Co z tym faszyzmem? Sprawozdanie rządu wciąż pod kluczem

Udostępnij

dziennikarz, aktywista LGBTQ i feministyczny. W OKO.press pisze o prawach człowieka, edukacji, społeczeństwie obywatelskim i polityce społecznej. Studiował filozofię na…

Więcej

Mimo narastającej obecności grup i symboli faszystowskich w przestrzeni publicznej, PiS zachowuje się jakby problem nie istniał. Od trzech miesięcy Kancelaria Premiera ma sprawozdanie z prac zespołu, który miał zarekomendować jak walczyć z tym zjawiskiem, m.in. przez zmiany w prawie. Ale MSWiA i KPRM nie chcą udostępnić efektów prac ani RPO ani OKO.press



W lutym 2018 r. na wniosek MSWiA premier Mateusz Morawiecki powołał Międzyresortowy Zespół ds. przeciwdziałania propagowania faszyzmu (pełna nazwa brzmi: i innych ustrojów totalitarnych oraz przestępstwom nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość).

 

Zgodnie z komunikatem MSWiA jego zadaniem było:

 

„Wypracowanie założeń zmian obowiązujących przepisów, które pozwolą na skuteczniejszą walkę z przestępstwami polegającymi na publicznym propagowaniu faszyzmu i innych ustrojów totalitarnych oraz nawoływaniu do nienawiści”.

 

Politycznym katalizatorem powołania zespołu był głośny reportaż dziennikarzy „Superwizjera” TVN 24 na temat polskich neofaszystów, którzy w lesie pod Wodzisławiem Śląskim świętowali urodziny Hitlera.

 

Jak pisało OKO.press, ruch rządu PiS był co najmniej spóźniony. Premier powołując zespół naprawił to, co zepsuła premier Beata Szydło. W kwietniu 2016 r. zlikwidowała ona Radę ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji Rasowej działającą od 2013 r. przy Ministerstwie Cyfryzacji.

 

Zadaniem Rady była koordynacja pracy wszystkich instytucji publicznych działających na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji i przestępstwom z nienawiści. Jej powołanie doceniły instytucje międzynarodowe, tj. Komitet Przeciwko Torturom czy Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej.

 

Przeczytaj: Minister Brudziński tworzy zespół do walki z faszyzmem. Taki zespół rozwiązała premier Szydło w 2016 roku

 

Pięć miesięcy prac i co?

 

30 października 2018 r. minęły trzy miesiące, od kiedy Międzyresortowy Zespół zakończył prace i przekazał Kancelarii Premiera sprawozdanie ze swojej działalności.

 

Ale sprawozdanie wciąż jest niedostępne. Chciał je poznać Rzecznik Praw Obywatelskich, ale MSWiA mu nie udostępniło nawet wniosków. Adam Bodnar w wystąpieniu do premiera Mateusza Morawieckiego z 30 października pisze:

 

„Niestety, mimo (…) obowiązku udzielania Rzecznikowi żądanych przez niego informacji i wyjaśnień, w swojej odpowiedzi Minister [Joachim Brudziński] ograniczył się wyłącznie do powiadomienia mnie o przekazaniu sprawozdania z prac Zespołu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów”.

 

W związku z powyższym, na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zwracam się do Pana Premiera z uprzejmą prośbą o szczegółowe poinformowanie o rezultatach praz Zespołu, a przede wszystkim o wskazanie, jakiego rodzaju zmiany zostały przez Zespół zaproponowane, jak zostały uzasadnione i czy zapadła już decyzja co do ewentualnej ich realizacji”.

 

OKO.press też bez dostępu do informacji

 

OKO.press 9 października 2018 r. zwróciło się do MSWiA z pytaniami dotyczącymi prac zespołu. Dwa dni później otrzymaliśmy odpowiedź. Ministerstwo poinformowało nas, że zespół zakończył już prace, a sprawozdanie zostało przekazane Kancelarii Premiera.

 

Udostępniono nam tylko informacje dotyczące składu zespołu i listy organizacji pozarządowych, które brały udział w spotkaniach grupy roboczej pod kierownictwem Adama Lipińskiego.

 

Przewodniczącym Zespołu był Krzysztof Kozłowski, Sekretarz Stanu w MSWiA. W skład Zespołu weszli także:

 

  • Adam Lipiński — Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Pełnomocnik Rządu do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego, Pełnomocnik Rządu do Spraw Równego Traktowania;
  • Jarosław Sellin — Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
  • Maciej Wąsik — Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
  • Piotr Wawrzyk — Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych;
  • Łukasz Piebiak — sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości;
  • gen.insp. Jarosław Szymczyk — Komendant Główny Policji;
  • gen. bryg. SG Tomasz Praga — Komendant Główny Straży Granicznej;
  • Agata Gałuszka-Górska — Zastępca Prokuratora Krajowego;
  • a także przedstawiciele MSWiA oraz osoba wyznaczona przez Szefa ABW.

