Nowi sędziowie mogą orzekać o ważności wyborów. SN ich nie zawiesił, ale pyta TSUE o ich status

Udostępnij

Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…

Więcej

Spór o legalność nowych sędziów SN, którzy będą orzekać o ważności wyborów rozstrzygnie TSUE. Stara Izba Pracy SN nie zdecydowała się na ich zawieszenie. Zapytała za to Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu o ich status oraz o ustawę kagańcową



W środę 15 lipca 2020 Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zajmowała się pozwami, które złożyli w Sądzie Najwyższym liniowi sędziowie znani z obrony niezależności sądów, głównie z Iustitii. Pozwy dotyczą ustalenia tego, czy nowi sędziowie SN wskazani przez nową, niekonstytucyjną i zależną do polityków KRS, są legalnymi sędziami. Pozwy dotyczą głównie sędziów dwóch nowych Izb powołanych przez PiS, czyli Izby Dyscyplinarnej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

 

Ta ostatnia zgodnie z wolą PiS orzeka o legalności wyborów i teraz będzie rozpoznawać protesty wyborcze dotyczące wyborów prezydenckich.

 

Zarzut: nowi sędziowie SN nie są sędziami

 

Pozwów o ustalenie, że nowi sędziowie SN nie są sędziami początkowo było 15, ale SN zwrócił 6 z powodu braków formalnych. Czyli zostało ich 9. Złożyli je m.in. sędzia Monika Frąckowiak z Poznania, Paweł Juszczyszyn z Olsztyna, szef Iustitii Krystian Markiewicz, sędzia Waldemar Żurek z Krakowa, były rzecznik starej, legalnej KRS rozwiązanej przez PiS. Pozwali m.in. Aleksandra Stępkowskiego, rzecznika prasowego SN, Kamila Zaradkiewicza, prezeskę Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Joannę Lemańską, czy prezesa Izby Dyscyplinarnej Tomasza Przesławskiego.

 

Autorzy pozwów uważają, że nowi sędziowie SN nie są legalni z powodu wadliwej procedury ich wyboru. Wybrała ich nowa KRS, która sama została wadliwe wybrana. Bo jej członek sędzia Maciej Nawacki z Olsztyna nie miał wymaganych prawem wszystkich podpisów poparcia za swoją kandydaturą.

 

A skoro tak, to wybór całej KRS jest wadliwy. Ponadto sędziowie zarzucają nowej KRS, że ma związki z politykami, bo większość zasiadających w niej sędziów poszła na współpracę z resortem ministra Zbigniewa Ziobry.

 

Wraz z pozwami część sędziów złożyła wnioski o wydanie tzw. zabezpieczenia; czyli zawieszenie nowych sędziów SN do czasu rozpoznania pozwów.

 

Nowi sędziowie chcą przejąć pozwy

 

O precedensowych pozwach było głośno już w kwietniu 2020, gdy kończyła się kadencja prezes Małgorzaty Gersdorf. Ich autorzy apelowali wtedy o szybkie rozpoznanie wniosków o zabezpieczenie. Obawiali się, że gdy następcą prezes Gersdorf zostanie ktoś z nowych sędziów SN, to sprawy mogą w ogóle nie zostać już rozpoznane.

 

Okazało się, że obawy nie były bezpodstawne. Jak ujawniliśmy w OKO.press, w maju 2020 pozwami zainteresował się tymczasowy prezes SN Kamil Zaradkiewicz (powołał go prezydent Duda). W tej sprawie zwrócił się do niego prezes Izby Dyscyplinarnej Tomasz Przesławski. Chciał, by Zaradkiewicz spowodował przekazanie jego Izbie akt spraw dotyczących „ustalenia stosunku służbowego” nowych sędziów SN. Akta są zarejestrowane w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, czyli w Izbie starego SN, której prezesem jest Józef Iwulski.

 

Przesławski żądając akt, powołał się na artykuł 27 ustawy o Sądzie Najwyższym, którą PiS wielokrotnie nowelizował po to, by zwiększyć kontrolę władzy nad SN. Przepis ten przydziela Izbie Dyscyplinarnej sprawy pracownicze sędziów. Kamil Zaradkiewicz szybko wysłał pismo do prezesa Izby Pracy, żądając, by natychmiast przekazać mu na biurko wszystkie sprawy dotyczące nowych sędziów. Zażądał też, by Iwulski zajął stanowisko ws. żądań prezesa Izby Dyscyplinarnej.

