Ustawa likwidująca Izbę Dyscyplinarną uchwalona. Sejm odrzucił kluczowe poprawki Senatu

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

Sejm uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy, która likwiduję Izbę Dyscyplinarną. Odrzucił jednak wszystkie merytoryczne poprawki Senatu, które w zamierzeniu miały przybliżać ustawę do wymogów Komisji Europejskiej.     W czwartek 9 czerwca po południu Sejm ostatecznie uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy likwidującą Izbę Dyscyplinarną SN. Teraz trafi ona na biurko samego projektodawcy. Prezydent ma 21 […]



Sejm uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy, która likwiduję Izbę Dyscyplinarną. Odrzucił jednak wszystkie merytoryczne poprawki Senatu, które w zamierzeniu miały przybliżać ustawę do wymogów Komisji Europejskiej.

 

 

W czwartek 9 czerwca po południu Sejm ostatecznie uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy likwidującą Izbę Dyscyplinarną SN. Teraz trafi ona na biurko samego projektodawcy. Prezydent ma 21 dni na podpis. Nowe prawo obliczone jest na odblokowanie dla Polski wypłat z Funduszu Odbudowy.

 

 

Projekt prezydenta likwiduje Izbę Dyscyplinarną, a w jej miejsce powołuje do życia Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Do jej składu wylosowanych ma zostać 33 sędziów Sądu Najwyższego, z których prezydent wskaże 11 członków nowej Izby. Projekt w żaden sposób nie odnosi się do kwestii osób powoływanych do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Oznacza to, że w SN pozostaną tzw. neo-sędziowie, będą także mogli zatem zasiadać w nowej izbie.

 

 

Osoby orzekające do tej pory w ID będą miały możliwość przejścia w stan spoczynku z zachowaniem 100 proc. wynagrodzenia, co ma je niejako zachęcać do ustąpienia ze stanowiska.

Ustawa nie przywraca automatycznie do orzekania sędziów ukaranych przez Izbę Dyscyplinarną – otwiera im tylko możliwość weryfikacji zapadłych tam decyzji przez nową Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.

Ustawa prezydenta wprowadza jeszcze jedną nową instytucję proceduralną – test niezawisłości i bezstronności. Strony procesów będą mogły każdemu sędziemu sądów powszechnych, wojskowych, administracyjnych i sędziów SN postawić zarzut stronniczości, który ich zdaniem może wpłynąć na treść dotyczącego ich orzeczenia. Jeśli to udowodnią, to dany sędzia zostanie wyłączony z rozpoznania sprawy.

 

 

Eksperci uważają, że taki test ma odwrócić uwagę od zarzutów wobec umocowania sędziów powołanych w wadliwej procedurze przed neo-KRS. Podobny test bowiem proponowała uchwała połączonych izb SN ze stycznia 2020 r. W wersji prezydenta test taki nie może być jednak przeprowadzony tylko ze względu na okoliczności powołania sędziego.

Poprawki Senatu odrzucone

 

 

Prezydent złożył projekt ustawy w Sejmie na początku lutego. Pierwsze czytanie odbyło się dopiero w drugiej połowie marca. Następnie przez aż dwa miesiące nad projektem pracowała Komisja sprawiedliwości i praw człowieka. W toku posiedzeń dochodziło do ostrych starć i negocjacji pomiędzy Solidarną Polską, Kancelarią prezydenta i PiS-em. W tle zaś dopinane były porozumienia rządu z Komisją Europejską w kwestii kamieni milowych polskiego KPO dotyczących praworządności.

 

 

Ustawa przeszła przez Sejm 26 maja. 1 czerwca Senat przyjął szereg poprawek do ustawy. Część z nich w dość istotny sposób zmieniała jej zapisy. Za całością ustawy zagłosowali nawet senatorzy i senatorki PiS. 2 czerwca Ursula von der Leyen oficjalnie ogłosiła w Warszawie, że Komisja zawnioskuje do Rady o zatwierdzenie polskiego KPO.

 

 

Opozycja do końca wyrażała nadzieję, że przynajmniej część poprawek senackich zostanie popartych w Sejmie, argumentując, że w lepszym stopniu spełniają wymogi orzecznictwa TSUE. W podobnym tonie wypowiadał się nawet komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders.

 

 

Senat proponował bowiem:

  • wprowadzenie wymogu 7-letniego stażu na stanowisku sędziego SN w stosunku do osób zasiadających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
  • rozszerzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego poprzez usunięcie zastrzeżenia, że okoliczności powołania nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do przeprowadzenia testu,
  • usunięcie deliktu dyscyplinarnego w postaci „odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości”,
  • rozwiązanie stosunku pracy z osobami zasiadającymi w Izbie Dyscyplinarnej, brak możliwości powołania ich na stanowisko sędziego SN,
  • uznanie za nieważne i pozbawione skutków prawnych wszystkich orzeczeń wydanych przez ID, wyrównanie obniżonych uposażeń sędziów ukaranych przez Izbę,
  • przywrócenie ukaranych przez ID sędziów na stanowiska zgodne z dotychczasowym podziałem czynności, zakaz przenoszenia ich do innego wydziału w okresie 3 lat.

