Stanowisko sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku dot. wyroku TSUE

Udostępnij

W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.

Więcej

Wydany 19 listopada 2019 r. wyrok TSUE w sprawach przedstawionych mu pytań prejudycjalnych Sądu Najwyższego o stwierdzenie przesłanek jakie muszą być spełnione aby organ państwa członkowskiego UE współdecydujący w kwestii nominowania sędziów (sprawy C 585/18, C 624/18 i C 625/18) mógł być uważany za niezależny od władzy wykonawczej ma fundamentalne znaczenie nie tylko dla polskiego systemu sądownictwa, ale także dla regulowania i organizacji wymiaru sprawiedliwości w UE.



W wyroku tym TSUE podzielił wątpliwości polskiego sądu pytającego (SN) i stwierdził, że wśród czynników wymienionych w pytaniu przedłożonym przez Sąd Najwyższy istotne okazały się następujące okoliczności:

 

  • po pierwsze, powołanie w 2018 r. nowej Krajowej Rady Sądownictwa związane było z przerwaniem   konstytucyjnie gwarantowanej 4-letniej kadencji poprzedniej KRS,
  • po drugie, dotychczasowy system wyboru 15 członków KRS przez środowisko sędziowskie, zastąpiony został desygnowaniem przez Sejm sędziów, którzy mogą być zgłaszani przez 2000 obywateli lub 25 sędziów, w wyniku czego liczba członków KRS z nadania sił politycznych wzrosła z 8 do 23 (na 25 członków KRS) .
  • po trzecie, występują uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procesu powoływania niektórych członków KRS w nowym składzie, a weryfikacji dokonać ma SN, jeśli stwierdzi tego potrzebę.

 

Niezależnie od powyższego, TSUE wskazał, że SN orzekając w sprawie, w której zadał pytanie prejudycjalne, może także uwzględnić sposób, w jaki KRS wypełnia swoją konstytucyjną powinność stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów oraz wykonuje swoje poszczególne kompetencje, w szczególności, czy jest w tym zakresie niezależna od władzy ustawodawczej i wykonawczej.

 

TSUE stwierdza także, że SN powinien ustalić, czy sposób, w jaki ustawa o KRS określa odwołanie, które przysługuje od uchwały tej Rady w przedmiocie wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego danego sądu, zapewnia skuteczną kontrolę sądową legalności takiej uchwały.

 

Podkreślić należy, że wyrok TSUE w sprawach C-585/18, C‑624/18 i C‑625/18 ma swoje źródło w prowadzeniu od 2015 roku polityki osłabiania trójpodziału władzy i narastającej praktyki ingerowania organów władzy wykonawczej w kompetencje sądów.

 

Doceniamy działalność orzeczniczą sędziów SN i NSA w ich integralnych składach przeciwstawiających się ingerencji władzy w niezależność sądów i niezawisłość sędziów.

 

Biorąc pod uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej traktuje niezawisłość sędziowską i niezależność sądów jako nieodzowny element wartości rządów prawa i poszanowania godności, wolności i praw człowieka w rozumieniu art. 2 TUE, jako niezbędne dla funkcjonowania systemu prawnego Unii Europejskiej uważamy, że konieczne jest niezwłoczne podjęcie następujących działań:

 

  1. należy bez zbędnej zwłoki przygotować i uchwalić nową regulację dotyczącą Krajowej Rady Sądownictwa. Nowa ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa powinna gwarantować taki sposób wyłaniania 15 sędziów-członków KRS, który będzie zgodny z systemową, historyczną i funkcjonalną wykładnią art. 187 Konstytucji, powodujący, iż sędziowie ci będą spełniać wymogi niezawisłości i bezstronności, a także sprawiedliwości zapisane w art. 45 Konstytucji.
  2. należy w jak najszybszym czasie przywrócić zgodność naszego systemu powoływania sędziów z zasadami i wartościami unijnymi bowiem niezawisłość sędziowska musi być gwarantowana także w kontekście procedury powoływania sędziów. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej traktuje niezawisłość sędziowską i niezależność sądów jako nieodzowny element wartości rządów prawa i poszanowania godności, wolności i praw człowieka w rozumieniu art. 2 TUE.

 

Nowa ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa powinna dawać sędziom powołanym od 2018 r. na stanowiska sędziowskie prawo do złożenia piastowanego urzędu sędziego z jednoczesnym prawem do ubiegania się o powołanie na to stanowisko w drodze uchwały KRS ukształtowanej zgodnie z wartościami i zasadami Konstytucji oraz Traktatu o Unii Europejskiej.

 

Organy konstytucyjne Rzeczypospolitej nie mogą utrzymywać ani wprowadzać regulacji, które pozwalałyby na to, by w systemie prawnym wydawane były orzeczenia przez sędziów, którzy nie spełniają wymogów prawa Unii Europejskiej.

 

Odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie wyroku TSUE ciąży także na prezesach sądów, sędziach, KRS oraz wszystkich odpowiednich władzach państwowych, by bezzwłocznie zareagować na wyrok TSUE.