 

Prezes Iwulski jednak się nie ugiął. Odpowiedział Zaradkiewiczowi, że akta zostały już przydzielone składom orzekającym. I tylko one mogą zdecydować, co dalej będzie się z nimi działo. Dodał, że wniosek prezesa Izby Dyscyplinarnej o przekazanie akt zostanie rozpoznany przez składy orzekające na posiedzeniach niejawnych.

 

Na początku lipca o przekazanie pozwów wystąpiła też prezes Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Joanna Lemańska. Bo uchwalona przez PiS drakońska ustawa kagańcowa z grudnia 2019 sprawy o status sędziów przypisała do jej Izby.

 

Kto pozywa nowych sędziów SN

 

Izba Pracy wnioskami o przekazanie 9 precedensowych pozwów zajęła się 8 lipca, czyli na kilka dni przed II turą wyborów prezydenckich. Ale sprawy musiała odroczyć, bo nagle zainteresowała się nimi prokuratura Ziobry. Izba wróciła do rozpoznania wniosków w środę 15 lipca. Chodzi o 9 pozwów, które złożyli sędziowie:

 

  • Waldemar Żurek przeciwko Aleksandrowi Stępkowskiemu i Kamilowi Zaradkiewiczowi. Za pozew przeciwko Zaradkiewiczowi sędzia Żurek ma dyscyplinarkę.
  • Paweł Juszczyszyn przeciwko Adamowi Tomczyńskiemu i Ryszardowi Witkowskiemu (to oni zawiesili Juszczyszyna w obowiązkach sędziego i obcięli mu o 40 proc. pensję).
  • Monika Frąckowiak przeciwko prezesowi Izby Dyscyplinarnej Tomaszowi Przesławskiemu i Janowi Majchrowskiemu z Izby Dyscyplinarnej.
  • Krystian Markiewicz przeciwko prezesowi Izby Dyscyplinarnej Tomaszowi Przesławskiemu.
  • Tomasz Błaszkiewicz, sędzia z Sulęcina przeciwko 20 sędziom z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, w tym jej prezes Joannie Lemańskiej.
  • Tomasz Marczyński, wice prezes Iustiti przeciwko 8 nowym sędziom SN.
  • Bartłomiej Starosta, sędzia z Sulęcina przeciwko 6 nowym sędziom.

 

Izba Pracy w środę 15 lipca miała też ewentualnie rozpoznać wnioski o zawieszenie nowych sędziów SN, na co liczyli autorzy pozwów. Izba jednak ani nie przekazała akt z pozwami do Izby Dyscyplinarnej, ani nie rozpoznała wniosków o zabezpieczenie. Bo skierowała na kanwie tych spraw kilka pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu.

 

Izba Pracy chce, by o statusie nowych sędziów wypowiedział się TSUE

 

Izba Pracy pyta TSUE o status nowych sędziów SN i zakazy dla sędziów uchwalone przez PiS w ustawie kagańcowej:

 

1. Czy prezes Izby Dyscyplinarnej może żądać akt spraw dotyczących ustalenia stosunku służbowego sędziego, w sytuacji, gdy działalność orzecznicza Izby został zawieszona przez TSUE w kwietniu 2020 do czasu rozpoznania innego pytania prejudycjalnego.

2. Czy można zawiesić nowego sędziego do czasu rozpoznania pozwu o ustalenie jego statusu.

3. Czy SN może orzec, że nowy sędzia nie jest sędzią w sytuacji, gdy został powołany przez prezydenta, ale wcześniej były uchybienia w procedurze przed nową KRS.

4. Czy ustawa kagańcowa, którą uchwalił PiS w grudniu 2019, mogła wprowadzić zakaz badania przez sędziów statusu nowych sędziów, wskazanych przez nową KRS.

 

Izba Pracy wnosi też do TSUE, by jej pytania prejudycjalne rozpoznał w trybie przyśpieszonym.

 

Pierwsze podejście TSUE już we wrześniu

 

Prezes Iustitii sędzia Krystian Markiewicz autor jednego z precedensowych pozwów żałuje, że Izba Pracy zajęła się nimi dopiero teraz.

 

„Źle się stało, że te sprawy nie zostały rozstrzygnięte przed wyborem nowego prezesa SN. Teraz może byłaby inna sytuacja co do wyboru I prezesa SN [byłoby wiadomo, czy nowi sędziowie mogli brać udział w tym wyborze – red.] i rozstrzygania o ważności wyborów prezydenckich” – mówi OKO.press Markiewicz. Ale podkreśla, że kwestia statusu nowych sędziów SN nadal jest aktualna. I teraz wypowie się o tym TSUE.

