Morawiecki: „Spytajcie sędziów, czy zwiększyła się ich niezawisłość!”. OKO.press pyta: Sędziowie, zwiększyła się?

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

„Wnieśliśmy fundamentalne zmiany dla podniesienia niezawisłości sędziów” - pochwalił się premier Morawiecki. I rzucił: „Spytajcie o to sędziów. Tych zwykłych sędziów, czy to zwiększyło ich niezawisłość. Każdy potwierdzi, że tak!". OKO.press pyta więc sędziów, czy potwierdzają wzrost swojej niezależności, a premiera - jak ten wzrost badał



W sejmowym wystąpieniu premier Mateusz Morawiecki 12 grudnia 2018 dziękował po kolei wszystkim swoim wspaniałym ministrom. Ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobrze dziękował za pracę na rzecz Polski, zachwalał reformę sądownictwa.

 

„Wnieśliśmy fundamentalne zmiany dla podniesienia niezawisłości sędziów” – oznajmił radośnie. Jako przykłady tej pracy na rzecz niezawisłości premier wymienił losową dystrybucję spraw sądowych oraz zakaz przesuwania sędziów pomiędzy wydziałami. Rzeczywiście, są to jedne z mniej kontrowersyjnych elementów reform PiS (choć niepozbawione kontrowersji). Co jednak kluczowe – to jedynie drugorzędne elementy.

 

Nie jest to oczywiście pierwszy raz, gdy premier w ten sposób przedstawia kwestie sędziowskiej niezawisłości w Polsce PiS. W styczniu mówił to samo, rozmawiając z przewodniczącym Komisji Europejskiej, Jean-Claudem Junckerem.

 

Premier zdaje się być tego pewniejszy z każdym miesiącem, i każdym etapem uruchomionej przez Komisję Europejską procedury z art. 7, o stwierdzenie systematycznego naruszenia rządów prawa w Polsce, ponieważ w swoim środowym „exposé” dodał również:

 

„Spytajcie o to sędziów. Tych zwykłych sędziów, czy to zwiększyło ich niezawisłość. Każdy potwierdzi, że tak!”.

 

Stwierdzenie premiera stoi w zasadniczej sprzeczności z opisem sytuacji wymiaru sprawiedliwości, który prezentuje Komisja Europejska, oraz stowarzyszenia sędziowskie w Polsce. OKO.press pisało o tym choćby tu, tu i tu. Dramatyczny obraz polskiego sadownictwa po reformach PiS przedstawiła także Ewa Siedlecka w książce „Sędziowie mówią. Zamach PiS na wymiar sprawiedliwości”.

 

Przeczytaj też: Ujawniamy raport KE na debatę o praworządności w Polsce 11.12. Źle, gorzej, fatalnie

 

OKO.press kieruje więc do polskich sędziów wezwanie do podzielenia się opinią, czy reformy sądowe rządu PiS zwiększyły niezawisłość sędziów. Jesteśmy ciekawi, zwłaszcza opinii sędziów, którzy zgadzają się ze stwierdzeniem premiera Mateusza Morawieckiego.

 

OKO.press kieruje również list do Premiera Mateusza Morawieckiego z prośbą o podzielenie się badaniami, które stwierdzają, że dzięki reformom PiS sędziowie mają więcej niezawisłości, oraz szczegółową wiedzą na ten temat.

 


 

Warszawa, dn. 13.12 2018 r.

 

Szanowny Panie Premierze,

 

z ogromnym zainteresowaniem obejrzeliśmy Pańskie wystąpienie sejmowe z 12 grudnia 2018 roku. W przemowie odniósł się Pan bezpośrednio do sytuacji polskiego sądownictwa, mówiąc:

 

„Dziękuję, że wnieśliśmy tak fundamentalne zmiany dla podniesienia niezawisłości sędziów. Poprzez losową dystrybucję spraw sądowych, poprzez zakaz przesuwania sędziów pomiędzy wydziałami. Bardzo Was proszę, droga opozycjo, spytajcie proszę o to sędziów. Tych zwykłych sędziów, czy to zwiększyło ich niezawisłość. Każdy potwierdzi, że tak!”

