Stan oskarżenia. Prokuratura w latach 2016-2022 – Nowy raport HFPC

Udostępnij

Organizacja pozarządowa powstała w 1989 z inicjatywy Komitetu Helsińskiego.

Więcej

Faktyczna likwidacja niezależności prokuratorów, fasadowa zmiana ustroju prokuratury, ręczne sterowanie śledztwami, karne delegacje prokuratorów, nagrody i awanse dla wybranych – to najkrótsze podsumowanie dorobku prokuratury z mijających 6 lat.  



Faktyczna likwidacja niezależności prokuratorów, fasadowa zmiana ustroju prokuratury, ręczne sterowanie śledztwami, karne delegacje prokuratorów, nagrody i awanse dla wybranych – to najkrótsze podsumowanie dorobku prokuratury z mijających 6 lat.  

 

 

 

Władza bez ograniczeń

Ponowne połączenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego był dopiero początkiem zmian wprowadzonych w 2016 r. nową ustawą o prokuraturze. Nowe przepisy – co niespotykane w demokratycznym państwie – przyznały Zbigniewowi Ziobrze, czynnemu politykowi, narzędzia wpływu na konkretne decyzje procesowe prokuratorów, możliwość wglądu w akta każdego postępowania karnego czy zarządzania czynności operacyjno-rozpoznawczych i zapoznawania się z ich rezultatami. „Ustawa o prokuraturze faktycznie pozwala kierownictwu prokuratury na ręczne sterowanie postępowaniami prowadzonymi przez prokuraturę. Dzięki pracy mediów jesteśmy w stanie zidentyfikować te z nich, które miały bardzo dyskusyjny przebieg” – wskazuje adw. Marcin Wolny, współautor raportu. 

 

 

 

Nowa struktura

„Reforma” zmieniła także ustrój prokuratury. Prokuraturę Generalną oraz prokuratury apelacyjne zastąpiły odpowiednio Prokuratura Krajowa oraz prokuratury regionalne. „Zmiany te w istocie miały charakter fasadowy i nastawione były wyłącznie na dokonanie zmian osobowych, w tym przeniesienie wybranych prokuratorów do niższych jednostek prokuratury” – tłumaczy adw. Małgorzata Szuleka, współautorka raportu. 

 

 

 

Prokuratorzy pod presją

Zmiana ustawy przyczyniła się także do wywierania presji na część prokuratorów opowiadających się za potrzebą niezależności prokuratury lub podejmujących decyzje procesowe niezgodnie z interesem nowego kierownictwa. „Podjęte wobec nich działania , na przykład wszczynanie postępowań dyscyplinarnych czy delegowanie do odległych jednostek prokuratury, nosiły znamiona prześladowania” – wskazuje Marcin Wolny. 

 

 

 

 

Sukces?

W publicznych wypowiedziach, kierownictwo prokuratury chwali wprowadzoną zmianę, odwołując się do poprawy statystycznych wyników pracy prokuratury. Każdorazowo jako punkt odniesienia wskazuje rok 2015, a więc chwilę wprowadzenia gruntownej reformy postępowania karnego. 

 

 

Porównanie z poprzedzającym okresem jasno stawia znak zapytania nad hasłami mówiącymi o sukcesie reformy. „Bezpośrednim skutkiem zmian jest znaczne pogorszenie opanowania wpływu spraw przez prokuraturę oraz wzrost spraw długotrwale prowadzonych. Instytucja ta stała się także dużo bardziej represyjna, częściej wnioskując o stosowanie tymczasowego aresztowania. W żaden sposób zmiany nie przełożyły się także na poprawę społecznego odbioru pracy prokuratury” – dodaje Maciej Kalisz, współautor raportu.  

 

 

Wnioski z raportu staną się także punktem wyjścia do dyskusji o stanie prokuratury podczas Debaty Helsińskiej, która odbędzie się 3 marca 2022 roku na Facebooku i YouTube’ie HFPC.

 

 

 

Raport powstał w ramach  projektu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka „Monitoring systemu ochrony praw człowieka w Polsce”. Projekt realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.



Autor


Organizacja pozarządowa powstała w 1989 z inicjatywy Komitetu Helsińskiego.


Więcej

Opublikowany

26 marca 2022






Inne artykuły tego autora

07.06.2022

Monitoring wyboru sędziego do TSUE i ETPC z Polski – raport Fundacji Helsińskiej

01.06.2022

Spłaszczenie struktury sądownictwa – chaos i zagrożenia dla niezależności

26.03.2022

Nowe pomysły prezydenta na Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego – stare problemy z praworządnością

27.01.2021

HFPC krytyczna wobec zmian w wykroczeniach i dostępie do akt zakończonych śledztw

20.12.2020

Dlaczego błyskawica nie znieważa polskiej flagi? Analiza prawniczek z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

11.08.2020

Stanowisko Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w sprawie zajść w Warszawie w nocy z 7 na 8 sierpnia 2020 r. po zatrzymaniu aktywistki LGBT+ – Margot

22.05.2020

Stanowisko Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w związku z działaniami władz Programu Trzeciego Polskiego Radia



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200