 

„Zadanie pytań prejudycjalnych przez TSUE zabezpiecza te pozwy przed siłowym przejęciem przez nowe Izby SN. Poza tym po wydaniu orzeczenia przez TSUE te sprawy wrócą do sędziów z Izb Pracy, którzy wydadzą orzeczenia” – podkreśla sędzia Krystian Markiewicz. I dodaje: „Mam nadzieję, że TSUE oceni też i zakwestionuje bat na sędziów, czyli przepisy ustawy kagańcowej”.

 

Zanim TSUE rozpozna pytania prejudycjalne, we wrześniu 2020 zajmie się innymi pytaniami z Izby Pracy. Zadano je wcześniej na kanwie jednego z dwóch pozwów sędzi Moniki Frąckowiak. Pytania dotyczą tego, czy nowi sędziowie SN są sędziami. Izba Pracy tłumaczyła, że to właśnie z powodu tych wcześniejszych pytań prejudycjalnych, jak dotąd nie rozpoznała precedensowych pozwów. Bo czeka na orzeczenie TSUE. A obecne pytania prejudycjalne mają szerszy zakres i dotyczą również ustawy kagańcowej.



Autor


Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 roku dziennikarz „Gazety Stołecznej” w „Gazecie Wyborczej”. Od 2006 roku…


Więcej

Opublikowany

16 lipca 2020







Inne artykuły tego autora

26.02.2021

Sąd apelacyjny: Sędzia Tuleya nie został zawieszony. Izba Dyscyplinarna nie jest legalnym sądem

25.02.2021

Człowiek Ziobry cenzuruje sędziego Igora Tuleyę. Zakazał mu felietonów o sądach w radiu

25.02.2021

Prokuratura Krajowa straszy zesłaną w Polskę prokurator. Pozwie ją za krytykę Bogdana Święczkowskiego

25.02.2021

Prezydent hurtowo awansuje współpracowników resortu Ziobry. Zastępczyni ministra trafiła aż do NSA

23.02.2021

Ścigana sędzia Beata Morawiec nadal z immunitetem. Izba Dyscyplinarna odkłada sprawę

22.02.2021

Żurek kontra maszyna Ziobry. Prokuratura robi wszystko, żeby dopaść niewygodnego sędziego

22.02.2021

Adam Bodnar broni sędzi, której grozi dymisja za orzeczenie i postawienie się prokuraturze

22.02.2021

Drajewicz, sędzia „dobrej zmiany”, chce kolejnego wysokiego awansu w sądach

20.02.2021

Szykany wobec zesłanych w Polskę prokuratorów. Ewie Wrzosek zabroniono spotkania ze studentami

20.02.2021

Prezydent Duda chce nowych „komisarzy” w SN. By zablokować ważną sprawę w TSUE?

18.02.2021

Warszawscy sędziowie murem za sędzią Gąciarkiem, na którego spadły represje za obronę Igora Tulei

17.02.2021

Zastępczyni Ziobry chce dymisji sędzi, która nie dała aresztu za Strajk Kobiet i uderzenie księdza

16.02.2021

Ścigają sędziego Gąciarka za pikietę pod Prokuraturą Krajową w obronie Igora Tulei

14.02.2021

Obywatel wygrał z TVP. Telewizja publiczna musi przeprosić za zmanipulowany materiał

09.02.2021

Będzie siłowe zatrzymanie sędziego Igora Tulei? Prokuratura Krajowa zapowiada, że mu nie odpuści

08.02.2021

Prokuratura Ziobry idzie na wojnę z firmami otwierającymi się wbrew zakazom w czasie epidemii

08.02.2021

Karne zsyłki prokuratorów to za mało dla ekipy Ziobry. Ścigają śledczych, którzy bronią kolegów

06.02.2021

Sędzia Nawacki, symbol „dobrej zmiany” w sądach, bez kary za podarcie uchwał sędziów z Olsztyna

03.02.2021

Pierwszy wyrok skazujący za udział w zgromadzeniu w czasie epidemii. Dlaczego zapadł?

01.02.2021

Prokuratura Ziobry stawia się ponad sądem. Nie uznaje orzeczenia w sprawie Giertycha



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200