Trybunał w Strasburgu zbada nielegalne rozwiązanie przez PiS starej KRS

Udostępnij

Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…

Więcej

Europejski Trybunał Praw Człowieka przyjął do rozpoznania skargę sędziego Waldemara Żurka, znanego z obrony wolnych sądów. Sędzia chce, by Trybunał ocenił usunięcie go w niekonstytucyjny sposób przez PiS z Krajowej Rady Sądownictwa



Trybunał w Strasburgu właśnie przyjął do rozpoznania skargę Waldemara Żurka. To krakowski sędzia, który od kilku lat angażuje się w obronę niezależności wymiaru sprawiedliwości, za co płaci postępowaniami dyscyplinarnymi.

 

Żurek wolnych sądów zaczął bronić jeszcze jako członek i rzecznik prasowy starej, legalnej Krajowej Rady Sądownictwa. To wtedy stał się jedną z twarzy obrony wymiaru sprawiedliwości przed władzą PiS. Od 2015 roku w mediach krytykował kolejne ustawy PiS podporządkowujące władzy wymiar sprawiedliwości.

 

PiS starą KRS rozwiązał ustawą z 2017 r.oku, przerywając jej kadencję. To wbrew Konstytucji. W praktyce oznaczało to wyrzucenie z niej sędziów. W 2018 roku w jej miejsce powołał nową KRS. Zrobił to też wbrew Konstytucji, bo sędziów – członków do Rady po raz pierwszy wybrali posłowie z PiS i Kukiz’15.

 

W nowej KRS znaleźli się głównie sędziowie, którzy poszli na współpracę z resortem ministra Ziobry i tak ukształtowana KRS nie jest niezależna od polityków. Awanse sędziowskie daje często „swoim” sędziom.

 

Sędzia Żurek nie dał się jednak złamać. Wolnych sądów broni teraz jako liniowy sędzia z Krakowa. Zresztą w jego macierzystym sądzie też spadły na niego szykany ze strony nowej prezes sądu Dagmary Pawełczyk-Woickiej, nominatki ministra Ziobry i członkini nowej KRS. Najpierw odwołała ona Żurka z funkcji rzecznika prasowego do spraw cywilnych, a potem przeniosła go wbrew woli sędziego do innego wydziału, w którym na początek dostał do załatwienia stos zaległych spraw.

 

Sędzia Żurek pisze do Trybunału o szykanach jakie na niego spadły

 

Żurek nie zapomniał też o sprawie rozwiązania starej, legalnej KRS. Złożył skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który bada naruszenia praw człowieka zapisanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Trybunał ten nie ma nic wspólnego z Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu, który też bada sprawy z Polski, ale pod kątem zgodności z prawem unijnym.

 

I teraz ETPCz przyjął do rozpoznania skargę sędziego Żurka.

 

W skardze do Trybunału sędzia zarzuca złamanie artykułów 6., 10. i 13. Konwencji. Artykuł 6. dotyczy prawa do sprawiedliwego procesu, a artykuł 13. prawa do odwołania. Tymczasem sędzia Żurek nie mógł nigdzie się odwołać od odwołania go ze starej KRS. Z kolei artykuł 10 dotyczy wolności wyrażania opinii. Sędzia Żurek podnosi w skardze do Trybunału, że za to co mówił od 2015 roku o „reformach” PiS w sądach – jako rzecznik starej KRS – spotkały go szykany. Został najpierw odwołany z KRS, a potem odwołano go z funkcji rzecznika prasowego w sądzie w Krakowie. Został też przeniesiony do innego wydziału w sądzie. Miał również kontrole z urzędu skarbowego i CBA.

 

O przyjęciu skargi Żurka ETPCz poinformował już polski rząd. Zgodnie z procedurami rząd PiS będzie miał teraz trzy miesiące na zawarcie ewentualnej ugody z sędzią. Mógłby mu np. wypłacić odszkodowanie za poniesione straty i pokryć koszty sądowe. Wątpliwe jednak, by taka propozycja zadowoliła sędziego Żurka, który za swoją postawę jest cały czas represjonowany (ma wytaczane nowe sprawy dyscyplinarne), a sprawa w Strasburgu jest dla niego honorowa. Skargę złożył tam po to, by raz na zawsze wyjaśnić sprawę przedterminowego rozwiązania składu starej KRS przez PiS.

