Polskie sądy na cenzurowanym. Norweski Sąd Najwyższy wstrzymuje ekstradycję do Polski

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

Reformy PiS, które podburzają zaufanie do polskiego wymiaru sprawiedliwości, doprowadzają do wstrzymań ekstradycji polskich obywateli już nie tylko w krajach UE. Do Hiszpanii, Irlandii i Holandii, gdzie wstrzymano wydawanie podejrzanych, dołączyła Norwegia. Tym razem chodzi o wydanie zaocznie skazanego Polaka. Odmowa ekstradycji to nowa tradycja



Norges Hoyesterett, czyli norweski Sąd Najwyższy zdecydował 23 listopada o wstrzymaniu ekstradycji polskiego obywatela. Wcześniej norweski sąd apelacyjny zezwolił na wydanie mężczyzny, którego polski sąd skazał na dwa lata i sześć miesięcy więzienia.

 

W tym przypadku głównym pretekstem do sprawdzenia przez sąd norweski polskiego wyroku był fakt, że zapadł on pod nieobecność skazanego. Dotychczas wyroki wydawane zaocznie nie były w ten sposób kwestionowane. Według „Gazety Prawnej”, która jako pierwsza poinformowała o sprawie, szalę przeważyć miały wątpliwości dotyczące stanu praworządności w Polsce i dostępu do rzetelnego procesu. Łukasz Niedzielski, pełnomocnik skazanego, powołał się bowiem na precedens irlandzki – sprawę Artura Celmera, w której Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwo wydające obywatela objętego ekstradycją może przed podjęciem ostatecznej decyzji upewnić się, czy w konkretnym przypadku zostały dochowane wszelkie standardy związane z prawem do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.

 

Sprawa Celmera

 

W marcu 2018 roku irlandzka sędzia Ailleen Donnely zdecydowała się wstrzymać realizowany co do zasady automatycznie Europejski Nakaz Aresztowania wobec 31-letniego Artura Celmera podejrzanego o przemyt narkotyków. Powodem były polskie problemy z praworządnością. Sędzia irlandzka zwróciła się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE o to, czy sąd europejski powinien sprawdzić, czy osoba wydawana może liczyć na rzetelny i sprawiedliwy proces, w momencie, gdy są wątpliwości, co do funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości kraju członkowskiego.

 

W lipcu TSUE orzekł, że to sąd w Irlandii musi określić sam, czy Arturowi Celmerowi grozi naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu. Trybunał polecił oprzeć się w ekspertyzie na dokumentach Komisji Europejskiej oraz zdefiniował standardy rządów prawa i niezależności sądownictwa. Zaznaczył równocześnie, że odmowa wydania obywatela objętego ENA może mieć miejsce tylko wtedy, gdy „naruszenie ma tak fundamentalne znaczenie, że może zniweczyć istotę prawa zagwarantowanego w art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka”.

 


 

Art. 6. Prawo do rzetelnego procesu sądowego

 

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości.

Każdego oskarżonego o popełnienie czynu zagrożonego karą uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy zgodnie z ustawą.
Każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do:
a) niezwłocznego otrzymania szczegółowej informacji w języku dla niego zrozumiałym o istocie i przyczynie skierowanego przeciwko niemu oskarżenia;
b) posiadania odpowiedniego czasu i możliwości do przygotowania obrony;
c) bronienia się osobiście lub przez ustanowionego przez siebie obrońcę, a jeśli nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów obrony – do bezpłatnego korzystania z pomocy obrońcy wyznaczonego z urzędu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości;
d) przesłuchania lub spowodowania przesłuchania świadków oskarżenia oraz żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskarżenia;
e) korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie rozumie lub nie mówi językiem używanym w sądzie.

