Cztery unijne kraje przeciw czystce w polskim Sądzie Najwyższym

Udostępnij

W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.

Więcej

Belgia, Holandia, Łotwa i Dania uznały, że prezydencka reforma Sądu Najwyższego jest sprzeczna z prawem unijnym i narusza standardy niezawisłości sędziowskiej. Takie stanowisko zaproponowały Trybunałowi Sprawiedliwości UE.



Te cztery państwa wypowiedziały się na temat polskiej reformy sądownictwa w uwagach przekazanych TSUE. Złożyły je w ramach postępowania wszczętego po pytaniach prejudycjalnych Sądu Najwyższego. Takie prawo miało każde państwo UE.

 

Stanowiska rządów opublikował w piątek SN. „Przedstawiamy nasze uwagi, bo zdaniem duńskiego rządu w niniejszej sprawie chodzi o zasadnicze kwestie, które mają szczególne znaczenie dla wykładni zasad leżących u podstaw UE – uzasadniła swe stanowisko Kopenhaga. – Zawarte w ustawie przepisy emerytalne naruszają zasadę państwa prawa, a w szczególności zasadę nieusuwalności sędziów oraz niezależności sądów. Przyznanie prezydentowi prawa przedłużania służby sędziego daje mu w istocie możliwość wywierania nacisku na sędziów”.

 

Uwagi dotyczą pięciu pytań skierowanych w sierpniu 2018 r. do TSUE przez sędziów SN. Wszystkie związane były z wprowadzaną wtedy w życie prezydencką reformą sądownictwa. Andrzej Duda obniżył sędziom SN wiek emerytalny z 70 do 65 lat i na tej podstawie usiłował usunąć najstarszych sędziów, w tym pierwszą prezes Małgorzatę Gersdorf.

Czy obniżenie wieku emerytalnego czynnym sędziom narusza zasadę nieusuwalności sędziowskiej? Czy uzależnienie dalszego orzekania od decyzji prezydenta łamie standardy niezawisłości? Czy dochodzi tu do zakazanej dyskryminacji ze względu na wiek? – zapytali TSUE sędziowie SN. Pytali również o to, czy sąd ma obowiązek odmówić zastosowania dyskryminujących przepisów, a także czy może zawiesić ich stosowanie.

 

Ostatecznie prezydencką reformę SN zaskarżyła w TSUE Komisja Europejska. Na jej wniosek Trybunał nakazał Polsce przywrócenie sędziów do pracy. Rząd PiS podporządkował się decyzji nowelizacją ustawy o SN, która weszła w życie na początku stycznia. Nie przekreśla to jednak odpowiedzi na pytania, w których TSUE może dokonać wykładni przepisów unijnych.

 

Prezes TSUE uznał pytania za ważne i zgodził się, by Trybunał rozpoznał je w przyspieszonym trybie. Posiedzenie w tej sprawie odbędzie się 12 lutego.

„Pytania SN należy uznać za niedopuszczalne. TSUE nie powinien na nie odpowiadać” – takie stanowiska złożli w unijnym Trybunale polski rząd i prokurator generalny. Innego zdania są Belgia, Holandia, Dania i Łotwa. Wszystkie uważają, że TSUE powinien udzielić odpowiedzi na pytania, w dodatku na większość twierdząco.

 

Państwa w odmienny sposób odnoszą się do poszczególnych pytań. Np. Łotwa wnosi o udzielenie twierdzącej odpowiedzi na pierwsze cztery pytania, nie odnosząc się do ostatniego. Ale co do meritum cztery rządy są zgodne. „Republika Łotewska zwraca uwagę na to, że władza wykonawcza nie powinna decydować o tym, czy sędzia może dalej sprawować swoją funkcję” – napisali przedstawiciele tego kraju.

 

Autorem powyższego tekstu jest Łukasz Woźnicki. Tekst pochodzi ze strony Gazety Wyborczej, gdzie został opublikowany 4 stycznia 2019 roku. Archiwum Osiatyńskiego dziękuje za możliwość jego przedruku.



Autor


W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.


Więcej

Opublikowany

7 stycznia 2019







Inne artykuły tego autora

07.04.2021

Konferencja Ambasadorów RP: Komentarz do „spotkania w Budapeszcie”

31.03.2021

Łukasz Woźnicki: Nowelizacja ustawy o SN przyjęta. „Domknie kontrolę nad tym sądem”

29.03.2021

Prof. Jędrzej Skrzypczak: SLAPP narasta. Czas wyznaczyć granicę nękania pozwami

27.03.2021

Hulaj władzo, piekła nie ma. I Prezes SN przeciw jawności i społeczeństwu obywatelskiemu

27.03.2021

„Chybione, trudne do obrony”. Ekspertka rozbraja zarzuty Polski i Węgier ws. „pieniędzy za praworządność”

24.03.2021

NGO do Manowskiej: Prosimy o wycofanie wniosku do TK. Obywatele chcą wiedzieć

23.03.2021

Prof. Zachariasz o korupcji w samorządach. Dlaczego tak trudno jej zapobiegać?

21.03.2021

Włodzimierz Wróbel (na Facebooku): Chyba warto znowu przypomnieć. Po co politykom przejęcie Sądu Najwyższego?

21.03.2021

571 sędziów do 19 ministrów, prokuratorów, policjantów i osób z Sądu Najwyższego w oświadczeniu pisze: Tuleya jest sędzią!

21.03.2021

Jarosław Kaczyński, komisarz ds. bezpieczeństwa władzy. Tekst prof. Kuźniara

21.03.2021

Naukowcy-prawnicy protestują przeciwko zapowiedzi złożenia przez Orlen powództwa typu SLAPP przeciwko prof. Romanowskiemu

19.03.2021

Władza i sądy: domykanie kontroli nad Sądem Najwyższym

18.03.2021

Oświadczenie sędziów Sądu Najwyższego w sprawie działań prokuratury z dnia 17 marca 2021 roku

16.03.2021

Administracja Bidena nie będzie patrzeć przez palce na zamach na media i praworządność w Polsce

15.03.2021

Prokuratura na usługach Ziobry i Święczkowskiego chce ścigać internautów z art. 212 kk

14.03.2021

„Pierwsza prezes SN nie wykonała ustawowego obowiązku”. Senat nie przyjął sprawozdania z działalności SN

14.03.2021

Środowisko dziennikarskie poza narzekaniem nie robi prawie nic. Tak ułatwia PiS-owi demolkę mediów

08.03.2021

Sędzia Żurek o decyzji rzecznika dyscyplinarnego: Będziemy dalej walczyć. Robimy to dla obywateli

02.03.2021

„Tęcza, symbol dumy osób LGBT, nie niesie poniżających treści” – uzasadnienie wyroku słowo w słowo

21.02.2021

Nikita Grekowicz: Pokazówka Łukaszenki. Dziennikarki Biełsatu skazane na 2 lata więzienia



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200