Prezydent: Tych, którzy zostali wypędzeni proszę o wybaczenie

Udostępnij

W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.

Więcej

Wystąpienie Andrzeja Dudy na Uniwersytecie Warszawskim z okazji obchodów 50. rocznicy Marca 1968 r.



Obchodzimy w tym roku szczególne uroczystości: stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości i 50-lecie tamtych marcowych wydarzeń 1968 roku, o których moglibyśmy dzisiaj śmiało powiedzieć, patrząc z perspektywy tych 50 lat, że to takie dni, miesiące słodko-gorzkie – tak mogłoby o nich powiedzieć moje pokolenie, które tamtych dni nie pamięta, nie było nas wtedy na świecie. Niektórzy z nas byli, ale byli wtedy małymi dziećmi. To są doświadczenia moich, naszych rodziców, dziadków.

 

Szanowni Państwo, ja nie wiem, czy wpływ na tamten zryw studencki 1968 roku miało to, że było to 50-lecie odzyskania niepodległości. Nie wiem. Nawet historycy czy ci, którzy piszą dzisiaj wspomnienia z tamtych dni, tamtych miesięcy, nie piszą o tym, nie nawiązują do tego, czy myślano o tym wtedy, że w 1918 roku Polska odzyskała swoją niepodległość i to jest właśnie 50-lecie tamtych wydarzeń.

 

Ale bez wątpienia była to walka o niepodległość bez cenzury wtedy, w tamtych dniach. Nie było pełnej niepodległości, była cenzura w tamtym czasie – to zupełnie nie to, co dzisiaj. Dzisiaj Polska jest niepodległa, dzisiaj nie ma cenzury, dzisiaj są chleb i wolność, i wszystko to, o co właśnie pokolenie moich rodziców i moich dziadków walczyło. I dlatego właśnie dziś spotykamy się tutaj i dzisiaj tu jestem ja, jako Prezydent pochodzący z tego młodszego pokolenia, po to, by złożyć pokłon i oddać wyrazy szacunku wszystkim tym, którzy o wolną i niepodległą Polskę walczyli – najpierw w dynamicznym zrywie w 1956 roku, a potem w 1968 roku.

 

Historycy dzisiaj udowadniają, że to nie był czas podziału pomiędzy studentów i robotników, że robotnicy nie chcieli pomóc studentom. Oczywiście wszyscy pamiętamy, że udało się aktyw partyjny w zakładach pracy zmobilizować i tutaj, na Uniwersytecie Warszawskim, i w innych miejscach także niestety robotnicy pałowali studentów. Ale nie można powiedzieć, że był to ogół robotników, bo ludzie mieli swoją mądrość i rozumieli, że nie ma wolności i nie ma niepodległości – i że młodzi właśnie o to się upominają. I upominali się ‒ dokładnie wtedy wołali tak, jak teraz powtarzają te okrzyki tutaj Państwo.

 

Niepodległość bez cenzury – tego się wtedy domagali, tego się domagali od komunistów. Komuniści oczywiście nie mogli tego zaakceptować, dlatego w sposób bezwzględny zmiażdżyli protesty studenckie. Zmiażdżyli je w sposób dla niektórych straszliwy – dla tych, dla których skończyło się to więzieniem, jak dla osławionych w polskiej historii komandosów, dla Karola Modzelewskiego, dla Adama Michnika.

 

Dziękuję, że Państwo tutaj są, bo zawsze musimy o tym pamiętać. Te wszystkie akty odwagi, takie jak 1968 rok, dążenie do wolności, do suwerenności, takie jak 1980 i 1981 rok, takie jak później całe lata 80., konspiracji niepodległościowej, podziemia solidarnościowego, takie jak przełom 1989 roku – one wszystkie złożyły się na naszą wolność i niepodległość. I ci wszyscy, którzy zasłużyli się swoją wielką odwagą, co chcę z całą mocą podkreślić ‒ właśnie w 1968 roku – są postaciami dla polskiej wolności pomnikowymi.

