Polski rząd odrzuca unijne zalecenia dotyczące niezawisłości sędziowskiej

Udostępnij

Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…

Więcej

Polski rząd odrzuca rekomendację UE i podważa kompetencje unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Przewodnicząca Komisji Europejskiej zapewnia, że praworządność jest priorytetem jej Komisji, ale działanie wobec Polski odkłada na czas po ogłoszeniu monitoringu praworządności w Unii



Polski rząd w kwestii praworządności nadal wybiera kolizyjny kurs z Unią Europejską. W trakcie negocjacji budżetowych, na samym początku niemieckiego przewodnictwa w Radzie UE, odrzuca rekomendację wypracowaną w ramach Europejskiego Semestru, ponieważ ta dotyczy niezawisłości sędziowskiej. Stanowisko polskiego rządu opublikowano 1 lipca.

 

30 czerwca Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen po kilku miesiącach milczenia odpowiedziała na list przewodniczących europejskich stowarzyszeń rad sądownictwa, sędziów i prawników. Zapewniała, że praworządność jest priorytetem jej Komisji. Ale w czasie negocjacji budżetowych Komisja w sprawie rządów prawa w Polsce i na Węgrzech działa nadzwyczaj ostrożnie, zasłaniając się argumentem, że we wrześniu zostaną opublikowane wyniki monitoringu praworządności w całej UE.

 

Polski rząd odrzuca zalecenia UE o niezawisłości sędziowskiej

 

Von der Leyen chce konstruktywnego dialogu z polskim rządem. A ten w ramach Europejskiego Semestru 2020 – dorocznego przeglądu państw UE, który ma doprowadzić do lepszej koordynacji ich gospodarek – odmówił przyjęcia rekomendacji dotyczących niezawisłości sędziowskiej.

 

Rząd Mateusza Morawieckiego odrzucił zalecenie, żeby poprawić w Polsce klimat inwestycyjny, zwłaszcza przez ochronę niezawisłości sędziowskiej.

 

„Naszym zdaniem nie ma dowodów na jakikolwiek negatywny wpływ zmian w systemie sądowniczym na klimat inwestycyjny w Polsce” – brzmi oficjalne stanowisko polskiego rządu.

 

W dokumencie pojawia się odwołanie do „toczącej się debaty” o kompetencji Trybunału Sprawiedliwości UE odnośnie orzekania o niezależności sądownictwa.

 

Warto wyjaśnić: w tej kwestii nie ma w UE „debaty”. Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził, że orzeka o kwestiach niezawisłości sędziowskiej m.in. w wyroku z 19 listopada 2019 roku. Polski rząd podważa to i inne orzeczenia TSUE, uzurpując sobie prawo wyznaczania kompetencji najważniejszemu sądowi Unii.

 

„Do tej pory Polska wypełniania wskazówki TSUE, dlatego nie widzi potrzeby podkreślania konieczności dodatkowej ochrony niezawisłości sędziowskiej” – utrzymuje polski rząd.

 

To karkołomne twierdzenie. Przypomnijmy, że kierowany przez Julię Przyłębską Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchwała trzech izb Sądu Najwyższego, zawierająca wykładnię wyroku TSUE z 19 listopada, nie obowiązuje.

 

Izba Dyscyplinarna, która w myśl postanowienia TSUE o zastosowaniu środków tymczasowych, ma nie orzekać w sprawach dyscyplinarnych dotyczących sędziów, orzekała w sprawie immunitetu sędziego Igora Tulei – nominalnie była to sprawa karna, nie dyscyplinarna.

 

Ale była prowadzona w związku z wydaniem przez Tuleyę orzeczenia, które nie podoba się władzy i jest formą represjonowania znanego z obrony praworządności sędziego. W myśl postanowienia TSUE Izba Dyscyplinarna, co do której KE zarzuca, że nie jest sądem w rozumieniu prawa unijnego, tym bardziej nie powinna orzekać.

 

Nic nie wskazuje, żeby rząd Zjednoczonej Prawicy wzmocniony przez prezydenta Andrzeja Dudę mógł wejść w konstruktywny dialog o praworządności i niezawisłości sędziowskiej w Polsce. Co gorsza, w przeciwieństwie do lat poprzednich, nie respektuje już postanowień Trybunału Sprawiedliwości UE.

 

European Semester 2020

Stanowisko polskiego rządu ws. rekomendacji w procedurze Europejskiego Semestru 2020

 

Praworządność priorytetem

 

„Nie ma kompromisów jeśli chodzi o obronę naszych podstawowych wartości. Wzmacnianie praworządności jest wspólnym obowiązkiem wszystkich instytucji UE i państw członkowskich. Ta zasada jest podstawą pracy KE. Komisja będzie nadal uważnie śledzić rozwój wypadków w Polsce… Jest gotowa na włączenie się w konstruktywny dialog z polskimi władzami, żeby rozwiązać zaistniałe problemy” – podkreśliła Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen 30 czerwca.

