Takiego zarządzenia MSZ jeszcze nie było: stanowcze stanowisko ws. wyborów, których ma nie być

Udostępnij

Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna…

Więcej

MSZ wydało stanowcze stanowisko, że nie da się przeprowadzić wyborów, których... ma nie być. Chodzi o bezpośrednie głosowanie na prezydenta poza granicami Polski. Jeśli PiS przepchnie głosowanie pocztowe, resort dyplomacji będzie musiał wydać nowy dokument. I czeka go niezła akrobatyka, jeśli będzie chciał stwierdzić, że takie wybory są możliwe



Ministerstwo Spraw Zagranicznych konsultuje z ministrami rozporządzenie dotyczące tego, jak przeprowadzić wybory prezydenckie poza granicami Polski. Szkopuł w tym, że chodzi o wybory, w których głosowalibyśmy osobiście, a jak wiadomo PiS takich wyborów już nie chce i zamierza wprowadzić obowiązkowe głosowanie korespondencyjne.

 

Stanowisko resortu dyplomacji pokazuje, jaki bałagan panuje w kwestii wyborów 10 maja: MSZ wydało stanowisko w sprawie klasycznych wyborów, bo zobowiązują je ustawowe terminy, ale jednocześnie dokument ministerstwa jest już de facto historyczny w momencie wydania, bo zarówno PiS jako partia, jak i rząd PiS, z zapierającą dech determinacją dążą do przeforsowania wyborów korespondencyjnych i odpowiednią ustawę przepchnęli już przez Sejm.

 

Jednak gdyby z jakichś powodów korespondencyjny projekt PiS-u upadł (zdarzenie ekstremalnie mało prawdopodobne) MSZ przedstawiło 14 kwietnia cały zestaw argumentów za tym, że wybory nie powinny się odbyć w maju:

 

  • nie da się skompletować komisji wyborczych,
  • w wielu krajach obowiązują zakazy przemieszczania się,
  • nie można będzie wynająć lokali.

 

Wszystko to jest napisane w uzasadnieniu rozporządzenia resortu dyplomacji w sprawie klasycznych wyborów 10 maja. Skąd ta nagła stanowczość zazwyczaj biernego politycznie ministerstwa? Być może cel polityczny był taki, by ostatecznie udowodnić, że „normalne” głosowanie nie jest możliwe. Ergo: trzeba głosować korespondencyjnie. Choć takie wybory nie będą ani tajne, ani powszechne.

 

Kiedy ustawa o wyborach pocztowych wejdzie w życie (prawdopodobnie 4 maja, kiedy projekt opuści Senat i znów trafi do Sejmu), Ministerstwo Spraw Zagranicznych będzie musiało wydać kolejne zarządzenie. Tym razem wytłumaczy konsulom, jak mają zorganizować wybory korespondencyjne. Zaś Polaków za granicą MSZ będzie musiało poinformować, jak wziąć w nich udział. A wszystko to w kilka lub kilkanaście dni przed głosowaniem, do tego w krajach o bardzo różnej sytuacji epidemiologicznej. I bez Jacka Sasina, który w Polsce będzie wydawał polecenia pocztowcom.

 

Z problemów, na które wskazuje MSZ, jeden zapewne pozostanie bez względu na formę wyborów – brakuje ludzi do komisji wyborczych:

 

„Konsulowie powszechnie sygnalizują również problemy z obsadą obwodowych komisji wyborczych. Osoby wcześniej deklarujące pracę w OKW dziś swoje deklaracje wycofują z obawy przed koronawirusem, w trosce o swoje bezpieczeństwo” – czytamy w dokumencie ministerstwa.

 

Osobiste, korespondencyjne, żadne?

 

Wciąż nie wiemy, kiedy będziemy wybierać prezydenta RP, ani na podstawie jakiego prawa. Obecnie obowiązuje kodeks wyborczy, który umożliwia korespondencyjne głosowanie niektórym obywatelom. Tę zmianę (którą PiS wrzucił nocą) prezydent Andrzej Duda podpisał 7 kwietnia. Pisaliśmy, że jest ona niekonstytucyjna.