 

Jeżeli strony nie wypracują porozumienia, rządowi będzie przysługiwało prawo do przedstawienia jednostronnej deklaracji. Trybunał oceni ją i zdecyduje, czy sprawa Żurka będzie kontynuowana i przejdzie do fazy spornej.

 

Na tym etapie obie strony przedstawią ETPCz swoje uwagi. Polski rząd dostanie kolejne trzy miesiące na to, by odnieść się zarówno do dopuszczalności wniosku Żurka, jak i jego treści. Sędzia Żurek jest reprezentowany w Trybunale przez adwokatów Mikołaja Pietrzaka i Małgorzatę Mączkę-Pacholak.

 

Czy sędzia Żurek wróci do KRS?

 

Sprawa Żurka w Strasburgu jest ważna. Jego ewentualna wygrana będzie miała znaczenie nie tylko moralne, ale też prawne i międzynarodowe. „Do tej pory żaden organ międzynarodowy nie zbadał kompleksowo i jednoznacznie skrócenia kadencji konstytucyjnego organu zwykłą ustawą”, mówi OKO.press adwokat Małgorzata Mączka-Pacholak, która reprezentuje sędziego Żurka w Strasburgu.

 

Czy sędzia, jeśli wygra w Strasburgu, wróci do KRS? Teoretycznie Trybunał orzekając o usunięciu stanu naruszenia prawa, mógłby otworzyć sędziemu drogę powrotu do KRS. Wątpliwe jednak, by PiS chciał taki wyrok wykonać, bo jest nowy KRS, z nowym składem. Ważna w orzeczeniu ETPCz będzie jednak ocena zmian w KRS, jakie przeprowadził PiS. I będzie to miało znaczenie dla oceny praworządności w Polsce na arenie międzynarodowej.

 

Wagę tej sprawy podkreśla sam Trybunał, bo w komunikacie do stron uznaje, że sprawa Żurka najpewniej będzie miała charakter wiodący. Oznacza to, że wynik sporu sędziego z polskim rządem wyznaczy standardy dla kolejnych tego typu spraw.

 

Już jedną podobną sprawę Trybunał osądził i stanął po stronie niezależnych sędziów. ETPCz w 2016 roku wydał orzeczenie dotyczące sędziego z Węgier. Andras Baka był szefem tamtejszej KRS i prezesem tamtejszego Sądu Najwyższego. Ale funkcji pozbawił go Viktor Orbán, likwidując SN i powołując w jego miejsce Curię. Trybunał w Strasburgu uznał, że zostało naruszone prawo do sądu sędziego Baki – nie mógł się odwołać od pozbawienia go funkcji prezesa SN i szefa KRS. Trybunał uznał też wtedy, że naruszono wolność słowa, bo jako przewodniczący węgierskiej KRS Baka wypowiadał się publicznie m.in. w parlamencie, krytykując reformy ustroju sądownictwa. Dokładnie w takiej samej sytuacji był sędzia Żurek.

 

Inni polscy sędziowie też skarżą się do Strasburga

 

Sędzia Żurek jest jednym z dwóch polskich sędziów, którzy złożyli skargę do Trybunału w Strasburgu na rozwiązanie starej KRS. Podobną skargę złożył też sędzia Jan Grzęda z NSA. Grzęda podniósł kwestię pozbawienia go prawa do odwołania. Jego skargę Trybunał przyjął do rozpoznania w lipcu 2019 roku, bo było w niej mniej zarzutów niż w skardze Żurka. Ponadto w ostatnich dniach ETPCz przyjął też inne skargi polskich sędziów do rozpoznania. Chodzi o skargi:

 

– Trzech osób, które dostały awans sędziowski od starej, legalnej KRS, ale ich powołania na stanowiska w sądach blokuje prezydent Andrzej Duda.

 

– Sędziego Andrzeja Sterkowicza z Sądu Okręgowego w Warszawie. Sterkowicz poskarżył się na to, jak został potraktowany przez nielegalną Izbę Dyscyplinarną, która w 2019 roku uchyliła mu immunitet. Stracił go, bo prokuratura chciała mu postawić – i postawiła – zarzuty związane ze sporem z byłą żoną. Prokuratura zaczęła ścigać Sterkowicza po tym, jak nagonkę na niego urządziła prorządowa „Gazeta Polska”. Prawicowy tygodnik pisał o nim dużo, bo sędzia wydawał wyroki w sprawach cywilnych, w których stronami byli dziennikarze związani z tą gazetą. Najczęściej sprawy przegrywali.