 

Tak von der Leyen odpowiedziała – z kilkumiesięczną zwłoką – na wspólny list prezesa Zarządu Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ) Keesa Sterka, prezesa Europejskiej Sieci Prezesów Sądów Najwyższych Jean-Claude Wiwiniusa i Przewodniczącego Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów (EAJ) José Igreja Matosa z 21 lutego.

 

Szefowie trzech europejskich stowarzyszeń wystosowali go do szefowej Komisji Europejskiej tydzień po wejściu w życie ustawy kagańcowej, apelując o szybkie podjęcie stosownych kroków prawnych na poziomie unijnym.

 

Komisja zgodziła się z oceną, że przepisy ustawy kagańcowej naruszają prawo unijne i w kwietniu uruchomiła przeciwko polskiemu rządowi procedurę z artykułu 258 Traktatu o UE. Może się ona skończyć zaskarżeniem polskiego rządu do Trybunału Sprawiedliwości UE. Byłaby to już czwarta skarga KE do TSUE za elementy „reform” sądowniczych PiS.

 

Von der Leyen w liście do  Sterka, Wiwiniusa i Matosa wymienia ostatnie działania Komisji Europejskiej w sprawie praworządności w Polsce, w tym trzecią skargę do TSUE na model odpowiedzialności dyscyplinarnej dla sędziów.

 

W ramach postępowania z tej skargi TSUE w kwietniu wydał postanowienie, że Izba Dyscyplinarna w SN nie może orzekać. Von der Leyen pisze, że dalsze funkcjonowanie Izby Dyscyplinarnej stwarza ryzyko nieodwracalnych szkód dla polskich sędziów. Przypomina, że trwa monitoring praworządności w państwach członkowskich.

 

Nawet najgorliwsze zapewnienia i odwoływania się do toczących się postępowań i monitoringów to w obliczu postępującej erozji państwa prawa w państwach UE o wiele za mało.

 

List Ursuli von der Leyen z 30 czerwca 2020 roku 



Autor


Prawniczka, asystent w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w…


Więcej

Opublikowany

3 lipca 2020







Inne artykuły tego autora

15.01.2021

Rada Europy krytycznie o demokracji w Polsce w 2020 roku. Dotarliśmy do treści raportu

12.01.2021

Niemiecki sąd nie wyda obywatela Niemiec do Polski. Powodem stan sądownictwa

20.12.2020

„Holandia wrzodem na ciele Unii Europejskiej”. Wiceminister tropi spisek przeciw Polsce

17.12.2020

Rzecznik generalny TSUE: pozbawienie sędziów prawa do odwołania od uchwały KRS sprzeczne z prawem UE

13.12.2020

Do władz warszawskiej adwokatury kandydują m.in. współpracownicy Ordo Iuris i Marszu Niepodległości

13.12.2020

Założyciel Ordo Iuris kandydatem na sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

11.12.2020

To jest wojna. Marszałek Witek oskarża holenderskich posłów o naruszanie polskiej suwerenności

04.12.2020

Belgia, Dania, Holandia, Szwecja i Finlandia w TSUE jednym głosem przeciw Izbie Dyscyplinarnej

02.12.2020

Rząd PiS w tajemnicy wybiera kandydatów na sędziego ETPCz. Stawką prawa obywateli

30.11.2020

Trybunał Sprawiedliwości UE zajmie się Izbą Dyscyplinarną. „Doszło do szeregu uchybień” [ROZMOWA]

25.11.2020

Sędzia TSUE: Izba Dyscyplinarna nie ma prawa orzekać takich sankcji jak wobec Tulei i Morawiec

27.10.2020

Ważne! Nieludzki wyrok TK nie wyklucza liberalizacji prawa aborcyjnego w przyszłości [ANALIZA]

22.10.2020

Europosłowie popędzają Komisję Europejską: dlaczego nie bronicie sędziów Morawiec, Tulei, Majcher?

16.10.2020

Czarnek pozwany za homofobiczne słowa w TVP i Radiu Maryja. Prawnik z UW domaga się przeprosin

15.10.2020

Sadurski: Nie wierzcie w demokrację przywiezioną z Brukseli [WYWIAD]

08.10.2020

Orbán przegrywa w Trybunale Sprawiedliwości UE. Wyrzucenie uniwersytetu z Węgier sprzeczne z prawem Unii

30.09.2020

„Polska opuściła już porządek prawny UE”. Prawnicy wzywają szefową KE do działania

24.09.2020

Kuriozalne uzasadnienie sędziego. Polska nie wyda rodziców, bo w Holandii lekarze zabiją ich dziecko

23.09.2020

TSUE ocenia „reformy” Ziobry. „To rewolucja przeciwko państwu prawa”

21.09.2020

Europejski Trybunał Praw Człowieka oceni, czy Polska naruszyła prawa Igora Tulei przez dyscyplinarki



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200