Ustawa likwidująca Izbę Dyscyplinarną uchwalona. Sejm odrzucił kluczowe poprawki Senatu

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

Sejm uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy, która likwiduję Izbę Dyscyplinarną. Odrzucił jednak wszystkie merytoryczne poprawki Senatu, które w zamierzeniu miały przybliżać ustawę do wymogów Komisji Europejskiej.     W czwartek 9 czerwca po południu Sejm ostatecznie uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy likwidującą Izbę Dyscyplinarną SN. Teraz trafi ona na biurko samego projektodawcy. Prezydent ma 21 […]



Sejm uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy, która likwiduję Izbę Dyscyplinarną. Odrzucił jednak wszystkie merytoryczne poprawki Senatu, które w zamierzeniu miały przybliżać ustawę do wymogów Komisji Europejskiej.

 

 

W czwartek 9 czerwca po południu Sejm ostatecznie uchwalił ustawę prezydenta Andrzeja Dudy likwidującą Izbę Dyscyplinarną SN. Teraz trafi ona na biurko samego projektodawcy. Prezydent ma 21 dni na podpis. Nowe prawo obliczone jest na odblokowanie dla Polski wypłat z Funduszu Odbudowy.

 

 

Projekt prezydenta likwiduje Izbę Dyscyplinarną, a w jej miejsce powołuje do życia Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Do jej składu wylosowanych ma zostać 33 sędziów Sądu Najwyższego, z których prezydent wskaże 11 członków nowej Izby. Projekt w żaden sposób nie odnosi się do kwestii osób powoływanych do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Oznacza to, że w SN pozostaną tzw. neo-sędziowie, będą także mogli zatem zasiadać w nowej izbie.

 

 

Osoby orzekające do tej pory w ID będą miały możliwość przejścia w stan spoczynku z zachowaniem 100 proc. wynagrodzenia, co ma je niejako zachęcać do ustąpienia ze stanowiska.

Ustawa nie przywraca automatycznie do orzekania sędziów ukaranych przez Izbę Dyscyplinarną – otwiera im tylko możliwość weryfikacji zapadłych tam decyzji przez nową Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.

Ustawa prezydenta wprowadza jeszcze jedną nową instytucję proceduralną – test niezawisłości i bezstronności. Strony procesów będą mogły każdemu sędziemu sądów powszechnych, wojskowych, administracyjnych i sędziów SN postawić zarzut stronniczości, który ich zdaniem może wpłynąć na treść dotyczącego ich orzeczenia. Jeśli to udowodnią, to dany sędzia zostanie wyłączony z rozpoznania sprawy.

 

 

Eksperci uważają, że taki test ma odwrócić uwagę od zarzutów wobec umocowania sędziów powołanych w wadliwej procedurze przed neo-KRS. Podobny test bowiem proponowała uchwała połączonych izb SN ze stycznia 2020 r. W wersji prezydenta test taki nie może być jednak przeprowadzony tylko ze względu na okoliczności powołania sędziego.

Poprawki Senatu odrzucone

 

 

Prezydent złożył projekt ustawy w Sejmie na początku lutego. Pierwsze czytanie odbyło się dopiero w drugiej połowie marca. Następnie przez aż dwa miesiące nad projektem pracowała Komisja sprawiedliwości i praw człowieka. W toku posiedzeń dochodziło do ostrych starć i negocjacji pomiędzy Solidarną Polską, Kancelarią prezydenta i PiS-em. W tle zaś dopinane były porozumienia rządu z Komisją Europejską w kwestii kamieni milowych polskiego KPO dotyczących praworządności.

 

 

Ustawa przeszła przez Sejm 26 maja. 1 czerwca Senat przyjął szereg poprawek do ustawy. Część z nich w dość istotny sposób zmieniała jej zapisy. Za całością ustawy zagłosowali nawet senatorzy i senatorki PiS. 2 czerwca Ursula von der Leyen oficjalnie ogłosiła w Warszawie, że Komisja zawnioskuje do Rady o zatwierdzenie polskiego KPO.

 

 

Opozycja do końca wyrażała nadzieję, że przynajmniej część poprawek senackich zostanie popartych w Sejmie, argumentując, że w lepszym stopniu spełniają wymogi orzecznictwa TSUE. W podobnym tonie wypowiadał się nawet komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders.

