Prawo do bezstronnego sądu zagrożone – prawdziwa odpowiedź sędziów z Rzeszowa na pytania sądu w Madrycie

Udostępnij

Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…

Więcej

Sąd w Madrycie, który ma wydać Polsce osobę ściganą ENA, zapytał sąd w Rzeszowie o gwarancje rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd i o prawo do obrony. Otrzymał odpowiedź oficjalną - że mimo wszystko sędziowie nadal są niezawiśli. Oraz nieoficjalną - że takich gwarancji nie ma. Tę drugą podpisało 10 sędziów SO w Rzeszowie



26 września 2018 do Sądu Okręgowego w Rzeszowie wpłynął list Centralnego Sądu Śledczego w Madrycie w sprawie obywatela Hiszpanii Juana Manuela Munoza Garcii, który jest w Polsce podejrzany o udział w zorganizowanej grupie przestępczej wyłudzającej VAT i jest ścigany Europejskim Nakazem Aresztowania wystawionym przez rzeszowski sąd.

 

Teraz sąd hiszpański chce ustalić, czy podejrzany będzie miał w Polsce zagwarantowane prawo do:

 

  • rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd,
  • do obrony,
  • do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

 

Takie pytania to skutek tego co robi z wymiarem sprawiedliwości rząd PiS. Pierwszy w niezawisłość polskich sądów zwątpił sąd w Irlandii, który – też w związku z ENA – zadał pytanie prejudycjalne do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Pisaliśmy o tym tu. Potem wątpliwości nabrał sąd w Madrycie, a następnie sąd holenderski wysyłając do polskich sądów pytania dotyczące gwarancji sprawiedliwego procesu dla osób, które te sądy ścigają za pomocą ENA.

 

Odpowiedź wysłaną z Rzeszowa w poniedziałek 8 października sporządziła sędzia Sądu Okręgowego w Rzeszowie Bożena Przysada, która ENA za Hiszpanem wystawiła. Napisała, że choć politycy kontrolują sądy, to każdy jednak może liczyć w Polsce na sprawiedliwy proces. Szczegóły tej odpowiedzi za chwilę.

 

Ale przed wysłaniem pisma do Madrytu powstała też inna, znacznie ostrzejsza wersja. Jest zawarta w piśmie skierowanym przez sędziów do prezesa SO. Podpisało je 10 sędziów II wydziału karnego i III wydziału penitencjarnego. W tym także przewodniczący II wydziału karnego Marcin Świerk. Pismo znajduje się w aktach sprawy o wystawienie ENA za Hiszpanem.

 

„Stanowisko to odzwierciedla nasze przemyślenia i rodzi obawy o wypełniane standardów wynikających z art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej” – napisali sędziowie. Mówią one o prawie do obrony i do bezstronnego sądu.

 

Stanowisko sędziów wydziału karnego SO opisała w rzeszowskiej „Wyborczej” dziennikarka Anna Gorczyca.

 

Prezes SO Puchalski się uchylił

 

Kiedy przyszły pytania z Madrytu, prezes sądu Rafał Puchalski (jest prezesem z nominacji ministra Ziobry, jest też członkiem nowej KRS wybranej przez posłów PiS i Kukiz’15) polecił ustnie, żeby odpowiedź sporządziła sędzia Przysada, która przygotowywała decyzję o ENA.

 

Sędziowie wydziału karnego odpowiedzieli prezesowi sądu, że nie ma podstawy prawnej, która zobowiązywałaby sędziego, a zwłaszcza sędziego, który orzekał w sprawie ENA, do udzielenia odpowiedzi na pytania Hiszpanów. Bo pismo dotyczyło kwestii ustrojowych. W takim wypadku odpowiedzi powinien udzielić prezes sądu, który kieruje sądem i reprezentuje go na zewnątrz.

 

W swoim piśmie do prezesa sądu sędziowie II wydziału karnego i III wydziału penitencjarnego zawarli także swoje odpowiedzi na pytania sądu w Madrycie.

 

 

 

 

Sędzia Grażyna Artymiak, wiceprezes sądu, stwierdziła jednak, że odpowiedzi powinien udzielić wydział karny. Według niej prezes sądu jest „czynnikiem administracyjnym, który w kwestiach orzecznictwa nie jest uprawniony do zajmowania stanowiska i udzielania odpowiedzi sądom”.

