Rzecznik generalny TSUE: pozbawienie sędziów prawa do odwołania od uchwały KRS sprzeczne z prawem UE

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE wydał opinię miażdżącą zmiany wprowadzone w Polsce nowelizacją ustawy o KRS i prawa o sądach powszechnych z 29 kwietnia 2019 roku. Według Tanczewa naruszają one Artykuł 19.1 Traktatu o UE



17 grudnia 2020 rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE, prof. Jewgienij Tanczew wydał opinię w sprawie C-824/14, wynikającej z pytania prejudycjalnego, które zadał Naczelny Sąd Administracyjny.

 

Rzecznik generalny TSUE ocenił, że elementy nowelizacji ustawy o KRS i prawa o ustroju sądów powszechnych z 29 kwietnia 2019 roku zagrażają prawu do ochrony sądowej, a w przypadku, gdy uniemożliwiają sądom w Polsce zadanie pytania do TSUE – niweczą prawo do ochrony sądowej i podważają unijną zasadę lojalnej współpracy.

 

O co pytał NSA

 

NSA zapytał TSUE, czy zgodne z prawem unijnym jest, że osoby, które w Polsce starają się o stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym, nie mogą odwołać się od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej im nominacji.

 

Dociekał też, czy umorzenie toczących się już takich postępowań jest zgodne z prawem UE.

 

  • Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 marca 2019 roku w sprawie K 12/18 derogował (uchylił) art. 44 ust. 1a ustawy o KRS, który dawał kandydatom na sędziów SN możliwość odwołania się od uchwały KRS do NSA. TK stwierdził, że kwestie odwołań od uchwał KRS powinien rozstrzygać nie NSA, ale SN.
  • Następnie nowelizacja ustawy o KRS i prawa o ustroju sądów administracyjnych z 26 kwietnia 2019 roku całkowicie usunęła sądową kontrolę procedury nominacji sędziów SN.
  • Nowelizacja umorzyła też już toczące się przed NSA postępowania w sprawie odwołań od uchwał KRS dotyczących powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego (na kanwie jednego z takich pytań NSA zadał TSUE inne pytanie prejudycjalne).

 

Co odpowiedział Rzecznik Generalny

 

W swojej opinii, rzecznik generalny TSUE dobitnie wykazał, że rozwiązania wprowadzone w noweli z 26 kwietnia 2019 roku są sprzeczne z prawem UE.

 

Ocenił, że zniesienie prawa do środka odwoławczego przed sądem jest sprzeczne z prawem unijnym, zwłaszcza jeśli odbiera się ten środek osobom, które już wniosły odwołanie do sądu. Zdaniem rzecznika generalnego, może to prowadzić lub umacniać przekonanie, że sędziowie powoływani na stanowiska sędziowskie nie są niezawiśli i bezstronni. A to narusza artykuł 19.1.2 Traktatu o UE, który gwarantuje każdemu w UE skuteczną ochronę sądową.

 

Ponadto rzecznik generalny TSUE ocenił, że sprzeczne z prawem unijnym było umorzenie już toczących się postępowań przed NSA i wyłączenie możliwości rozpatrzenia tych spraw przez inny sąd, a także wyłączenie możliwości ich ponownego wniesienia przed inny sąd niż NSA.

 

Rzecznik generalny wskazał też, że umorzenie sprawy przed NSA, na kanwie której zadano pytanie prejudycjalne do TSUE, pozbawia NSA możliwości skutecznego zadawania pytania do TSUE i uzyskania wyroku, co niweczy prawo do sądu i podważa unijną zasadę lojalnej współpracy.

 

Prof. Tanczew podzielił argumentację przedstawioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który włączył się do tego postępowania.

 

Co zrobi TSUE

 

Opinia rzecznika generalnego nie determinuje treści wyroku TSUE. Natomiast sędziowie TSUE bardzo często zgadzają się z argumentacją zaprezentowaną w opiniach rzeczników generalnych. Tak było w przypadku wcześniejszych opinii Tanczewa:

 

  • w sprawie przepisów ustaw o Sądzie Najwyższym i sądach powszechnych, obniżających wiek przejścia przez sędziów w stan spoczynku,
  • w sprawie pytań prejudycjalnych zadanych przez sędziego Igora Tuleyę i sędzię Ewę Maciejewską.

 

Wyrok TSUE w sprawie pytań prejudycjalnych NSA poznamy za kilka miesięcy. Odpowiedź doprecyzuje unijny standard niezawisłości sędziowskiej.

 

TSUE niebawem wyda też wyroki w kilku innych sprawach dotyczących elementów zmian w sądownictwie, przeforsowanych przez Zjednoczoną Prawicę po 2015 roku:

 

  • w sprawie skargi Komisji Europejskiej na model odpowiedzialności dyscyplinarnej dla sędziów,
  • z pytania prejudycjalnego o Izbę Dyscyplinarną w SN.


Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

17 grudnia 2020







Inne artykuły tego autora

02.12.2021

Rzecznik TSUE: Oddalić zarzuty Polski i Węgier w sprawie „pieniędzy za praworządność”

16.11.2021

TSUE: Uprawnienia Ziobry do delegowania sędziów są sprzeczne z prawem unijnym

15.11.2021

Wyjaśniamy, dlaczego Ziobro złożył do TK wniosek ws. Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

09.11.2021

ETPCz: Polska naruszyła prawo do niezależnego sądu. Musi zapłacić sędziom po 15 tys. euro

08.10.2021

Gdyby potraktować serio orzecznie TK, Polska powinna wyjść z Unii Europejskiej – mówi prof. Biernat

07.10.2021

Większość uważa, że TSUE ma prawo cofnąć zmiany w polskim sądownictwie [SONDAŻ IPSOS]

07.10.2021

Prawny polexit. TK Julii Przyłębskiej orzekł, że wyroki TSUE są sprzeczne z konstytucją

06.10.2021

Dwa ciosy w reformę Ziobry na kanwie sprawy sędziego Żurka – jest ważny wyrok TSUE

25.09.2021

Jak Morawiecki chce wykorzystać TK do ignorowania wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE

17.08.2021

Rząd zaognia konflikt? Zmieni Izbę Dyscyplinarną, ale popiera antyunijną interpretację konstytucji

05.08.2021

PILNE: Prezes SN Manowska „zamraża” sprawy kierowane do Izby Dyscyplinarnej

28.07.2021

Irlandzki sąd znowu pyta TSUE o wykonywanie Europejskiego Nakazu Aresztowania do Polski

12.07.2021

Sędzia Biernat: Wniosek premiera do TK rysuje fałszywy konflikt między prawem UE a konstytucją

01.04.2021

Rządzący od lat dyskredytują TSUE. Wniosek Morawieckiego do TK ma w tym jeszcze pomóc

31.03.2021

KE skarży polski rząd do TSUE. Nie uznaje uchylenia immunitetów sędziom Tulei i Morawiec

29.03.2021

Prawnicy z całego świata apelują do KE o obronę polskiego Sądu Najwyższego i Igora Tulei

24.03.2021

Tak się bronią przed „pieniędzmi za praworządność”. Znamy treść zarzutów Polski i Węgier

13.03.2021

Holenderscy posłowie żądają działań ws. łamania praworządności w Polsce i na Węgrzech

05.03.2021

„Sytuacja bliższa standardom białoruskim niż UE”. Polscy prokuratorzy dają świadectwo europosłom

05.03.2021

Jourová i Reynders w odpowiedzi na list 5231 sędziów i prokuratorów rozmywają odpowiedzialność KE



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200