 

 

Senat proponował bowiem:

  • wprowadzenie wymogu 7-letniego stażu na stanowisku sędziego SN w stosunku do osób zasiadających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
  • rozszerzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego poprzez usunięcie zastrzeżenia, że okoliczności powołania nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do przeprowadzenia testu,
  • usunięcie deliktu dyscyplinarnego w postaci „odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości”,
  • rozwiązanie stosunku pracy z osobami zasiadającymi w Izbie Dyscyplinarnej, brak możliwości powołania ich na stanowisko sędziego SN,
  • uznanie za nieważne i pozbawione skutków prawnych wszystkich orzeczeń wydanych przez ID, wyrównanie obniżonych uposażeń sędziów ukaranych przez Izbę,
  • przywrócenie ukaranych przez ID sędziów na stanowiska zgodne z dotychczasowym podziałem czynności, zakaz przenoszenia ich do innego wydziału w okresie 3 lat.

IOZ miałaby się z urzędu zająć wszystkimi sprawami w terminie miesiąca od wejścia jej w życie. W tym „trybie ekspresowego rozpatrzenia”, jak ujmowali to senatorowie, Izba oddzieliłaby sprawy polityczne, czyli dotyczące karania za orzecznictwo, od niepolitycznych, czyli tych dotyczących pospolitych przestępstw.

 

 

Wszystkie te poprawki zostały odrzucone przez większość sejmową.

Pytaniem otwartym pozostaje, czy Komisja Europejska uzna uchwaloną właśnie ustawę za wystarczająco spełniającą wymagania zapisane w KPO. Bez tego nie wyrazi bowiem zgody na wypłatę żadnych środków.

Największe wątpliwości budzą kwestie, czy nowa Izba Odpowiedzialności Zawodowej spełni wymogi art. 19 ust. 1 Traktatu UE, jeśli zasiadać w niej będą sędziowie powołani z udziałem nowej KRS. W ustawie prezydenta zaszyte są także przepisy (w teście bezstronności oraz nowym delikcie – odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości), które wykluczają możliwość badania umocowania sędziego, powołując się tylko na okoliczności towarzyszące jego powołaniu. Jednym z warunków Komisji wobec reformy było zaś umożliwienie sądom weryfikacji, czy dany sędzia spełnia wymogi „bycia powołanym na mocy ustawy”.



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

10 czerwca 2022






Inne artykuły tego autora

23.11.2022

„W obronie chrześcijan”, czyli przeciwko wolności słowa. Po co Ziobrze taka ustawa?

19.11.2022

„W obronie chrześcijan”, czyli przeciwko wolności słowa. Po co Ziobrze taka ustawa?

17.11.2022

TK Przyłębskiej publikuje uzasadnienie do „prawnego polexitu”. Ma zaszkodzić w negocjacjach z KE?

07.11.2022

PiS zaczyna zapowiadać możliwe ustępstwa w celu odblokowania KPO. Co powinni zrobić?

04.11.2022

Konstytucja nie zabrania małżeństw jednopłciowych – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny

26.10.2022

Bezkarność plus. PiS chce zablokować wyroki dla samorządowców, którzy pomagali w wyborach kopertowych

21.10.2022

Ziobro przegrywa w Strasburgu w sprawie śmierci swojego ojca

20.10.2022

PiS idzie na pełne zwarcie z UE. Trybunał Konstytucyjny rozpatruje wniosek Ziobry o karach TSUE

06.10.2022

Sędzia Juszczyszyn wygrywa w Strasburgu. Orzeczenie miażdżące dla władz oraz Izby Dyscyplinarnej

03.10.2022

Obywatele muszą mieć możliwość dowiedzenia się, czy byli inwigilowani. Polska zaskarżona przed ETPCz

16.09.2022

Doda wygrywa w Strasburgu. Polska naruszyła Konwencję, karząc ją za obrazę uczuć religijnych

31.08.2022

Cały rząd PiS mówi teraz Ziobrą. Nie wierzą już, że dostaną pieniądze z KPO [BURAS]

15.08.2022

KPO. „Wyciągniemy armaty, odpowiemy ogniem” – odgraża się rząd. Czyli co właściwie zrobi?

08.08.2022

RPO zrezygnował z sądowej walki w sprawie przejęcia spółki Polska Press przez Orlen

29.07.2022

Nie będzie pieniędzy z KPO bez przywrócenia sędziów do pracy. Jak powinno się to odbyć?

25.07.2022

Polska przegrała w Strasburgu w związku z ustawą dezubekizacyjną. Główny winny – Trybunał Konstytucyjny

23.07.2022

Izba Dyscyplinarna już nie istnieje. Ale neo-sędziowie powoli przechodzą do starych izb SN

22.07.2022

Jest plan, jak naprawić Trybunał Konstytucyjny. Oto szczegóły nowych regulacji

20.07.2022

Siedem lat „reform” Ziobry – postępowania dłuższe o 66 proc. Raport Fundacji Helsińskiej

16.07.2022

Im wolno więcej. Jak sędziowie TK ośmieszają przepisy o apolityczności i godności urzędu



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200