IOZ miałaby się z urzędu zająć wszystkimi sprawami w terminie miesiąca od wejścia jej w życie. W tym „trybie ekspresowego rozpatrzenia”, jak ujmowali to senatorowie, Izba oddzieliłaby sprawy polityczne, czyli dotyczące karania za orzecznictwo, od niepolitycznych, czyli tych dotyczących pospolitych przestępstw.

 

 

Wszystkie te poprawki zostały odrzucone przez większość sejmową.

Pytaniem otwartym pozostaje, czy Komisja Europejska uzna uchwaloną właśnie ustawę za wystarczająco spełniającą wymagania zapisane w KPO. Bez tego nie wyrazi bowiem zgody na wypłatę żadnych środków.

Największe wątpliwości budzą kwestie, czy nowa Izba Odpowiedzialności Zawodowej spełni wymogi art. 19 ust. 1 Traktatu UE, jeśli zasiadać w niej będą sędziowie powołani z udziałem nowej KRS. W ustawie prezydenta zaszyte są także przepisy (w teście bezstronności oraz nowym delikcie – odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości), które wykluczają możliwość badania umocowania sędziego, powołując się tylko na okoliczności towarzyszące jego powołaniu. Jednym z warunków Komisji wobec reformy było zaś umożliwienie sądom weryfikacji, czy dany sędzia spełnia wymogi „bycia powołanym na mocy ustawy”.



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

10 czerwca 2022






Inne artykuły tego autora

30.06.2022

Wiceszefowa KE: Ustawa Dudy nie spełnia kamieni milowych z KPO. Wyjaśniamy, co ma na myśli

29.06.2022

Rozprawa przed TSUE. Trybunał bada, czy powołania sędziów przy udziale neo-KRS są zgodne z prawem

27.06.2022

To który w końcu niszczy te sądy? Morawiecki oskarża Ziobrę, Ziobro Morawieckiego i Dudę, a Kaczyński…

10.06.2022

Parlament Europejski wyraża „głębokie zaniepokojenie” pozytywną decyzją KE w sprawie polskiego KPO

09.06.2022

Komisja Sprawiedliwości odrzuca kluczowe poprawki Senatu. Czy ustawa Dudy spełni wymogi KPO?

08.06.2022

Za mało kija, za dużo marchewki”, „Hodujemy sobie mini-Rosję” – PE debatuje nad polskim KPO

02.06.2022

Co zmienia zatwierdzenie KPO? „Unia nadal będzie patrzeć rządowi na ręce” – mówi prof. Łętowska

28.05.2022

Sprawa Ewy Siedleckiej prawomocnie umorzona. Sąd: „Afera hejterska wywołała słuszne oburzenie”

27.05.2022

Sejm przegłosował ustawę o likwidacji Izby Dyscyplinarnej. Targi PiS z ziobrystami trwały do ostatniej chwili

26.05.2022

Ustawa o Sądzie Najwyższym, zmiana Konstytucji, wotum nieufności wobec Ziobry [SEJM NA ŻYWO]

26.05.2022

Prezydencka ustawa o SN przeszła drugie czytanie. Z poparciem ziobrystów, choć PiS wyrzucił ich poprawki

25.05.2022

Neo-KRS ma nową przewodniczącą. To Dagmara Pawełczyk-Woicka, koleżanka Ziobry

24.05.2022

Proces Siedleckiej. Wytrykowski o grupie Kasta: Co tam jest oprócz wymieniania jakichś śmieszków?

20.05.2022

Dziś obrona doktoratu Łukasza Piebiaka. Praca „skromnej objętości”, promotorem kolega ze studiów

20.05.2022

PiS dogadał się z Solidarną Polską. Ustawa prezydenta przeszła przez Komisję sprawiedliwości

14.05.2022

69 proc. Polek i Polaków chce, żeby PiS podporządkował się zaleceniom UE [SONDAŻ IPSOS]

13.05.2022

Prezes Iustitii: Zatwierdzenie KPO to tylko część układanki. Komisja ma inne narzędzia dotyczące praworządności

11.05.2022

Komisja Europejska jest gotowa do odblokowania KPO. Nie będzie czekać na uchwalenie ustawy o SN

02.05.2022

OKO.press DOMINIKA SITNICKA 30 KWIETNIA 2022 Sędziowie sygnaliści z „Kasty” potwierdzają śledztwo OKO.press i Onetu. Co wiedział Ziobro?

27.04.2022

OKO.press DOMINIKA SITNICKA 27 KWIETNIA 2022 Solidarna Polska blokuje prace nad prezydencką ustawą o SN. Za to komisja przyklepała listę do neo-KRS



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200