 

Wątpliwości co do spełniania przez polskie sądy standardów praworządności, na które składa się niezależność i niezawisłość sędziowska, mają inne sądy europejskie. Niektóre, tak jak irlandzki Wysoki Trybunał, kierują w tej sprawie pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niektóre, jak Sąd Kryminalny w Madrycie pytają o to bezpośrednio polskie sądy.

 

Krytyczna wobec obecnego poziomu niezawisłości i niezależności sędziów w Polsce jest Europejska Sieć Rad Sądowniczych. Ze względu na naruszanie standardów i niespełnianie roli strażnika niezależności sądów, we wrześniu 2018 Sieć zawiesiła polską Krajową Radę Sądownictwa w prawach członka.

 

Oprócz tego reformy sądowe jako naruszające niezależność i niezawisłość sędziowską wskazują Komisja Wenecka, Komisja Europejska, jak również stowarzyszenia sędziowskie.

 

W październiku 2018 roku Stowarzyszenie Sędziów Iustitia (największe takie stowarzyszenie w Polsce) opublikowało wyniki badania opinii na temat niezawisłości i niezależności sędziów. Wynika z nich, że

 

  • 29 proc. sędziów słyszało o naciskach politycznych w sądzie, w którym pracują;
  • 90 proc. uważa, że niezależność sądów jest obecnie zagrożona.

 

Ankieta Iustitii była dobrowolna – z 10 tysięcy sędziów w Polsce wypełniło ją ok. 330. Mimo wszystko wynika z nich jednoznacznie, że wbrew słowom Pana Premiera, nie każdy sędzia określi skutki reform rządu jako pozytywne dla niezawisłości sędziowskiej.

 

Zwracamy się w trybie dostępu do informacji publicznej do Kancelarii Premiera oraz Krajowej Rady Sądownictwa z prośbą o:

 

  • udostępnienie badań, które pokazywałyby, że polscy sędziowie uważają reformy sądownictwa rządu PiS za zwiększające niezawisłość sędziowską;
  • wskazanie co najmniej jednego sędziego w stanie czynnym (poprzez podanie imienia, nazwiska, sądu), który uważa reformy sądownictwa rządu PiS za zwiększające niezawisłość sędziowską.

 

Ponieważ Pan Premier użył sformułowania „zwykły” prosimy, by wskazany sędzia nie był sędzią funkcyjnym, czyli prezesem, lub wiceprezesem sądu powszechnego, członkiem Krajowej Rady Sądownictwa, ani też nie był sędzią Sądu Najwyższego.

 

Cc: Krajowa Rada Sądownictwa

Stowarzyszenie Sędziów Iustitia

Stowarzyszenie Sędziów Themis

 


Co zachwala premier?

 

System losowania, którym chwali się premier, budzi w środowisku prawniczym ogromne wątpliwości. Pomimo jego funkcjonowania między referatami (przydzielonymi sprawami) sędziów tworzą się dysproporcje i to nawet kilkudziesięcioprocentowe.

 

System ten też rozdziela sprawy centralnie – w samym Ministerstwie Sprawiedliwości, a sposób działania algorytmu jest nieznany. Oprócz tego, że istnieje szereg przypadków, w których można od systemu odstąpić, przydzielając ręcznie sprawy.

 

Przeczytaj też: Nadzwyczajna kasta PiS. Jak nowy regulamin sądów może służyć manipulacjom

 

Zakaz przesuwania sędziów między wydziałami nie jest też oczywiście bezwzględny i ustawa przewiduje wyjątki. Nie o kazuistykę tu jednak chodzi, ale o cały sens wypowiedzi premiera. Dwie zmiany, nawet jeśli w teorii mają rzeczywiście przyczyniać się do niezawisłości sędziowskiej, nie przesądzają o tym, czy jest jej mniej, czy więcej.

