Trybunał w Strasburgu oceni zwolnienie prezesów sądów przez Ziobrę

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Sędziowie Bojara i Broda skarżą Polskę za to, że w styczniu 2018 roku minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, korzystając z wyjątkowych uprawnień, odwołał ich ze stanowisk wiceprezesów Sądu Okręgowego w Kielcach bez podania przyczyn. Nie mogli się odwołać od decyzji Ziobry do sądu. Ich skargę rozpatrzy Europejski Trybunał Praw Człowieka



Obok toczących się w Luksemburgu postępowań w sprawie skarg Komisji Europejskiej i pytań prejudycjalnych zadawanych przez polskie sądy, zmiany w sądach wprowadzone przez PiS są też na wokandzie w Strasburgu.

 

Europejski Trybunał Praw Człowieka (z siedzibą w Strasburgu) zawiadomił rząd PiS, że zajmie się skargami zgłoszonymi do niego przez dwójkę polskich sędziów, którzy zostali odwołani ze stanowisk wiceprezesów sądu przez ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę.

 

Trybunał w Strasburgu rozpatrzy sprawy Broda przeciwko Polsce (nr skargi 26691/18) oraz Bojara przeciwko Polsce (nr skargi 27367/18). Zbada, czy nie naruszyło to ich prawa sądu chronionego przez artykuł 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

 

Nowelizacja ustawy o sądach powszechnych, która weszła w życie w 2017 roku, wyposażyła Ministra Sprawiedliwości w moc arbitralnego decydowania  o odwoływaniu i powoływaniu prezesów sądów w całej Polsce. Minister Ziobro skorzystał z tej możliwości i wymienił 130 prezesów oraz wiceprezesów, w tym w najważniejszych sądach.

 

Skarżący sędziowie z wieloletnim stażem Alina Bojara oraz Mariusz Broda w 2014 roku zostali wybrani na wiceprezesów Sądu Okręgowego w Kielcach. Ich kadencja powinna trwać 6 lat. W styczniu 2018 roku bez podawania konkretnej przyczyny odwołał ich minister Ziobro.

 

Odwołani sędziowie domagali się od ministra wyjaśnień. Minister odpowiedział lakonicznie i ogólnikowo, że zostali odwołani ze względu na administracyjne niedociągnięcia, a dalsze pełnienie przez nich urzędu wiceprezesów sądów podważyłoby właściwe funkcjonowanie sądów.

 

Sędziowie Alina Bojara i Mariusz Broda uważają, że minister nie miał żadnych powodów do takiej oceny, ponieważ ich praca nigdy nie była krytykowana i cieszyli się w sądzie dobrą opinią.

 

Sędziowie nie mieli możliwości odwołania się od decyzji Ministra do niezależnego sądu, za co skarżą Polskę do Strasburga. Podnoszą też, że brak podania konkretnych powodów ich odwołania na piśmie jest sprzeczny z zasadą demokratycznego państwa prawa.

 

W skardze zarzucają naruszenie art. 6.1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

 

Artykuł 6

 

Prawo do rzetelnego procesu sądowego

 

1. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości.

 

 

 

Pierwsza strona komunikatu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o przyjęciu do rozpatrzenia skarg Aliny Bojary i Mariusza Brody. Dokument został wysłany polskiemu rządowi.

 

Trybunał w Strasburgu oceni TK, KRS i sądy powszechne

 

To kolejne skargi dotyczące zmian w sądach przeprowadzonych przez PiS, którą rozpatrzy Trybunał w Strasburgu. ETPCz zadecydował, że oceni kwestie dotyczące kluczowych zmian  przeprowadzonych w PiS w TK, KRS i sądach powszechnych.

 

9 lipca ETPCz poinformował, że rozpatrzy skargę sędziego NSA Jana Grzędy przeciwko Polsce (nr skargi 43572/18). Sędzia Grzęda zasiadał w poprzedniej Krajowej Radzie Sądownictwa. Jego czteroletnia kadencja została skrócona przez nowelizację ustawy o KRS z 2017 roku, która umożliwiła wybór nowej KRS. Na kanwie tej skargi ETPCz zadał polskiemu rządowi cztery pytania, które zmierzają do ustalenia, czy sędziom, których kadencja została wygaszona, zagwarantowano prawo do sądu i do skutecznego środka odwoławczego. ETPCz zastanawia się też, czy zajmie się podobną skargą sędziego Waldemara Żurka.