 

W Senacie czeka ustawa, która na wszystkich nakłada obowiązek głosowania korespondencyjnego. I poczeka jeszcze trzy tygodnie, bo marszałek Grodzki zapowiedział: „Na rozpatrzenie ustawy Senat wykorzysta zapewne 30 dni”. Czyli Senat zajmie się ustawą zapewne dopiero 5 maja.

 

O wyborach za granicą mówi art. 9 przepchniętej przez PiS ustawy o głosowaniu korespondencyjnym. Nie ma w nim jednak żadnych szczegółów.

 

  • Jak wyborcy we Francji czy we Włoszech mają wejść w posiadanie pakietu wyborczego?
  • I co mają z nim zrobić?
  • Sami go gdzieś zanieść?
  • Ktoś go od nich odbierze?

 

Wszystko to minister „określi w drodze rozporządzenia” po konsultacjach z Państwową Komisją Wyborczą.

 

„Przeprowadzenie wyborów w wielu [państwach] będzie niemożliwe”

 

Żeby Polacy za granicą mogli zagłosować, Ministerstwo Spraw Zagranicznych musi utworzyć obwody do głosowania. MSZ właśnie przedstawiło projekt z listą proponowanych obwodów. Jest ich tylko 103. W 2015 roku obwodów było 229.

 

Dlaczego tym razem tak mało? Bo konsulowie w wielu krajach uznali, że u nich wyborów przeprowadzić się nie da. Nie tylko z powodu ograniczeń w poruszaniu się, ale również dlatego, że nie da się skompletować komisji wyborczych.

 

Projekt zarządzenia trafił do premiera i ministrów. Mają czas na zgłoszenie uwag do dziś, środy 15 kwietnia do godz. 10:00. Konsultacje z Radą Ministrów mają być zatem ekspresowe. Konsultacji społecznych nie przewidziano „z uwagi na zakres projektowanych rozwiązań, które mają charakter organizacyjny”. Pod pismem przewodnim resortu dyplomacji podpisał się wiceminister Piotr Wawrzyk.

 

Najciekawsze jest uzasadnienie zarządzenia.

 

„Przeprowadzona pogłębiona analiza wykazała, że przeprowadzenie wyborów w niektórych państwach będzie bardzo utrudnione, a w wielu niemożliwe” – pisze MSZ. I wymienia liczne problemy.

 

„Ogromne zagrożenie w państwach o licznej Polonii”

 

Wybory będą się musiały odbywać w placówkach dyplomatycznych lub w konsulatach. Wynajmowanie pomieszczeń w innych budynkach może być niemożliwe, bo nie zgodzą się na to ich administratorzy – zauważa MSZ.

 

„Stanowi to jednak ogromne zagrożenie w państwach o licznej Polonii, gdzie takie rozwiązanie przy wysokiej frekwencji okaże się niewystarczające dla sprawnej organizacji wyborów”. Czyli: w Wielkiej Brytanii czy w Chicago nie wszyscy będą mogli zagłosować z powodów organizacyjnych.

 

Zakazy poruszania się będą przedłużane

 

„W wielu krajach zostały przez władze miejscowe wprowadzone zakazy gromadzeń czy ograniczenie w poruszaniu się. Opuszczenie miejsca zamieszkania możliwe jest w celu udania się po zakupy (spożywcze, ponieważ inne sklepy są zamknięte), do lekarza, apteki. Ograniczenia te są terminowe, z możliwością przedłużania. Konsulowie w przekazywanych informacjach oceniają, że terminy obowiązywania ograniczeń będą przedłużane”.

 

Wycofują się chętni do komisji wyborczych

 

„Konsulowie powszechnie sygnalizują również problemy z obsadą obwodowych komisji wyborczych. Osoby wcześniej deklarujące pracę w OKW dziś swoje deklaracje wycofują z obawy przed koronawirusem, w trosce o swoje bezpieczeństwo”.

 

Trudności w zakupie materiałów

 

„Zgłaszany jest również brak możliwości lub znaczące trudności w zakupie materiałów na potrzeby wyborów, jak również środków ochrony osobistej, zamówieniu pieczęci dla obwodowej komisji wyborczej, druku kart do głosowania”.