 

12 października zwróciliśmy się do MSWiA z wnioskiem o udostępnienie sprawozdania w trybie dostępu do informacji publicznej. 20 października dostaliśmy odpowiedź odsyłającą nas do Kancelarii Premiera.

 

 

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowaliśmy więc do Kancelarii Premiera (23 października). 14 listopada w rozmowie telefonicznej pracowniczka Centrum Informacyjnego Sejmu poinformowała nas lakonicznie, że „odpowiedź jest w trakcie przygotowania” i otrzymamy ją „niedługo”.

 

RPO: coraz więcej faszyzmu w przestrzeni publicznej

 

„Jako Rzecznik Praw Obywatelskich, który pełni także funkcję niezależnego organu do spraw równego traktowania, czuję się w obowiązku reagować na wszelkie przypadki publicznego propagowania symboli i treści rasistowskich, faszystowskich, czy nawet nazistowskich, odwołujących się wprost do ideologii III Rzeszy, głoszących nienawiść i pogardę dla ludzi innych narodowości, pochodzenia etnicznego czy wyznania” – pisze Adam Bodnar w wystąpieniu do premiera Mateusza Morawieckiego.

 

Rzecznik wyraził ubolewanie, że w ostatnim roku takie treści w przestrzeni publicznej były eksponowane wyjątkowo często. Jako przykłady podał m.in.:

 

  • ubiegłoroczny Marsz Niepodległości w Warszawie;
  • Narodowe Święto Pracy obchodzone 1 maja 2018 r. przez skrajne nacjonalistyczne organizacje Szturmowców, Niklot, Kongres Narodowo-Społeczny oraz Autonomicznych Nacjonalistów;
  • urodziny Hitlera świętowane w lesie pod Wodzisławiem Śląskim, o których wiemy z reportażu magazynu „Superwizjer” o polskich neonazistach.

 

„Ciągła obecność wspomnianych ideologii w przestrzeni publicznej i nieprzerwana w zasadzie aktywność środowisk promujących te ideologie świadczy (…) o tym, że konieczna jest krytyczna analiza obowiązujących przepisów prawa, zmierzająca do oceny, czy organy ścigania dysponują odpowiednimi środkami prawnymi, aby skutecznie przeciwdziałać przestępczości motywowanej nienawiścią, a w szczególności zwalczać działalność organizacji, których programy lub sposób działania odwołują się do totalitarnych metod i praktyk nazizmu czy faszyzmu, ewentualnie zakładają lub dopuszczają nienawiść rasową i narodowościową” – pisze Rzecznik.

 

Adam Bodnar przypomniał też premierowi o rezolucji Parlamentu Europejskiego z 22 października 2018 r. wzywającego państwa członkowskie do skutecznej walki z organizacjami neofaszystowskimi.

 

Po czynach mnie poznacie

 

Bierność PiS to tylko wierzchołek góry lodowej. OKO.press obszernie opisywało w jaki sposób PiS rozmontowuje system zwalczania przestępstw z nienawiści i faszyzmu.

 

Przypomnijmy najważniejsze elementy tej strategii:

 

1. W listopadzie 2016 roku ówczesny minister MSWiA Mariusz Błaszczak rozwiązał Zespół ds. Ochrony Praw Człowieka. Jego pracownicy zostali wchłonięci przez inny departament resortu, sam zespół utracił nazwę,  a symbolicznie był to krok wstecz w zakresie widzialności i zwalczania problemu nietolerancji i dyskryminacji.

 

Przez 10 lat Zespół był kluczową rządową komórką ds. walki z rasizmem, antysemityzmem czy homofobią. Zajmował się kontrolą przestrzegania praw człowieka przez policję i Straż Graniczną, a także monitorował przestępstwa z nienawiści:

 

  • we współpracy z OBWE przygotował i wdrożył program szkoleń dla policjantów – do końca 2015 roku udało się przeszkolić ponad 86 tys. funkcjonariuszy;
  • stworzył specjalny formularz ułatwiający zgłaszanie przestępstw z nienawiści, który okazał się szczególnym udogodnieniem dla obcokrajowców. Zamiast zgłaszać przestępstwa przez konsulaty i ambasady mogli bezpośrednio raportować sprawy na policję.

 

2. W czerwcu 2016 roku pod rządami PiS MSWiA wycofało podręcznik dla policjantów do rozpoznawania przestępstw motywowanych nienawiścią i dyskryminacją uznając go za „zideologizowany”.