 

I wreszcie, proszę Państwa, to jest – co bardzo mocno chcę podkreślić – ten słodki aspekt tamtych wydarzeń. Mimo że niektórzy ucierpieli, mimo że zostali skazani na karę więzienia, mimo że znaleźli się w kopalniach, mimo że relegowano ich ze studiów, to gdy patrzymy z perspektywy historii, powiemy: „Tak, to byli bohaterowie naszej wolności. Tak, to jest ten słodki aspekt tego momentu, że byli tacy, którzy mieli odwagę sprzeciwić się komunistom”.

 

I pod tym względem ten teren Uniwersytetu Warszawskiego i to miejsce jest miejscem uświęconym bohaterstwem i odwagą ówczesnej polskiej młodzieży, za co dziś – jako Prezydent – składam im głęboki ukłon i głębokie wyrazy szacunku. Jesteście bohaterami naszej wolności. Tak jak Solidarność lat 80., tak jak Żołnierze Niezłomni, jak bohaterowie 1956 roku – tak i Wy jesteście bohaterami naszej wolności, jesteście bohaterami dzisiejszej polskiej niepodległości. Niezależnie od tego, co dzisiaj myślicie, jakie są Wasze poglądy i co wypowiadacie. Dla polskiej wolności, dla polskiej niepodległości jesteście postaciami pomnikowymi.

 

Ale jest jeszcze drugi aspekt tamtego czasu – ten gorzki, ten niesłychanie smutny, nad którym cały czas i dzisiaj, i w przyszłości trzeba się pochylać z żalem. Niektórzy mówią, że dzisiejsza Polska powinna przeprosić za tamten antysemicki akt dokonany przez ówczesne władze. Za to, że byli tacy Polacy, którzy się do tego wtedy przyłączyli. Za to, że wypędzono z Polski – bo tak trzeba to powiedzieć – paręnaście tysięcy ludzi.

 

Proszę Państwa, tak jak za Grudzień 1970 roku, za to, że strzelano do ludzi w Gdańsku, w Gdyni, tak jak za Radom, Płock, Ursus 1976 roku, tak jak za kopalnię „Wujek” 1981 roku, jak za błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszkę, za ludzi pomordowanych przez komunistów ‒ dzisiejsza wolna Polska niepodległa, moje pokolenie nie ponosi odpowiedzialności i nie musi za to przepraszać.

 

Ale chcę z całą mocą podkreślić, że z wielkim żalem pochylamy głowy ‒ pochylam głowę z wielkim żalem także ja, jako Prezydent. I tym, którzy zostali wtedy wypędzeni, i rodzinom tych, którzy zginęli, chcę powiedzieć: proszę, wybaczcie, proszę, wybaczcie Rzeczypospolitej, proszę, wybaczcie Polakom, wybaczcie ówczesnej Polsce za to, że dokonano tego haniebnego aktu.

 

Patrzę dziś na tę moją Polskę, na tę naszą Polskę dzisiejszych czasów XXI wieku i myślę sobie: co za żal, co za stratę ponosi dzisiejsza Rzeczpospolita, że Wy wszyscy, ci, którzy wyjechali, ci, którzy być może umarli przez tamten 1968 rok, że Was dzisiaj z nami nie ma. Że jesteście elitą inteligencji, ale w innych krajach. Że jesteście ludźmi sukcesu szanowanymi, ale w innych krajach. Że Wasza twórczość, Wasz dorobek naukowy, że Wasze wspaniałe osiągnięcia nie poszły na rachunek Rzeczypospolitej. Co za żal! Jakżeż mi jest przykro!

 

Byłem dzisiaj dosłownie przed momentem na Dworcu Gdańskim pochylić głowę, złożyć kwiaty pod tablicą. Stamtąd, skąd wyjeżdżaliście – Wy, Wasi rodzice. Rozmawiałem z Gołdą Tencer. Powiedziała do mnie: „Wie Pan, ja nie wyjechałam, ale największy żal, jaki chyba w nas jest, to żal za naszych rodziców”. I wtedy sobie, proszę Państwa, uświadomiłem: rany boskie, przecież wtedy wypędzono też tych, o których mówiłem, że walczyli o niepodległą Polskę 100 lat temu, że stali z bagnetem w ręku jako legioniści Rzeczypospolitej, że to ich przyjaciół gwiazdy Dawida znajdują się na nagrobkach żołnierzy Niepodległej, tych, którzy bronili Polski w 1920 i 1939 roku.

