Rząd szykuje atak na organizacje pozarządowe. Ma pomysł na ustawę rodem z putinowskiej Rosji

Udostępnij

Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, sekretarz redakcji OKO.press. Tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in…

Więcej

"Ministerstwo Środowiska podjęło pracę nad tym, żeby ujawnić finansowanie NGO-sów, nie tylko ekologicznych", zapowiedział w TV Trwam szef resortu Michał Woś. Organizacje mają informować Polaków o tym, że są finansowane zza granicy. Taka ustawa już jest Rosji i na Węgrzech



W wywiadzie dla TV Trwam 9 maja minister środowiska ujawnił swój pomysł na organizacje pozarządowe. Zaczął od ekologów: „To osoby zmamione przez manipulatorów, dają się wciągnąć w emocjonalne rozgrywki. Tam działają też lobbyści, wielki biznes”.

 

Następnie przedstawił swój pomysł na „zdyscyplinowanie lobbystów”:

 

„Powołałem w ministerstwie grupę roboczą pracującą nad tym, żeby ujawnić finansowanie NGO-sów, nie tylko ekologicznych, bo to przysłuży się całej Polsce, żeby wszystkie organizacje miały przejrzystość finansów. Będą mogły pokazać, czy są finansowane ze środków zagranicznych, czy nie. Te, które są, powinny poinformować o tym Polaków” – mówił Michał Woś.

 

I wyjaśniał: „Polacy mają prawo wiedzieć, czy ci, którzy mocno protestują przy jakiejś inwestycji, przy Mierzei Wiślanej, czy te organizacje działają w interesie Polaków, na prośbę Polaków, ze składek Polaków, czy też działają tam zagraniczne organizacje, które powodują, że niektórzy dostają nawet wynagrodzenie, żeby w tym konkretnym miejscu protestować.

 

Trwa przekop Mierzei Wiślanej, część organizacji wyraża z tego powodu głębokie niezadowolenia. Niektórzy mówią, że ekspertyzy, które pokazują, że ten przekop nie powinien mieć miejsca, pierwotnie były pisane – nie wiem, to jest do sprawdzenia – cyrylicą”.

 

Już w marcu 2020 r. minister Woś pochwalił się, że pracuje nad ustawą o „jawności” organizacji ekologicznych. Zapytaliśmy wówczas ministerstwo, jakie rozwiązania ma na myśli Woś i czy znany jest już skład zespołu roboczego. Nie uzyskaliśmy odpowiedzi. Jednak w wywiadzie dla TV Trwam minister mówi o wszystkich NGO-sach. To niebezpieczny pomysł rodem z putinowskiej Rosji.

 

Rosja Putina, Węgry Orbana, Izrael Netanyahu

 

Na pomysł „ujawniania finansowania zza granicy” najpierw wpadł Władimir Putin i wprowadził w życie w 2012 r. W Rosji za „organizacje non-profit pełniące funkcję obcych agentów” uznawane są stowarzyszenia, które otrzymują bezpośrednio lub za pośrednictwem agencji państwowych finansowanie od zagranicznych rządów, organizacji międzynarodowych, zagranicznych obywateli lub bezpaństwowców.

 

Według Amnesty International w ciągu 4 lat obowiązywania ustawy na liście „obcych agentów” w Rosji znalazło się 148 organizacji, w tym słynny Memoriał, z czego 27 zostało zamkniętych. Zamknięto m.in. Centrum Polityki Społecznej i Gender Studies w Saratowie oraz moskiewskie stowarzyszenie Prawnicy na rzecz Konstytucyjnych Praw i Wolności.

 

W 2017 r. podobną ustawę przyjął rząd Orbana na Węgrzech. Poprzedziła ją nagonka na organizacje pozarządowe i narodowe konsultacje „Stop Brukseli”. Zgodnie z ustawą organizacje, które otrzymują wsparcie finansowe ze źródeł zagranicznych w wysokości powyżej 7,2 miliona forintów (ok. 100 tys. zł) rocznie są zobowiązane pod karą grzywny i skreślenia z rejestru stowarzyszeń do zarejestrowania się jako „finansowane z zagranicy”, a przez to objęte surowszym reżimem kontroli finansowej i możliwych sankcji. Spod ustawy wyłączone są fundacje i stowarzyszenia religijne, sportowe oraz polityczne.

 

Ustawa utrudnia działanie organizacji monitorujących władze, broniącym praw człowieka itp. To właśnie lex NGO spowodowała spadek Węgier w rankingach wolności i demokracji m.in. Freedom House.

 

Ale prawo najbardziej zbliżone kształtem do tego, które proponuje Michał Woś, obowiązuje w Izraelu. Od 2016 roku grupy i organizacje działające na rzecz praw człowieka, które otrzymują ponad połowę finansowania spoza kraju, także z Unii Europejskiej, muszą o tym informować w raportach i oficjalnej komunikacji. Co to oznacza? Do każdego maila, newslettera, korespondencji pocztowej, wniosku grantowego, ale także w kontakcie z prasą musi być dołączona adnotacja, że „ta organizacja jest finansowa ze środków zagranicznych”.

 

Benjamin Netanyahu używa ustawy nazywaną przewrotnie „transparency bill”, by naznaczyć organizacje, które monitorują przestrzeganie praw człowieka w Autonomii Palestyńskiej, a więc – w rozumieniu premiera – są wrogami interesu państwa Izrael. Ustawę skrytykowały międzynarodowe gremia m.in. Komisja Europejska, która stwierdziła, że stoi ona w sprzeczności z zasadami wolności słowa, pluralizmu i demokracji.

