Izba Dyscyplinarna już nie istnieje. Ale neo-sędziowie powoli przechodzą do starych izb SN

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

Niesławna Izba Dyscyplinarna przestała istnieć, ale tzw. neo-sędziowie powołani przez upolitycznioną KRS pozostają w Sądzie Najwyższym. Do których izb trafią?       15 lipca weszła w życie prezydencka ustawa o Sądzie Najwyższym. Tego dnia oficjalnie Izba Dyscyplinarna uległa rozwiązaniu. W jej miejsce projekt powołał do życia Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, w której zasiądzie 11 sędziów […]



Niesławna Izba Dyscyplinarna przestała istnieć, ale tzw. neo-sędziowie powołani przez upolitycznioną KRS pozostają w Sądzie Najwyższym. Do których izb trafią?

 

 

 

15 lipca weszła w życie prezydencka ustawa o Sądzie Najwyższym. Tego dnia oficjalnie Izba Dyscyplinarna uległa rozwiązaniu. W jej miejsce projekt powołał do życia Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, w której zasiądzie 11 sędziów wybranych przez prezydenta spośród 33 wcześniej wylosowanych. Projekt w żaden sposób nie odnosi się do kwestii osób powoływanych do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Oznacza to, że w SN pozostaną tzw. neo-sędziowie. Będą zatem mogli także zasiadać w nowej izbie.

 

 

 

Osobom orzekającym do tej pory w ID ustawa zagwarantowała możliwość przejścia w stan spoczynku z zachowaniem 100 proc. wynagrodzenia. Podczas prac nad ustawą w sejmowej Komisji Sprawiedliwości posłowie Solidarnej Polski wprost krytykowali to rozwiązanie, mówiąc, że to próba przekupienia ich, by dobrowolnie ustąpili ze stanowiska. Proponowali zatem poprawkę, która mówiła o zachowaniu 70 proc. wynagrodzenia, co z kolei byłoby finansowym bodźcem do pozostania w Sądzie Najwyższym. PiS tej propozycji jednak nie poparł.

 

 

Pierwsze transfery

 

 

Dzień wcześniej prezydent Andrzej Duda wydał rozporządzenie, które dostosowuje organizację SN do nowej struktury i funkcji wynikających z ustawy. W nowelizacji Regulaminu Sądu Najwyższego, oprócz kwestii związanych z losowaniem sędziów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej, zostały określone nowe liczby stanowisk w poszczególnych izbach. Zostały one odpowiednio powiększone do: 43 w Izbie Cywilnej, 39 w Izbie Karnej, 22 w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, 21 w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

 

 

Aż o 7 miejsc powiększyła się zatem Izba Karna. Od początku spekulowano, że będzie miejscem, gdzie może dokonać się najwięcej transferów z Izby Dyscyplinarnej — duża część osób zasiadających w ID nie była bowiem wcześniej sędziami, a prokuratorami.

Prawo karne to ich specjalizacja. Jeden taki transfer już zresztą się dokonał. Zasiadająca w ID Małgorzata Bednarek złożyła 16 lipca oświadczenie o przyjęciu propozycji przeniesienia do Izby Karnej. Bezpośrednio przed powołaniem do Sądu Najwyższego Bednarek pracowała w Prokuraturze Krajowej. W ID zasiadała między innymi w składzie orzekającym, który w grudniu 2021 roku zdecydował o zawieszeniu sędziego Macieja Rutkiewicza. Działo się to w czasie obowiązywania zabezpieczenia TSUE zamrażającego działanie izby.

 

 

 

​Jak wyliczała Ewa Siedlecka w powiększonym składzie Izby Karnej neo-sędziów będzie w przyszłym roku wystarczająco wielu, by mogli wystawić swojego kandydata na stanowisko prezesa izby. Kadencja rządzącego w tej chwili sędziego Michała Laskowskiego kończy się bowiem w 2023 roku.

 

 

 

Drugą osobą przeniesioną z ID do nowej izby jest Jarosław Sobutka, który 19 lipca zgodził się na zaproponowane przez Małgorzatę Manowską stanowisko w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy nie poinformował jeszcze o tym, jakie propozycje dostały od prezes pozostałe osoby zasiadające w ID, ani czy zdecydowały się je przyjąć.

 

 

 

Kto w IOZ?

 

 

Z dniem likwidacji Izby Dyscyplinarnej zaczęła funkcjonować też Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Na razie zarządzeniem Pierwszej Prezes SN do tymczasowego rozpoznawania spraw zostali wyznaczeni sędziowie Dariusz Kala, Wiesław Kozielewicz, Marek Siwek i Małgorzata Wąsek-Wiaderek (orzekający w Izbie Karnej) oraz sędzia Krzysztof Wiak (orzekający w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych). Dwoje z nich (Krzysztof Wiak, Marek Siwek) to tzw. neo-sędziowie.

 

 

Wiesław Kozielewicz oraz Dariusz Kala to doświadczeni, legalnie powołani sędziowie z Izby Karnej SN. Są jednak jednymi z nielicznych sędziów tej izby, którzy nie złożyli oświadczeń, że nie będą zasiadać w składach z neo-sędziami. Nie zrobili tego wtedy tylko neo-sędziowie oraz sam prezes Izby, który nie mógł tego zrobić jako adresat oświadczeń. Kozielewicz i Kala złożyli oświadczenia przeciwne. Byli także w grupie sześciu sędziów, którzy zgłosili zdania odrębne do historycznej uchwały połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 roku.

