Komisja Europejska powołuje się na Juszczyszyna przed TSUE. Orzeczenie w sprawie Polski coraz bliżej

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Na wysłuchaniu w Trybunale Sprawiedliwości UE w Luksemburgu Komisja Europejska powoływała się na przykłady konkretnych represji wobec sędziów, w tym wobec Pawła Juszczyszyna; strona rządowa próbowała odwrócić uwagę, krytykując senacki projekt ustawy o KRS.



Przed Trybunałem Sprawiedliwości UE odbyło się wysłuchanie stron dotyczące zastosowania środków tymczasowych w postępowaniu z wniesionej w październiku 2019 roku skargi Komisji Europejskiej przeciwko polskiemu rządowi na model odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów (sprawa C-791/19). Stronami są Komisja Europejska i polski rząd, reprezentowany dziś w Luksemburgu przez sędzię Annę Dalkowską.

 

Solidarność z polskimi sędziami

 

Aby obserwować rozprawę, do Luksemburga udała się grupa sędziów z Polski, m.in. Paweł Juszczyszyn, Joanna Hetnarowicz-Sikora i Monika Frąckowiak ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”. Towarzyszył im były sędzia z Turcji Yavuz Aydin, który uciekł z kraju w obawie, że zostanie skazany na więzienie na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu terroryzmowi; Aydin był też z polskimi sędziami w styczniu na Marszu Tysiąca Tóg w Warszawie.

 

Na wysłuchaniu obecni byli też sędziowie z Holandii i z Rumunii. Z Norwegii przyjechał Igor Ostarvik z Fundacji Rafto. Z relacji prof. Johna Morijna z Uniwersytetu w Groningen w Holandii, autora niezwykłego listu do komisarz Very Jourovej, wynika, że na sali dla publiczności luksemburskiego trybunału zgromadziło się ok. 50 osób.

 

 

Patryk Wachowiec, analityk prawny FOR, aktywista na rzecz praworządności, relacjonował przebieg wysłuchania:

 

„Strony (przedstawiciele Komisji Europejskiej i polskiego rządu – przyp. red.) powtórzyły swoje argumenty. Stronę polską reprezentowała delegowana do Ministerstwa Sprawiedliwości sędzia Anna Dalkowska. Zaskoczyło mnie, że w swojej argumentacji powoływała się na senacki projekt ustawy o KRS, który jest obecnie konsultowany. Mówiła, że nie wyobraża sobie, żeby takie przepisy obowiązywały w Polsce, że to dopiero są złe przepisy, a nie te, które kwestionuje KE.

 

Przedstawiciele Komisji Europejskiej koncentrowali się głównie na sprawie sędziego Pawła Juszczyszyna, który był obecny na sali. Próbując skontrować te argumenty, sędzia Dalkowska odpowiadała, że sędzia Juszczyszyn swoimi działaniami wielokrotnie łamał prawo polskie, europejskie i Europejską Konwencję Praw Człowieka.

 

W odpowiedzi na argument, że przeciwko sędziom, którzy zadają pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE, toczą się postępowania wyjaśniające w trybie dyscyplinarnym, sędzia Dalkowska wskazywała, że te postępowania dotyczą okoliczności związanych z zadaniem pytań, a nie samego faktu ich zadania.

 

Broniła też Izby Dyscyplinarnej w SN argumentem, że „kiedyś koledzy sądzili kolegów”, dlatego, w jej ocenie, izbę trzeba było odseparować od środowiska sędziowskiego. Uważała też, że nowa KRS zobiektywizowała wybór sędziów w Polsce.”

 

Sędzia Paweł Juszczyszyn komentował po rozprawie: „Działania mają wywołać efekt mrożący, uderzają nie tylko w tych sędziów polskich i europejskich, którzy już są poddawani represjom, ale we wszystkich pozostałych.

 

Dziś ustawa kagańcowa nie była przedmiotem postępowania przed TSUE, ale ten efekt mrożący będzie potęgować. To dowód na to, że w Polsce tracimy wolne sądy, które są gwarantem bezpieczeństwa prawnego obywateli polski i obywateli innych państw UE.”

 

Joanna Hetnarowicz-Sikora oceniła, że „jest wysoce ironicznym stwierdzenie, które padło na sali sądowej, że w Polsce nie toczą się żadne postępowania dyscyplinarne za zadawanie przez sędziów pytań do TSUE czy SN. I to kiedy na sali sądowej jest obecny sędzia, który został zawieszony w orzekaniu przez Izbę Dyscyplinarną w SN”.

 

Znamy treść skargi Komisji Europejskiej

 

To trzecia skarga wniesiona przez KE w związku ze zmianami w sądownictwie forsowanymi przez większość rządzącą w Polsce po 2015 roku. W dwóch wcześniejszych TSUE orzekł w czerwcu i listopadzie 2019 roku, że zmiany – czyli obniżenie wieku przejścia w stan spoczynku sędziów SN sędziów sądów powszechnych naruszały prawo unijne; rząd wycofał się z tych zmian przed wydaniem wyroków przez TSUE. Komisja Europejska nie zdecydowała się jeszcze na złożenie czwartej skargi przeciwko polskiemu rządowi – na przepisy ustawy dyscyplinującej, o co w przejmującym liście otwartym do Przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen apelują profesorowie prawa z całego świata, solidaryzując się z polskimi sędziami.

24 stycznia Komisja Europejska – po wielu tygodniach deliberacji i apelach środowisk zaangażowanych w obronę praworządności w Polsce, 1,5 miesiąca po wyroku SN uznającym, że izba nie jest niezależnym sądem, dzień po uchwale trzech izb SN, że wydawane przez tę izbę orzeczenia są wzruszalne – zawnioskowała o zastosowanie środków tymczasowych.