 

I ostateczną odpowiedź napisała sędzia Bożena Przysada, w części wykorzystała stanowisko kolegów z wydziału karnego. Ale jej konkluzja jest zupełnie inna.

 

Odpowiedź sędzi Przysady: Nikt nie ma wpływu na sędziego…

 

Pani sędzia napisała, że sąd podjął decyzję o wystawieniu ENA samodzielnie, bez jakiegokolwiek udziału osób trzecich czy innego organu. „Żaden organ tak sądowy, jak i pozasądowy nie ma bezpośredniego wpływu na podejmowane przez sędziego w danej sprawie decyzje” – napisała sędzia.

 

…ale minister ma wpływ

 

Przyznaje jednak, że po wielu zmianach przepisów o ustroju sądów powszechnych minister sprawiedliwości, który jest jednocześnie Prokuratorem Generalnym, zyskał duży wpływ na funkcjonowanie sądów:

 

„To może rodzić wątpliwości co do pełnej niezawisłości sędziów i niezależności sądów” – przyznała sędzia.

 

Konsekwencją tych zmian jest to, że sędziowie utracili wpływ na powoływanie i odwoływanie prezesów oraz wiceprezesów sądu, a także przewodniczących wydziałów. Prezesi i wiceprezesi sądów są powoływani, jak i odwoływani przez ministra sprawiedliwości.

 

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku przewodniczących wydziałów. Powołuje ich prezes sądu, a decyzję podejmuje bez konsultacji z sędziami, czy ich samorządem.

 

Ministrowi sprawiedliwości podlegają dyrektorzy sądu, którzy decydują o finansach, czasie pracy i płacy osób współpracujących z sędziami. Sędziowie nie mają wpływu na budżet sądów powszechnych.

 

…władza może usuwać

 

Na pytanie Hiszpanów, czy sędziowie są nieusuwalni, rzeszowska sędzia odpowiada, że zgodnie z Konstytucją sędziowie są nieusuwalni, ale w praktyce władza polityczna może ich usuwać, zmieniając przepisy regulujące przechodzenie w stan spoczynku, czego przykładem jest obniżenie wieku emerytalnego w nowej ustawie o Sądzie Najwyższym.

 

Natomiast sprawy sędziom są przydzielane losowo, w ramach poszczególnych kategorii spraw. Ale jest wyjątek – sprawy dyżurów aresztowych nie są losowane.

 

„Przydział spraw sędziom odbywał się do niedawna w sposób prosty, transparentny, zawierał element losowy (kolejność wpływu spraw i lista alfabetyczna sędziów) i był łatwo weryfikowalny. Został on zastąpiony systemem informatycznym, którego administratorem jest minister sprawiedliwości. Algorytm tego systemu nie został sędziom udostępniony do wiadomości” – informuje sędzia Przysada.

 

…minister ma jeszcze dyscyplinarki

 

Hiszpańscy sędziowie pytali również o sprawy dyscyplinarne wobec sędziów. Sędzia Przysada wyjaśnia jak wygląda struktura sądów dyscyplinarnych. „Rzecznikiem dyscyplinarnym ministra sprawiedliwości może być każdy sędzia, a sposób i kryteria jego wyboru są arbitralne. Minister Sprawiedliwości może powołać swojego Rzecznika Dyscyplinarnego do prowadzenia określonej sprawy dotyczącej sędziego. (…) W postępowaniu dyscyplinarnym sędziowie mają w niektórych aspektach mniej praw niż oskarżeni w postępowaniu karnym. I tak, inaczej niż w postępowaniu karnym, postępowanie dyscyplinarne może być prowadzone także podczas usprawiedliwionej nieobecności sędziego, zaś sąd II instancji może ukarać sędziego uniewinnionego przez sąd I instancji, co nie jest możliwe w procesie karnym” – odpowiedziała sądowi z Mardytu, rzeszowska sędzia.