 

Wyrok TSUE ma fundamentalne znaczenie dla statusu Izby Dyscyplinarnej, Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN oraz setek sędziów zaopiniowanych przez nową KRS. Sędziowie ci wydają wyroki dotknięte wadą, bowiem orzeczenia wydane z ich udziałem mogą być uznane za wydane przez sąd nienależycie obsadzony. Wyrok TSUE wiąże wszystkie organy i musi być uwzględniany jako podstawa oceny prawidłowości powołania sędziów od 2018 r. Ma to znaczenie nie tylko dla obrotu prawnego w Polsce, ale i dla współpracy sądowej w Unii Europejskiej, a nawet poza nią (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Einarsson, 31221/15).

 

Reasumując, brak niezwłocznej realizacji powyższych wymogów przez polskiego ustawodawcę, w zgodzie ze standardami konstytucyjnymi, europejskimi i międzynarodowymi, z poszanowaniem praw zwykłych obywateli, którzy pokładali zaufanie w polskim systemie sądowym niewątpliwie pogłębi chaos w naszym systemie prawnym, bowiem wszystkie nominacje sędziowskie, w tym awanse od roku 2018 będą mogły zostać uznane za dokonane z naruszeniem wymagań prawa unijnego.

 

Sędziowie polscy są adresatem zmasowanych ataków organizowanych przez struktury państwowe lub osoby zatrudnione w tych strukturach (Ministerstwo Sprawiedliwości, Krajowa Rada Sądownictwa). Rzeczpospolita Polska powinna chronić sędziów przed atakami hejterskimi w imię konstytucyjnego nakazu poszanowania i ochrony godności człowieka oraz obowiązku zachowania powagi państwa.

 

Andrzej Rzepliński

Stanisław Biernat

Wojciech Hermeliński

Ewa Łętowska

Janusz Niemcewicz

Jerzy Stępień

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

Mirosław Wyrzykowski

Andrzej Zoll

Adam Strzembosz

 


 

Kwestie dotyczące praworządności w Polsce oraz w całej Unii Europejskiej będziemy dalej monitorować oraz wyjaśniać na łamach Archiwum Osiatyńskiego, a także – po angielsku – na stronie Rule of Law in Poland.

 

Podoba Ci się ten artykuł? Zapisz się na newsletter Archiwum Osiatyńskiego. W każdą środę dostaniesz wybór najważniejszych tekstów, a czasem również zaproszenia na wydarzenia.



Autor


W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.


Więcej

Opublikowany

29 listopada 2019







Inne artykuły tego autora

01.12.2019

Protest po represjach wobec sędziego Juszczyszyna. „Czas zwrócić wymiar sprawiedliwości społeczeństwu”

29.11.2019

Stanowisko ORA w Warszawie w sprawie wyroku TSUE w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18

29.11.2019

Strzembosz, Zoll, Łętowska, Rzepliński apelują do władz o nową ustawę o KRS

01.11.2019

RPO Adam Bodnar zaprasza na wykład prof. Andrása Sajó. Wystąpi też prof. Ewa Łętowska

25.10.2019

„Czy obronimy Państwo Prawa?” Wykład sędziego Waldemara Żurka

21.10.2019

List otwarty G. T. Pagone Prezesa Międzynarodowego Stowarzyszenia Sędziów (IAJ) do Prezydenta RP Andrzeja Dudy

10.10.2019

W sprawie przyszłości polskiej demokracji. List otwarty naukowców

04.10.2019

Iustitia składa zawiadomienie do prokuratury na pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości nękających sędziów

23.09.2019

Nie będziesz z nami? Zniszczymy cię. Rozmowa z sędzią Waldemarem Żurkiem

20.09.2019

Konferencja Ambasadorów: od wyniku wyborów 13 października zależeć będzie ustrój naszego państwa, nasza pozycja w Europie i świecie oraz nasze bezpieczeństwo

20.09.2019

RPO do KRS w sprawie antysemickich wpisów

03.09.2019

„Rzecznicy dyscyplinarni M. Lasota i P. Radzik przekroczyli prawo”

03.09.2019

Hejtowani sędziowie boją się zmasowanych ataków: Nasze zdjęcia trafiały do KastaWatch z podpisem: „To będą nasze następne cele”

03.09.2019

Nic nie zniechęci mnie do otwartego działania na rzecz praworządności

27.08.2019

Apel Pierwszego Prezesa SN do członków Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 27 sierpnia 2019 roku

27.08.2019

List otwarty Konferencji Ambasadorów RP do Donalda Trumpa

26.08.2019

Apel Stowarzyszenia Sędziów „Themis” z dnia 26 sierpnia 2019 r. w sprawie tzw. „afery Piebiaka”

25.08.2019

Zrezygnujcie ze stanowisk! Apel Iustitii w związku z aferą hejterską

20.08.2019

Stanowisko HFPC ws. doniesień medialnych o zorganizowanych działaniach szkalujących sędziów

10.08.2019

Stanowisko okręgowej rady adwokackiej z dnia 6 sierpnia 2019 roku w sprawie nowelizacji kodeksu postępowania karnego



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200