 

Nawet jeśli prezes sądu, powołany na stanowisko przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, nie zdecyduje się na karne przeniesienie niewygodnego sędziego, zajmą się nimi rzecznicy dyscyplinarni.

 

Przykładów, tylko z ostatnich miesięcy, jest aż nadto. Przypomnieć wystarczy wezwania na przesłuchania sędziów za udział w symulacjach rozprawy podczas Pol’And’rock Festival, czy za krytykę reform sądowych. A to tylko jeden z przykład z systemu uzależnień i nacisku, który kreuje PiS.

 

Skoro premier sugeruje, by pytać „zwykłych sędziów” o to, czy mają mniej, czy więcej niezawisłości, oddajmy im głos. Szeroko wypowiedzieli się w tej sprawie sędziowie Sądu Okręgowego w Rzeszowie.

 

Przeczytaj też: Prawo do bezstronnego sądu zagrożone – prawdziwa odpowiedź sędziów z Rzeszowa na pytania sądu w Madrycie



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

13 grudnia 2018







Inne artykuły tego autora

03.08.2020

Bez zaskoczeń. Nowa Izba SN uznała wybory za ważne, przemilczała wszystkie wątpliwości

25.07.2020

Polski rząd winny łamania praw człowieka na przejściu granicznym w Terespolu. Jest wyrok ETPCz

10.07.2020

Co planuje PiS, jeśli wygra Duda? Zamach na wolne media, sądy, RPO, organizacje pozarządowe

09.07.2020

Demonstrujący pod TVP uniewinnieni. Sędzia Biliński: Protesty to sól demokracji

03.07.2020

Prokuratura postawiła zarzuty obrazy uczuć religijnych za rozklejanie „tęczowych Maryjek”

17.06.2020

Wójt z PiS pisze do RPO: Ideologia LGBT to szatańskie opętanie, erotyzm i seks

09.06.2020

Sukces sędziego Żurka. Izba Kontroli Nadzwyczajnej uchyla uchwałę KRS, powołując się na prawo UE

02.06.2020

Senat niemal jednomyślnie przyjął ustawę wyborczą. Co PiS zrobi w Sejmie z poprawkami?

28.05.2020

Łętowska: Te wybory nie będą konstytucyjne. Ja bym zostawiła szwindel władzy w jego paskudnej nagości

13.05.2020

„Zamieniliście Sasina na Witek”. PiS znów w 10 godzin przepchnął nową ustawę wyborczą

12.05.2020

Prof. Rakowska-Trela: Jedyne wyjście zgodne z prawem, to podanie się prezydenta Dudy do dymisji

01.05.2020

Jak będą wyglądać wybory kopertowe? OKO.press wyjaśnia całą procedurę krok po kroku

28.04.2020

OBWE wylicza błędy ustawy kopertowej: eliminacja PKW, terminy nierealne, brak transparentności

24.04.2020

Polska spada w rankingach wolności słowa i demokracji. Niezależne media potrzebne jak nigdy

23.04.2020

PiS super omnia. Trybunał orzekł, że fikcyjny spór kompetencyjny między SN a Sejmem był prawdziwy

23.04.2020

Trybunał Przyłębskiej o SN: Wykonanie wyroku europejskiego trybunału jest niezgodne z prawem UE

08.04.2020

Minister Emilewicz fantazjuje o wojsku na ulicach i cenzurze mediów

07.04.2020

Już Kaczyński nam zrobi wybory! PiS uchwalił głosowanie pocztowe. Gowin pomógł PiS

06.04.2020

Ustawa kopertowa upada po raz pierwszy. Większość Kaczyńskiego się chwieje

06.04.2020

Jacek „PKW” Sasin. To on zdecyduje jak będą wyglądały wybory



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200