 

… jednak proces będzie sprawiedliwy

 

Ale w ostatecznej konkluzji sędzia Przysada jest przekonana, że większość sędziów Rzeczypospolitej Polskiej stoi na stanowisku obrony swojej niezawisłości, a tym samym niezależności sądów:

 

„W tym stanie rzeczy, niezależnie od posiadanej przez polityków, w tym ministra sprawiedliwości, pozycji w zakresie ustroju sądownictwa, wyrażam przekonanie, że każda osoba oddana pod sąd w Polsce w rzeczywistości będzie miała sprawiedliwy proces, zaś rozstrzygnięcie wyda niezależny sąd kierując się wyłącznie przepisami prawa, ustaleniami faktycznymi i własnym sumieniem”

 

– podsumowała w odpowiedzi sędzia Przysada.

 

Sędzia Tomasz Mucha, rzecznik Sądu Okręgowego w Rzeszowie, na pytanie czy sędziowie nie boją się konsekwencji, bo w ich stanowisku znalazły się stwierdzenia, które mogą się nie spodobać ministrowi sprawiedliwości, odrzekł: „Sędziowie są niezawiśli”.

 

Ciekawe, czy Centralny Sąd Śledczy w Madrycie będzie miał okazję do zapoznania się ze stanowiskiem sędziów II wydziału karnego i III wydziału penitencjarnego sądu okręgowego w Rzeszowie.



Autor


Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…


Więcej

Opublikowany

9 października 2018







Inne artykuły tego autora

07.04.2021

Sąd w Krakowie: Izba Dyscyplinarna nie jest niezależnym sądem. Nie może orzekać

02.04.2021

PiS domyka kontrolę nad starym Sądem Najwyższym. Więcej władzy dla Manowskiej i nowi „komisarze” Dudy

01.04.2021

Sędzia Żurek pyta TSUE o status 1000 sędziów nominowanych przez nielegalną neo-KRS

29.03.2021

Szarża sędziego Juszczyszyna. Blisko 200 sędziów zdecyduje, czy uznają Izbę Dyscyplinarną

29.03.2021

Sędzia Nawacki atakuje. Chce kary dla Sądu Najwyższego za ujawnienie dyscyplinarki Przemysława Radzika

27.03.2021

„Lista wstydu” Piebiaka. Kto poparł byłego zastępcę ministra Ziobry do nowej KRS [77 nazwisk]

27.03.2021

Liderzy europejskich partii żądają od KE pilnej obrony Igora Tulei i Sądu Najwyższego

26.03.2021

Nawacki się nie zatrzymuje: teraz chce dyscyplinarki dla obrońcy Igora Tulei i Pawła Juszczyszyna

23.03.2021

Prokuratura Krajowa zarzuca sieć na stary Sąd Najwyższy. Będzie uderzenie w Izbę Karną i Pracy?

23.03.2021

Sędzia Markiewicz chce, by TSUE orzekł, że sędziowie awansowani przez nową KRS są nielegalni

21.03.2021

Nasz news. Piebiak, Bochniak i Chmura kandydują do nowej KRS

21.03.2021

Prokuratura Krajowa szykuje nalot na SN. Zarzuty grożą Małgorzacie Gersdorf i sędziom Izby Karnej

19.03.2021

Obrona sędziego Żurka. Sędziowie z Wielkopolski składają na siebie donos za krytykę Prokuratury Krajowej

18.03.2021

Stało się. Przemysław Radzik, symbol złej zmiany w sądach, dostał awans od prezydenta

17.03.2021

Zaskakujące stanowisko prezes Manowskiej: wniosek prokuratury o ściganie sędziów SN bezzasadny

17.03.2021

Sędziowie Juszczyszyn i Morawiec pozwą swój sąd. Żądają przywrócenia do pracy

17.03.2021

Kolejne uderzenie w prokuratorów z Lex Super Omnia. Ściga ich rzecznik dyscyplinarny Ziobry

16.03.2021

Prokuratura Krajowa uderza zarzutami karnymi w stary, legalny SN. Ścigany prof. Włodzimierz Wróbel

16.03.2021

Wiemy, kto chce siłowego doprowadzenia Igora Tulei. To prokurator, który za PiS błyskawicznie awansował

13.03.2021

Prokuratura chce siłowego zatrzymania sędziego Tulei. „To już nie scenariusz białoruski, ale turecki”



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200