Cztery unijne kraje przeciw czystce w polskim Sądzie Najwyższym

Udostępnij

W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.

Więcej

Belgia, Holandia, Łotwa i Dania uznały, że prezydencka reforma Sądu Najwyższego jest sprzeczna z prawem unijnym i narusza standardy niezawisłości sędziowskiej. Takie stanowisko zaproponowały Trybunałowi Sprawiedliwości UE.



Te cztery państwa wypowiedziały się na temat polskiej reformy sądownictwa w uwagach przekazanych TSUE. Złożyły je w ramach postępowania wszczętego po pytaniach prejudycjalnych Sądu Najwyższego. Takie prawo miało każde państwo UE.

 

Stanowiska rządów opublikował w piątek SN. „Przedstawiamy nasze uwagi, bo zdaniem duńskiego rządu w niniejszej sprawie chodzi o zasadnicze kwestie, które mają szczególne znaczenie dla wykładni zasad leżących u podstaw UE – uzasadniła swe stanowisko Kopenhaga. – Zawarte w ustawie przepisy emerytalne naruszają zasadę państwa prawa, a w szczególności zasadę nieusuwalności sędziów oraz niezależności sądów. Przyznanie prezydentowi prawa przedłużania służby sędziego daje mu w istocie możliwość wywierania nacisku na sędziów”.

 

Uwagi dotyczą pięciu pytań skierowanych w sierpniu 2018 r. do TSUE przez sędziów SN. Wszystkie związane były z wprowadzaną wtedy w życie prezydencką reformą sądownictwa. Andrzej Duda obniżył sędziom SN wiek emerytalny z 70 do 65 lat i na tej podstawie usiłował usunąć najstarszych sędziów, w tym pierwszą prezes Małgorzatę Gersdorf.

Czy obniżenie wieku emerytalnego czynnym sędziom narusza zasadę nieusuwalności sędziowskiej? Czy uzależnienie dalszego orzekania od decyzji prezydenta łamie standardy niezawisłości? Czy dochodzi tu do zakazanej dyskryminacji ze względu na wiek? – zapytali TSUE sędziowie SN. Pytali również o to, czy sąd ma obowiązek odmówić zastosowania dyskryminujących przepisów, a także czy może zawiesić ich stosowanie.

 

Ostatecznie prezydencką reformę SN zaskarżyła w TSUE Komisja Europejska. Na jej wniosek Trybunał nakazał Polsce przywrócenie sędziów do pracy. Rząd PiS podporządkował się decyzji nowelizacją ustawy o SN, która weszła w życie na początku stycznia. Nie przekreśla to jednak odpowiedzi na pytania, w których TSUE może dokonać wykładni przepisów unijnych.

 

Prezes TSUE uznał pytania za ważne i zgodził się, by Trybunał rozpoznał je w przyspieszonym trybie. Posiedzenie w tej sprawie odbędzie się 12 lutego.

„Pytania SN należy uznać za niedopuszczalne. TSUE nie powinien na nie odpowiadać” – takie stanowiska złożli w unijnym Trybunale polski rząd i prokurator generalny. Innego zdania są Belgia, Holandia, Dania i Łotwa. Wszystkie uważają, że TSUE powinien udzielić odpowiedzi na pytania, w dodatku na większość twierdząco.

 

Państwa w odmienny sposób odnoszą się do poszczególnych pytań. Np. Łotwa wnosi o udzielenie twierdzącej odpowiedzi na pierwsze cztery pytania, nie odnosząc się do ostatniego. Ale co do meritum cztery rządy są zgodne. „Republika Łotewska zwraca uwagę na to, że władza wykonawcza nie powinna decydować o tym, czy sędzia może dalej sprawować swoją funkcję” – napisali przedstawiciele tego kraju.

 

Autorem powyższego tekstu jest Łukasz Woźnicki. Tekst pochodzi ze strony Gazety Wyborczej, gdzie został opublikowany 4 stycznia 2019 roku. Archiwum Osiatyńskiego dziękuje za możliwość jego przedruku.



Autor


W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.


Więcej

Opublikowany

7 stycznia 2019






Inne artykuły tego autora

19.01.2023

To nie był „kompromis”, ale postawienie polityki nad konstytucją. Opozycja nie powinna [WIDZĘ TO TAK]

09.01.2023

Polska i Węgry już się nie wywiną? Unia Europejska coraz ostrzej broni praworządności [debata]

31.12.2022

2 lata więzienia za krytykę Kościoła? Czytamy kodeks karny projektu ziobrystów

28.12.2022

Studiujesz prawo? Zgłoś się do Akademii Praworządności

15.12.2022

Ustawa o SN nie spełnia kamieni milowych. Nie wykreśla przepisów ustawy kagańcowej [ROZMOWA]

04.10.2022

Po przejęciu władzy trzeba będzie zbudować prokuraturę od nowa [Gazeta Wyborcza]

18.09.2022

Jest decyzja KE w sprawie obcięcia funduszy dla Węgier. Victor Orbán raczej się nie zmartwi

05.09.2022

Konfederacja i cenzura Facebooka. Czy platforma medialna ma decydować, co mamy widzieć i czytać?

10.08.2022

Wyniki losowania sędziów do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej

27.07.2022

Sąd Najwyższy przeprowadził pierwszy test niezależności sędziego. Przełomowe orzeczenie [Gazeta Wyborcza]

15.07.2022

Warszawska adwokatura jednogłośnie i zdecydowanie za obecnym optymalnym modelem samorządu adwokackiego

13.07.2022

Sprawozdanie na temat praworządności z 2022 r. Komisja wydaje konkretne zalecenia kierowane do państw członkowskich (komunikat prasowy)

11.07.2022

Oświadczenie Pana Mariusza Muszyńskiego w sprawie tzw. maili Dworczyka i funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego

17.03.2022

Uchwała Komitetu Nauk Prawnych PAN wzywająca do podjęcia rzeczywistych działań zmierzających do zakończenia kryzysu praworządności w Polsce

15.03.2022

Postanowienia końcowe Otwartego Kongresu Obywateli na rzecz trwałego pokoju, wolności i demokracji

14.03.2022

26 sędziów legalnego TK o wyroku Trybunału Przyłębskiej: niszczy podstawy Unii Europejskiej

14.03.2022

Oświadczenie sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku z 13 marca 2022 roku

11.03.2022

Prawnicy: Agresja Rosji na Ukrainę to zbrodnia, będzie ścigana przez Trybunał Karny i sądy krajowe

01.03.2022

Oświadczenie sędziów  polskiego Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku 

25.02.2022

Polskie organizacje społeczne: Wyrażamy solidarność z obywatelami i obywatelkami Ukrainy



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200