 

Wiceminister Jarosław Zieliński, odpowiedzialny za policję, tłumaczył, że podręcznik uczył funkcjonariuszy nienawiści… do środowisk prawicowych! MSWiA decyzję podjęło po interpelacji posła Adama Andruszkiewicza, prezesa Młodzieży Wszechpolskiej, któremu nie podobało się, że symbol falangi znalazł się na liście symboli nienawiści.

 

3. W styczniu 2017 roku organizacje pozarządowe alarmowały, że rząd obcina też pieniądze na szkolenia dla policjantów i służb z zakresu rozpoznawania i przeciwdziałania przestępstwom z nienawiści. Nie dysponują dokładnymi danymi, ale twierdzą, że w 2016 roku konkursów na realizację podobnych zadań przez ekspertów z organizacji pozarządowych było znacznie mniej niż w poprzednich latach.

 

Przeczytaj też: PiS celowo rozmontował system zwalczania przestępstw z nienawiści i ruchów neofaszystowskich

 

Trudno po tym wszystkim uwierzyć, że odcinanie się kolejnych ministrów rządu PiS od „bojówkarzy” z tegorocznego Marszu Niepodległości to coś więcej niż chłodna kalkulacja polityczna.

 

Jednak kwestia nowelizacji prawa to istotna sprawa, która realnie może poprawić skuteczność ścigania grup i osób nawołujących do nienawiści.

 

Dlatego OKO.press nie przestanie upominać się o treść sprawozdania zespołu.

 

 

A,b,c,d,e… POMÓŻ nam dokończyć Alfabet buntu!

 

 



Autor


dziennikarz, aktywista LGBTQ i feministyczny. W OKO.press pisze o prawach człowieka, edukacji, społeczeństwie obywatelskim i polityce społecznej. Studiował filozofię na…


Więcej

Opublikowany

14 listopada 2018





Inne głosy w debacie



Inne artykuły tego autora

27.09.2019

Sąd uchyla zakaz Żuka. „Wolność zgromadzeń pełni doniosłą rolę w demokratycznym państwie prawa”

11.09.2019

Piotrowicz wyłącza mikrofon Bodnarowi. Za to pozwala Pawłowicz przez 7 minut hejtować RPO

31.08.2019

Miesiąc ograniczenia wolności i 20 godzin prac społecznych za napis: „Czas na sąd ostateczny. Wypierdalać”

19.07.2019

Strefy wolne od gejów i lesbijek? Prawnicy: uchwały samorządowców przeciwko osobom LGBT nielegalne

12.07.2019

RPO do MEN: Uczniowie nie wiedzą, czy państwo zagwarantuje im edukację na miarę ich potrzeb

21.05.2019

Bodnar: Uchwały przeciw „ideologii LGBT” godzą w obywateli i mogą naruszać Konstytucję RP

26.03.2019

Drukarz nie obsłuży osób LGBT, za to Trybunał Konstytucyjny obsłuży Ziobrę

14.02.2019

Polowanie na Bodnara. 10 absurdalnych zarzutów zanim uderzyło TVP. Okaż solidarność z RPO!

11.02.2019

Historyczne orzeczenie sądu. Konstytucja nie zabrania małżeństw jednopłciowych

14.12.2018

Rzecznik Praw Zarodka: „od strony prawno-moralnej in vitro jest niegodziwe”

20.11.2018

Prokurator okręgowy zakazuje podwładnym udziału w Tygodniu Konstytucyjnym w szkołach

15.11.2018

Rząd PiS to najgorszy rząd dla osób LGBT od ’89 roku [RAPORT]

29.10.2018

Ordo Iuris zastrasza szkoły za Tęczowy Piątek. KPH: służymy wsparciem prawnym

12.10.2018

Marsz Równości przejdzie przez Lublin! Sąd apelacyjny uchyla decyzję prezydenta

10.10.2018

Brudziński nie miał racji. Prokuratura: tęczowe godło nie profanuje symboli narodowych

09.10.2018

Bodnar: Zakaz Marszu Równości w Lublinie to rażące naruszenie praw człowieka

09.10.2018

Pseudonauka i parodia prawa. Wojewoda z PiS uważa, że można zakazać marszu, bo ten zagraża moralności

07.09.2018

Anarchista Zaradkiewicz przeprosił się z Kościołem. Prześwietlamy poglądy nominata Ziobry do SN

27.06.2018

Upadek KRS. Dr Krzysztof Śmiszek: „Fasadowa instytucja, która służy do legitymizowania działań rządzącej większości”

21.06.2018

Szczegóły projektu ustawy o związkach partnerskich



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200