris i żona posła PiS oficjalnie zgłoszeni na sędziów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

28.01.2021

Komisja Europejska przechodzi do kolejnego etapu postępowania w sprawie ustawy kagańcowej

27.01.2021

Duda wychwala Izbę Kontroli Nadzwyczajnej za wyrok wydany przez „starą” Izbę Karną SN

27.01.2021

Rada Europy: sędziowie w Polsce i Mołdawii muszą pozostać niezależni

23.01.2021

Prezes Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów: ustawa kagańcowa musi zostać natychmiast zablokowana



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200