 

 

 

Będą oni wykonywali obowiązki w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do czasu wyznaczenia przez Prezydenta RP co najmniej 5 sędziów do orzekania w tej izbie przez okres pięcioletniej kadencji.

 

 

Losowanie sędziów mających zasiadać w IOZ odbędzie się podczas posiedzenia Kolegium Sądu Najwyższego między 5 a 16 sierpnia. Spośród 33 wylosowanych sędziów prezydent wskaże 11, którzy zasiądą w izbie na pięcioletnią kadencję.

 

 

Czy sędziowie skorzystają z weryfikacji?

 

 

W losowaniu zatem uczestniczyć będą sędziowie, neo-sędziowie, a nawet neo-sędziowie zasiadający wcześniej w Izbie Dyscyplinarnej. Pozostaje więc pytanie, czy nowopowstała izba będzie niezależnym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą. Europejski Trybunał Praw Człowieka w szeregu orzeczeń wskazywał bowiem, że orzekanie przez polski Sąd Najwyższy w składzie z sędziami powoływanymi na wniosek neo-KRS jest niezgodne z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. I orzeczenia te dotyczyły nie tylko nowych izb SN, ale także składów orzekających w „starych” izbach.

 

 

Neo-sędziowie nie są zresztą jedynym problemem nowego ciała. W czasie debat sejmowych opozycja zwracała uwagę, że ustawa przyznaje władzy wykonawczej zbyt duży wpływ na władzę sądowniczą. Prezydent bowiem dowolnie wybiera 11 sędziów spośród wylosowanych 33, którzy zasiadać będą w nowej izbie.

 

 

Kwestia ukształtowania i legalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej będzie oceniana m.in. przez Komisję Europejską przy okazji weryfikacji kamieni milowych do wypłaty środków z Funduszu Odbudowy. Jednym z kamieni milowych było także utworzenie dla sędziów ukaranych przez Izbę Dyscyplinarną możliwości weryfikacji zapadłych tam decyzji w nowej Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. W myśl ustawy sędziowie ci mogą teraz wystąpić z odpowiednim wnioskiem. Ustawa otwiera taką furtkę. Ale wiele wskazuje na to, że sędziowie, którzy byli karani przez ID w politycznych sprawach, czy za stosowanie prawa europejskiego, raczej z niej nie skorzystają — właśnie ze względu na krytyczną ocenę IOZ.

 

 

W rozmowie z OKO.press takie wątpliwości wyraził sędzia Piotr Gąciarek. Z podobnym dystansem o weryfikacji w IOZ mówił w rozmowie z Onetem także sędzia Igor Tuleya.



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

23 lipca 2022






Inne artykuły tego autora

27.01.2023

Rzecznik SN mówi Ziobrą: Ustawa jest niekonstytucyjna, bo… wpływała na nią Komisja Europejska

17.01.2023

Przełomowy wyrok Trybunału w Strasburgu: Państwa mają obowiązek uznania związków jednopłciowych

16.01.2023

Prof. Łętowska: kunktatorstwo polskich parlamentarzystów dostarcza amunicji dla łatwego pragmatyzmu KE

13.01.2023

Ustawa o SN przeszła przez Sejm. Opozycja podzielona – część głosowała przeciw, część się wstrzymała

13.01.2023

Ustawa o SN przeszła przez Sejm. Opozycja podzielona – część głosowała przeciw, część się wstrzymała

11.01.2023

Opozycja zgłosi cztery wspólne poprawki do ustawy o Sądzie Najwyższym. Czy PiS poświęci Ziobrę?

23.12.2022

Będzie trzecia porażka? Polski rząd po raz kolejny zgłasza kandydatury na sędziego ETPCz

15.12.2022

Rzecznik generalny TSUE: Zawieszenie sędziego Tuleyi oraz ustawa kagańcowa niezgodne z prawem UE

14.12.2022

Mały sukces Ziobry. Ustawa „W obronie chrześcijan” przeszła pierwsze czytanie. Co dalej?

12.12.2022

Zapłaciliśmy już 1,4 mld zł za szarżę PiS na sądy. KE potrąca kolejną transzę za nieopłacone kary

09.12.2022

Zapłaciliśmy już 1,4 mld zł za szarżę PiS na sądy. KE potrąca kolejną transzę za nieopłacone kary

07.12.2022

„Nie słyszałem, żeby polityk Zjednoczonej Prawicy mówił, że środki UE są nam niepotrzebne”. Serio?

07.12.2022

RPO zwalnia zastępczynię, Hannę Machińską. „Jesteśmy w szoku”. Organizacje protestują

23.11.2022

„W obronie chrześcijan”, czyli przeciwko wolności słowa. Po co Ziobrze taka ustawa?

19.11.2022

„W obronie chrześcijan”, czyli przeciwko wolności słowa. Po co Ziobrze taka ustawa?

17.11.2022

TK Przyłębskiej publikuje uzasadnienie do „prawnego polexitu”. Ma zaszkodzić w negocjacjach z KE?

07.11.2022

PiS zaczyna zapowiadać możliwe ustępstwa w celu odblokowania KPO. Co powinni zrobić?

04.11.2022

Konstytucja nie zabrania małżeństw jednopłciowych – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny

26.10.2022

Bezkarność plus. PiS chce zablokować wyroki dla samorządowców, którzy pomagali w wyborach kopertowych

21.10.2022

Ziobro przegrywa w Strasburgu w sprawie śmierci swojego ojca



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200