 

Jeśli TSUE przychyli się do wniosku KE i orzeknie, że należy zastosować środki tymczasowe, to organy polskiego państwa do czasu wydania przez TSUE wyroku (co zajmie kilka miesięcy), będą zobowiązane do wstrzymania się od działań, które Komisja zaskarżyła jako naruszanie prawa unijnego.

 

Treść wniosku KE o środki tymczasowe nie została upubliczniona, nie wiadomo, co co dokładnie zawnioskowała Komisja.

 

Znana jest natomiast treść skargi. KE zakreśliła ją bardzo szeroko, skarży cały, skomplikowany model odpowiedzialności dyscyplinarnej, w tym:

 

  • Izbę Dyscyplinarną SN,
  • działalność rzeczników dyscyplinarnych,
  • możliwość wykorzystania przepisów dyscyplinarnych do karania za treść orzeczeń wydawanych przez sędziów,
  • możliwość wszczynania sędziom postępowań dyscyplinarnych za zadawanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości UE,
  • brak gwarancji procesowych dla sędziów w postępowaniu dyscyplinarnych,
  • wywieranie na sędziów efektu mrożącego przy istotnym wpływie władzy wykonawczej na system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów.

 

W grudniu, gdy pojawił się projekt ustawy dyscyplinującej, prawnicy i organizacje społeczne apelowali do KE o wniosek o środki tymczasowe, które miały doprowadzić do:

 

  • powstrzymania się przez rzeczników dyscyplinarnych od wszelkich działań, w tym prowadzenia postępowań wyjaśniających lub dyscyplinarnych wobec sędziów,
  • zapewnienia, że Izba Dyscyplinarna w SN wstrzyma wszelkie swoje działania,
  • zapewnienia, że Prezes Izby Dyscyplinarnej w SN (lub osoba pełniąca te obowiązki) nie będzie wyznaczał spraw w pierwszej instancji,
  • zapewnienia, że osoby powołane do Izby Dyscyplinarnej w SN nie będą uczestniczyły w organach Sądu Najwyższego,
  • zapewnienie, że Krajowa Rada Sądownictwa powstrzyma się od podejmowania działań zmierzających do powołania osób na stanowiska sędziowskie, w tym do Izby Dyscyplinarnej, jak również – bardziej ogólnie – powstrzyma się od działań i oświadczeń publicznych, które naruszają niezawisłość polskich sędziów.

 

Prezydent Andrzej Duda 5 marca w Telewizji Trwam bronił Izby Dyscyplinarnej w SN: „To jest pretekst po prostu do ataku na nas. Ataku, który jest nieuprawniony. To jest a propos Komisji Europejskich wszystkich, a propos TSUE i wszystkich innych podmiotów.”

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

9 marca 2020







Inne artykuły tego autora

26.03.2020

TSUE: niedopuszczalne są dyscyplinarki dla sędziów za zadanie pytania Trybunałowi

26.03.2020

Orbán idzie po dyktatorską władzę na Węgrzech pod rękę z koronawirusem

23.03.2020

Przełomowa decyzja? Orzeczenie Sądu Najwyższego stawia wybory prezydenckie 10 maja pod znakiem zapytania

20.03.2020

Sondaż OKO.press. Według Polaków to Sąd Najwyższy i prezes Gersdorf mają rację w sporze o sądy

19.03.2020

Sondaż OKO.press: Propaganda PiS przegrywa bitwę o sądy

19.03.2020

Sędzia Laskowski: wybór nowego I Prezesa SN, gdy ustanie zagrożenie koronawirusem

10.03.2020

Zdecydowany apel do von der Leyen o skargę do TSUE na ustawę kagańcową

06.03.2020

Przez ustawę kagańcową niemiecki sąd wstrzymuje ekstradycję Polaka w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania

05.03.2020

Do sędziego Igora Tulei pisze kilkuset uczonych: „Prawo i Racja są po Pana stronie!”

02.03.2020

Rumuńscy sędziowie biorą przykład z polskich. Zwracają się do TSUE, bo za walkę z korupcją grożą im dyscyplinarki

27.02.2020

Lawina wniosków do Trybunału Przyłębskiej. Cel? Szum informacyjny i podważenie przełomowej uchwały SN

23.02.2020

Europejska Sieć Rad Sądownictwa stawia ultimatum neo-KRS i apeluje do von der Leyen o działanie

18.02.2020

Atrament zaczernia wodę. Ejchart-Dubois, Mazur i Wawrykiewicz o tym, jak władza kradnie sądy

18.02.2020

Duda wychwala efekty ustawy „dezubekizacyjnej”. Prezydent cieszy się z katastrofalnego prawa

16.02.2020

Łętowska: To była „spółdzielnia”, sędziów skrzyknięto do udzielania poparcia. Trzeba wybrać nową KRS

07.02.2020

Jest pierwsza lista poparcia do neo-KRS! Oto tajemnica wydarta władzy

05.02.2020

Duda dopuszcza, że z listami poparcia do KRS może być coś nie tak

30.01.2020

TK postanowił zawiesić uchwałę SN. Prof. Łętowska: „To obraza konstytucji, prawa i sprawiedliwości”

30.01.2020

Europa nie miażdży państw UE. To one są Europą. Wywiad OKO.press z Prezesem Trybunału Sprawiedliwości UE

24.01.2020

PILNE. Sąd Najwyższy: sędziowie powołani z udziałem neo-KRS nie powinni orzekać



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200