 

W skardze do Strasburga sędzia Sterkowicz podnosi, że naruszono jego prawo do sądu i rzetelnego procesu. Bo immunitet uchyliła mu Izba Dyscyplinarna, która nie jest sądem w rozumieniu prawa unijnego.

 

Ponadto ETPCz we wrześniu 2019 roku przyjął do rozpoznania skargi Aliny Bojar i Mariusza Brody. To byli wiceprezesi Sądu Okręgowego w Kielcach, których minister Zbigniew Ziobro odwołał w ramach ogólnopolskich czystek na stanowiskach kierowniczych w sądach. Czystki umożliwiła znowelizowana przez PiS ustawa o sądach z 2017 roku. Prezesów i wiceprezesów odwoływano bez uzasadnienia, mieli zrobić miejsce dla sędziów współpracujących z resortem Ziobry. Sędziowie Bojar i Broda w skardze do Strasburga zarzucają, że zostali pozbawieni prawa do odwołania się od takiej decyzji.



Autor


Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…


Więcej

Opublikowany

19 maja 2020







Inne artykuły tego autora

10.07.2020

Będzie weryfikacja, niepokorni sędziowie wylecą: Ziobro czeka na wygraną Dudy, by dokończyć rewolucję

10.07.2020

Znajoma ministra Ziobry ze szkoły dostała od nowej KRS awans do sądu wyższej instancji

09.07.2020

Opozycji brakuje jeszcze 4,5 tysiąca mężów zaufania do kontroli komisji wyborczych

01.07.2020

Sanepid wlepił dziennikarce 10 tys. zł kary. Bo robiła zdjęcia pod Pałacem Prezydenckim

29.06.2020

Lista ściganych i represjonowanych sędziów. Rzecznicy dyscyplinarni Ziobry w akcji (Schab, Radzik, Lasota)

27.06.2020

Sędzia Nawacki, twarz „dobrej zmiany”, może uniknąć dyscyplinarki za podarcie uchwał

24.06.2020

Trzaskowski ostatecznie wygrał z Dudą proces wyborczy o milion bezrobotnych w Polsce

19.06.2020

Awanse last minute nowej KRS. Dla sędziów, którzy poszli na współpracę z resortem Ziobry

17.06.2020

Resort Ziobry chce uderzyć w adwokaturę. Ma być połączona z dużo większą korporacją radców prawnych

17.06.2020

Ziobro żąda dyscyplinarki dla sędziów z Krakowa za powieszenie plakatów w obronie wolnych sądów

16.06.2020

Sędzia z nowej KRS wydał wyrok na dziennikarza za relację z kontrmiesięcznicy smoleńskiej

12.06.2020

Po raz pierwszy zerwano Zgromadzenie sędziów SN. Bo nowi sędziowie SN wzięli urlopy

11.06.2020

Prokurator Generalny bierze się za sędziego Żurka. Grzebie w jego prywatnych sprawach

10.06.2020

Izba Dyscyplinarna miażdży prokuraturę Ziobry w sprawie sędziego Tulei. Znamy uzasadnienie

09.06.2020

Porażka Ziobry. Izba Dyscyplinarna nie uchyliła immunitetu sędziemu Tulei

08.06.2020

Wielka akcja obrony sędziego Tulei ściganego przez Ziobrę. Protestują sędziowie z całego świata

29.05.2020

Gorliwość bez nagrody: sędzia Nawacki nie dostanie awansu. Zablokowała go nowa Izba w SN

28.05.2020

Izba Dyscyplinarna bierze się za sędziego Igora Tuleyę. Pozwoli go oskarżyć prokuraturze Ziobry?

28.05.2020

Założyciel Ordo Iuris Aleksander Stępkowski został twarzą Sądu Najwyższego

25.05.2020

Prezydent powoła swojego prezesa SN. Postawił na sędzię Manowską, byłą zastępczynię Ziobry



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200