 

Szanowni Państwo, proszę ich o wybaczenie dla Polski, dla Rzeczypospolitej, dla tych, którzy wtedy to sprawili. I proszę ich, by tę prośbę o wybaczenie przekazali także swoim rodzicom – jak kto może: w myśli, w modlitwie. Polska moimi ustami o to wybaczenie prosi dla tamtych. Żeby zechcieli zapomnieć i żeby zechcieli przyjąć, że Polska tak bardzo żałuje, że ich dzisiaj w niej nie ma.

 

Cześć i chwała bohaterom 1968 roku!

 

Dziękuję.

 

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda

 

Dziedziniec Uniwersytetu Warszawskiego, 8 marca 2018

 

źródło publikacji: Kancelaria Prezydenta RP (zobacz)

 

 



Autor


W Archiwum Wiktora Osiatyńskiego od 2017 roku dokumentujemy, analizujemy i objaśniamy zmiany w zakresie praworządności w Polsce.


Więcej

Opublikowany

8 marca 2018







Inne artykuły tego autora

09.01.2020

Kilkudziesięciu profesorów prawa: ustawa „kagańcowa” nie do pogodzenia z członkostwem Polski w UE

09.01.2020

RPO: Ustawa „kagańcowa” godzi w obywateli. Senat powinien ją odrzucić

30.12.2019

Klaus Rennert: Powstrzymajcie się od działań przeciwko niezależności sądów oraz od nadużywania procedur dyscyplinarnych wobec sędziów

20.12.2019

Sędziowie, adwokaci, radcy prawni mają propozycję również dla PiS: zróbmy Okrągły Stół dla Praworządności

20.12.2019

Wyrok TSUE wywołał trzęsienie ziemi w Hiszpanii. Katalonia: w Europie znaleźliśmy sprawiedliwość

17.12.2019

Dziekani wydziałów bez wątpliwości: ustawa „dyscyplinująca” sprzeczna z Konstytucją i prawem UE

17.12.2019

Obrońca Śpiewaka polemizuje: Źle powołany kurator, niepotrzebne utajnienie, nieuzasadniony zarzut

16.12.2019

Pesymistycznie z Brukseli: Europa może nam nie pomóc

16.12.2019

Rada Wydziału Prawa i Administracji UW przeciw ustawie kagańcowej, z wdzięcznością dla sędziów, broniących niezawisłości sędziowskiej

01.12.2019

Protest po represjach wobec sędziego Juszczyszyna. „Czas zwrócić wymiar sprawiedliwości społeczeństwu”

29.11.2019

Stanowisko sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku dot. wyroku TSUE

29.11.2019

Stanowisko ORA w Warszawie w sprawie wyroku TSUE w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18

29.11.2019

Strzembosz, Zoll, Łętowska, Rzepliński apelują do władz o nową ustawę o KRS

01.11.2019

RPO Adam Bodnar zaprasza na wykład prof. Andrása Sajó. Wystąpi też prof. Ewa Łętowska

25.10.2019

„Czy obronimy Państwo Prawa?” Wykład sędziego Waldemara Żurka

21.10.2019

List otwarty G. T. Pagone Prezesa Międzynarodowego Stowarzyszenia Sędziów (IAJ) do Prezydenta RP Andrzeja Dudy

10.10.2019

W sprawie przyszłości polskiej demokracji. List otwarty naukowców

04.10.2019

Iustitia składa zawiadomienie do prokuratury na pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości nękających sędziów

23.09.2019

Nie będziesz z nami? Zniszczymy cię. Rozmowa z sędzią Waldemarem Żurkiem

20.09.2019

Konferencja Ambasadorów: od wyniku wyborów 13 października zależeć będzie ustrój naszego państwa, nasza pozycja w Europie i świecie oraz nasze bezpieczeństwo



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200