 


 

Irlandzki sąd wydał wyrok w sprawie wydania Artura Celmera 19 listopada 2018.  Sędzia Donnelly zdecydowała o przekazaniu Polaka polskiemu wymiarowi sprawiedliwości. Sąd podkreślił, że stwierdzono obecność ogólnych i systemowych zagrożeń dla praworządności w Polsce. Jednocześnie próg odmowy wydania oskarżonego na podstawie ENA (art. 6 EKPC) jest ustawiony na tyle wysoko, że w przypadku Artura Celmera nie udowodniono zagrożenia prawa do sprawiedliwego procesu.

 

Wyrok nie jest prawomocny. W zeszłym tygodniu Sąd Najwyższy Irlandii dopuścił w tej sprawie apelację.

 

Kolejne wstrzymania

 

Niezależnie od swojego finału, sprawa Celmera była precedensem, który doprowadził do kolejnych wstrzymań ekstradycji w krajach Unii Europejskiej. W samej Irlandii od marca wstrzymano 20 ekstradycji. Do sądu irlandzkiego dołączyły z kolei sądy z Hiszpanii i Holandii.

 

Sprawa norweska jest kolejna cegiełką z systemu wzajemnego zaufania sądów. Tym razem chodzi nie tylko o sądy krajów członkowskich UE, ale strefy Schengen.

 

 

A,b,c,d,e… POMÓŻ nam dokończyć Alfabet buntu!

 

 



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

3 grudnia 2018







Inne artykuły tego autora

19.11.2020

Co PiS zrobi z aborcją?

13.11.2020

„Krzyczeliśmy, że jesteśmy z prasy”. Dlaczego policja spałowała dziennikarzy?

30.10.2020

PiS wprowadzi stan wyjątkowy, by zdławić protesty? Grozi nam poważne ograniczenie demokracji

23.10.2020

Polska piekłem kobiet. PiS i Trybunał Julii Przyłębskiej wprowadzili zakaz aborcji

17.10.2020

„To perwersyjna afirmacja śmierci i cierpienia”. Komisja sejmowa grilluje wniosek do TK o aborcji

15.10.2020

Mężczyźni w garniturach zdecydują za polskie kobiety. Wyrok TK w sprawie aborcji już za 7 dni

14.10.2020

Wycofajcie zakaz aborcji z Trybunału – apeluje ponad 100 organizacji społecznych

08.10.2020

Pierwsze zatrzymanie za akcję pod MEN. Aktywistka przesłuchiwana w prokuraturze

08.10.2020

PiS chce doprowadzić do całkowitego zakazu aborcji. Już tylko 15 dni do wyroku

26.09.2020

Komisja LIBE w PE chce konsekwencji za łamanie praworządności. Mówi m.in. o Polsce

24.09.2020

Sąd: Bodnar ma rację w sporze z TVP. „Jego wypowiedzi były nadzwyczaj wstrzemięźliwe”

04.09.2020

Polska na dnie rankingu OECD. Jesteśmy jednym z najmniej przyjaznych mniejszościom krajów

28.08.2020

Policja nie zajmie się podpaleniem na zgromadzeniu narodowców, bo tęczowa flaga nie jest chroniona

28.08.2020

Woś pisze ustawy rodem z „ugruntowanych demokracji”, a potem demokratycznie pozywa krytyków

22.08.2020

Fake news Wosia. Nie, Sąd Najwyższy USA nie uznał fundacji Sorosa za „międzynarodowe zagrożenie”

15.08.2020

Tęczowa flaga na Min. Sprawiedliwości. „Chciałem, żeby to był czytelny sygnał dla ministra”

13.08.2020

Sąd podtrzymał decyzję Trzaskowskiego o zakazie marszu narodowców w sobotę

13.08.2020

Policja w domach zatrzymanych po proteście w obronie Margot. Prawnik: To forma szykany

11.08.2020

Homofobiczne furgonetki jeżdżą po Polsce. Jakim prawem?

07.08.2020

Nie pamiętam, nie wiem, może? Oto jak w sądzie zeznają pracownicy „Wiadomości” TVP



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200