 

ETPCz zadecydował również, że rozstrzygnie dwie skargi dotyczące orzekania w Trybunale Konstytucyjnym przez tzw. sędziów-dublerów, czyli osoby zajmujące miejsca sędziów wybranych zgodnie z prawem w 2015 roku, ale niezaprzysiężonych. Pierwszą skargę złożył Marek Jarocki, który zakwestionował status sędziów TK Michała Warcińskiego, Grzegorza Jędrejka i Zbigniewa Jędrzejewskiego. W drugiej Polskę skarży prywatna spółka za niekorzystne dla siebie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wydane z udziałem  Mariusza Muszyńskiego.

 

Polska na wokandzie w Strasburgu i Luksemburgu

 

Zmiany w wymiarze sprawiedliwości przeprowadzone przez większość rządzącą w Sejmie VIII kadencji oceniają dwa najpotężniejsze trybunały w Europie.

 

Europejski Trybunał Praw Człowieka z siedzibą w Strasburgu bada, czy zmiany naruszają Europejską Konwencję Praw Człowieka.

 

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z siedzibą w Luksemburgu, bada, czy „reformy” nie naruszają przepisów prawa unijnego. TSUE rozpatruje skargi Komisji Europejskiej na Polskę oraz liczne pytania prejudycjalne zadawane przez Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny i sądy powszechne.

 

OKO.press jako pierwsze informowało o możliwości zaskarżenia przez Komisję Europejską ustawy o Sądzie Najwyższym do TSUE, a także zachęcało do pójścia przez Polskę „luksemburską ścieżką” i kierowania przez polskich sędziów pytań prejudycjalnych do Trybunału w Luksemburgu.

 

Polskie kłopoty z praworządnością dostarczają europejskim prawnikom bogatego materiału do rozważań. W OKO.press będziemy dalej skrupulatnie śledzić wokandy,  zarówno w Luksemburgu, jak i w Strasburgu.

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

18 września 2019





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

20.10.2019

Minister Mucha: Reforma sądów skraca postępowania, a skarga nadzwyczajna jest sukcesem. Nieprawda

11.10.2019

KE po raz trzeci skarży polski rząd za „reformę” sądownictwa. Za system dyscyplinarny dla sędziów

10.10.2019

Prof. Wyrzykowski: zmiana ustroju Rzeczpospolitej jest faktem

08.10.2019

Organizacje apelują do KE o zaskarżenie polskiego rządu do TSUE za system dyscyplinarny dla sędziów

04.10.2019

Dr Ziółkowski: Julię Przyłębską będzie można odsunąć od kierowania TK zgodnie z Konstytucją [ekspertyza]

01.10.2019

Prof. Matczak i dr Zalasiński: Jak przywrócić porządek w Trybunale Konstytucyjnym [ekspertyza]

26.09.2019

Łętowska i Bogdanowicz: rzecznik Tanczew potwierdził, że sędziowie mogą pytać TSUE o swoją niezależność

19.09.2019

Komisja Europejska: z praworządnością w Polsce coraz gorzej, kontynuujmy procedurę z art. 7 [UJAWNIAMY]

17.09.2019

„Kategoria honoru nie jest przez nas brana pod uwagę.” Mazur w Sejmie bronił KRS. Co przemilczał?

11.09.2019

Lewica ma program naprawy TK, SN i KRS. Zapowiada Trybunał Stanu dla Morawieckiego i Ziobry

07.09.2019

Morawiecki, nie idź tą drogą osłabiania demokracji! Amerykańscy kongresmeni piszą do premiera

05.09.2019

Bator-Ciesielska pyta TSUE o uprawnienia Ziobry i KRS. PiS pod ostrzałem kilkunastu pytań prejudycjalnych

03.09.2019

Twarda rozmowa holenderskiego ministra z Ziobrą. „Pogwałcenie praworządności”, „będziemy reagować”

03.09.2019

Przełomowy wyrok sądu: ustawa represyjna obniżająca emerytury i renty to jawna obraza Konstytucji

23.08.2019

Przekroczony Rubikon. Represje wobec sędziów ze świadomym łamaniem prawa, bez precedensu

22.08.2019

Rzecznik dyscyplinarny Schab bierze się za wpisy sędziów w sieci. Obudził się po roku

21.08.2019

„To podważenie fundamentów państwa prawa”. RPO skarży do sądu decyzje prezesa UODO

17.08.2019

Jak trwoga, to do Przyłębskiej. Trybunał ma pomóc władzy zataić listy poparcia kandydatów do nowej KRS

02.08.2019

Prokurator będzie mógł wstrzymać decyzję sądu o uchyleniu tymczasowego aresztu. RPO protestuje

02.08.2019

Warszawa w Budapeszcie. Węgierski sędzia pyta Trybunał Sprawiedliwości UE o niezawisłość sądownictwa



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200