 

Głosowanie w USA, w Wielkiej Brytanii, w Hiszpanii? Nie wiadomo

 

„Na chwilę obecną nie uwzględniono w projekcie tych państw o licznej Polonii, które expressis verbis nie wyraziły zgody na organizację wyborów w drodze głosowania osobistego (USA, Kanada, Wielka Brytania, Niderlandy, Luksemburg, Niemcy), bądź które nie udzieliły odpowiedzi, a zgoda jest wymagana (Szwajcaria, Włochy, Malta, RPA, Serbia, Irlandia, Nowa Zelandia). W załączniku nie uwzględniono również Hiszpanii, w której liczba zachorowań z powodu COVID-19 jest najwyższa w Europie”.

 

Jak te wszystkie argumenty MSZ mają się do głosowania korespondencyjnego? Problem z wynajmowaniem pomieszczeń traci znaczenie. Ale problem z rekrutacją do komisji wyborczych pozostaje. Ktoś te głosy będzie musiał policzyć. Nie wiadomo też, co z dostarczeniem pakietów wyborczych – poczty w wielu krajach mają opóźnienia. A Wielka Brytania czy Włochy nie postawią swoich pocztowców na baczność, tak jak w Polsce planuje to PiS. Jak długo będziemy czekać na wyniki wyborów?



Autor


Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna…


Więcej

Opublikowany

16 kwietnia 2020







Inne artykuły tego autora

28.07.2020

Ziobro mówi, że Konwencja narusza wolność człowieka. Nie ma pojęcia o realiach życia ofiar przemocy

16.07.2020

Ziobro i Kamiński zostają. Opozycja zgodnie: „Ministerstwo Bezkarności”, „ślepy miecz Kaczyńskiego”

11.06.2020

Gowin: Dzięki mnie wybory będą uczciwe i zgodne z Konstytucją

27.04.2020

Wójt Płużnicy: „Rządzący łamią prawo. Nie wydam Poczcie rejestru wyborców”

20.04.2020

Dziś PKW ma wydać oświadczenie ws. wyborów. „Sytuacja jest bezprecedensowa” – słyszymy w Komisji

17.04.2020

Sejm zdecydował: chce straszyć dalej. Nie odrzucił żadnego z barbarzyńskich projektów, trafiły do komisji

29.03.2020

Prof. Piotrowski: PiS nocą zrobił podwójny zamach: na wybory prezydenckie i na Sejm. Szczegółowa analiza

29.03.2020

Wybory 10 maja nie będą ani powszechne, ani wiarygodne. Stanowisko Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

23.03.2020

Trybunał Stanu lub odpowiedzialność karna za przeprowadzenie wyborów 10 maja? Teoretycznie to możliwe

19.03.2020

Opozycja wycofa się z wyborów prezydenckich? Pytamy i nieoficjalnie słyszymy, że to możliwe

16.03.2020

Co z wyborami? Prof. Piotrowski: Tylko bez stanu wyjątkowego. Przecież nie będziemy do koronawirusa strzelać

07.03.2020

Dwa miliardy. Andrzej Duda postawił warunki. Jakie? Prawnik pyta Kancelarię Prezydenta

21.02.2020

Wolność słowa? „Prezydent do tej pory się nie popisał w tym zakresie”

07.02.2020

Marszałku, zajmij się niekonstytucyjną Radą Mediów Narodowych. RPO pisze do Grodzkiego

30.01.2020

Po spotkaniu opozycji z Dudą. Były emocje, podniesione głosy, a prezydent piętnował… represje

27.10.2019

„Jesteśmy posłankami, a nie posłami”. 20 parlamentarzystek Lewicy pisze do kancelarii Sejmu. Chcą zmian tabliczek

15.10.2019

Kapela uniewinniony! „Zwycięstwo wolności słowa”. Sąd Najwyższy zdecydował w sprawie „hymnu uchodźców”

06.09.2019

Kempa do Timmermansa: Przeżyliśmy komisarzy sowieckich, przeżyjemy i pana. PiSkówka w Europie

27.08.2019

RPO: „Wyjaśnienie działalności urzędników Ministerstwa Sprawiedliwości jest jednym z najważniejszych zadań państwa”

20.05.2019

TVP zachęca Bodnara do ugody, gdyby przeprosił. RPO: mowy nie ma. Chcą zamrozić obywateli



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200