 

Rosyjscy agenci na Mierzei Wiślanej

 

Wypowiedź ministra jest szokująca także z innego powodu. Sugeruje on, że za ekologami, którzy walczą przeciwko przekopowi Mierzei Wiślanej stoi Rosja („ekspertyzy pisane cyrylicą”). Dodaje na wszelki wypadek „nie wiem, trzeba sprawdzić”, ale wypowiedź jest jednoznaczna – ekolodzy to rosyjscy agenci (lub nieświadomi ich pomocnicy).

 

Wszystkie artykuły zobacz pod tagiem.

 

Ministrowi chodzi prawdopodobnie o skargę, którą do Komisji Europejskiej złożyły organizacje ekologiczne m.in, Greenpeace Polska. A może o stanowisko, które w 2016 r. przygotował Polski Klub Ekologiczny, a które poparło kilkadziesiąt organizacji ekologicznych.

 

W opracowaniu wskazano, że w wyniku realizacji inwestycji wystąpią różne negatywne skutki środowisko, m.in.:

 

  • zniszczenie chronionych siedlisk Natura 2000 na plażach i wydmach;
  • pogorszenie jakości wód Zalewu Wiślanego;
  • pogorszenie integralności Mierzei Wiślanej jako obszaru Natura 2000 poprzez przekopanie kanału;
  • negatywne oddziaływanie transportu morskiego na ornitologiczny rezerwat przyrody Zatoka Elbląska;
  • zniszczenie siedlisk ptaków, dla których wyznaczono Natura 2000 PLB280010 Zalew Wiślany: bielaczka, rybitwy białowąsej, rybitwy czarnej, perkoza dwuczubego, łabędzia niemego, głowienki, czernicy i gągoła.

 

 

Okazuje się zatem, że protesty ekologów nie wynikają z troski o środowisko, ale są antypolskie, niezgodne z polskim interesem.

 

A więc celem nowej ustawy nie jest przejrzystość, jak mówi Woś, ale kontrola niewygodnych NGOsów i pokazanie ich społeczeństwu jako agentów obcych wpływów. Jeżeli takie zmiany wejdą w życie:

 

  • ograniczą możliwość pozyskiwania grantów z organizacji międzynarodowych,
  • obniżą zaufanie Polaków do NGOsów,
  • ograniczą wolność organizacji pozarządowych (i tak już ograniczoną przez Narodowy Instytut Wolności), a tym samym straci społeczeństwo obywatelskie.

 

Rząd PiS już w pierwszej połowie pierwszej kadencji pokazał, że niezależne i aktywne organizacje pozarządowe to raczej przeszkoda w państwie PiS. W 2016 r. „Wiadomości” TVP przeprowadziły spektakularną nagonkę na NGOsy, a w latach 2017-2018 powstał Narodowy Instytut Wolności, którego celem jest kontrolowanie organizacji pozarządowych.



Autor


Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, sekretarz redakcji OKO.press. Tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in…


Więcej

Opublikowany

10 maja 2020







Inne artykuły tego autora

13.11.2020

Organizacje kobiece i Lewica chcą legalnej aborcji, bez kompromisów. Będzie zbiórka podpisów

10.11.2020

200 tys. podpisów z pomocą 300 parafii: Sejm zajmie się homofobiczną ustawą Kai Godek

30.10.2020

Trybunał Zolla jako alibi Przyłębskiej-Kaczyńskiego. Trochę prawdy, dużo fałszu i demagogii

18.09.2020

Kaczyński dał zielone światło: za 34 dni Trybunał zdelegalizuje aborcję. PiS idzie na wojnę z kobietami

25.08.2020

„Narusza godność, krzywdzi i wyklucza ze wspólnoty”. Uchwała anty-LGBT zmiażdżona przez sąd

03.08.2020

Siedem na dziesięć spraw o przemoc jest umarzanych. Adwokat o tym, jak Polska nie chroni ofiar

27.07.2020

Sekretarz generalna Rady Europy: wypowiedzenie Konwencji Stambulskiej to wielki krok wstecz

24.07.2020

HFPC o sytuacji w Trójce: Zakaz kontaktu z mediami to niedopuszczalne ograniczenie wolności słowa

24.07.2020

Wiceminister o konwencji antyprzemocowej: „promuje wartości szkodliwe dla Polski”

20.07.2020

Skleił Tuska z Hitlerem i Stalinem. W Komisji etyki TVP zadba o „bezstronność i uczciwość”

29.05.2020

Kobieta nie dowie się, gdzie legalnie przerwać ciążę. PiS i PSL zabrali jej to prawo

28.05.2020

Szpitale z katolickim sumieniem. Decyzją PiS kobieta nie dowie się, gdzie legalnie przerwać ciążę

18.05.2020

Prof. Fuszara pisze do premiera: pana minister przyzwala na przemoc w rodzinie

10.04.2020

Prezydent Duda: Podpiszę zakaz aborcji, bo aborcja to morderstwo

31.03.2020

Precedensowy wyrok SN. Kościół ma zapłacić milion złotych zadośćuczynienia gwałconej ofierze księdza

21.03.2020

Wygrał w sądzie 4440 zł od fundacji antyaborcyjnej. Przekaże je m.in. na pomoc uchodźcom

04.03.2020

PiS po cichu wymienił Pełnomocnika ds. Równego Traktowania. A urząd do reszty zmarginalizował

08.02.2020

„Naród z sądem się rozliczy”. Wiec „Gazety Polskiej” poparcia dla „reform PiS” [LIVE]

01.02.2020

Uczeń nie może propagować treści rasistowskich, nazistowskich oraz… LGBT

04.11.2019

Sędziowie neo-KRS zdecydują, czy wielokrotnie gwałcona przez księdza pedofila Katarzyna dostanie odszkodowanie



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200