Senat niemal jednomyślnie przyjął ustawę wyborczą. Co PiS zrobi w Sejmie z poprawkami?

Udostępnij

Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.

Więcej

"Tylko głos wyborców, a nie żadne sztuczki, zdecydują o tym, kto będzie prezydentem" - mówił w Senacie Marek Borowski, prezentując szereg poprawek, które wniesiono do nowej ustawy wyborczej. Wiele z nich poparli też senatorowie PiS. Ale nie te kluczowe



Piętnaście minut przed północą 1 czerwca Senat głosami senatorów opozycji oraz senatorów PiS uchwalił nową ustawę wyborczą. Przegłosowano także ok. 40 poprawek, które wcześniej w ciągu dnia przyjęły obradujące wspólnie komisje senackie.

 

Dużą część poprawek przegłosowano jednomyślnie. Między innymi te dotyczące:

 

  • ułatwień w głosowaniu dla wyborców niepełnosprawnych;
  • zbierania dodatkowych informacji kontaktowych przy chęci głosowani korespondencyjnego, by ułatwić kontakt urzędników z wyborcami;
  • pokwitowania odbioru pakietów wyborczych;
  • przeniesienie z ministra zdrowia na PKW kompetencji do decydowania o zarządzaniu wyłącznego głosowania korespondencyjnego w gminach, gdzie pogorszyła się sytuacja epidemiologiczna;
  • pokryciu przez budżet państwa kosztów środków ochrony w lokalach wyborczych;
  • skasowania przepisu przewidującego ponowne wykorzystania pakietów wyborczych przygotowywanych na wybory 10 maja.

 

Senatorowie PiS wstrzymywali się od głosu m.in. w sprawie:

 

  • wydłużenia pracy w lokalach do godzin 6-22;
  • zwiększonego czasu antenowego w mediach publicznych dla komitetów wyborczych;
  • zagwarantowania 10 dni na zbieranie podpisów przez nowych kandydatów;
  • zakazu zmieniania terminów wyborczych przez marszałka Sejmu.

 

Głosowali przeciwko:

 

  • zbieraniu podpisów dla nowych kandydatów przez ePUAP,
  • zwiększeniu udziału PKW przy ustalaniu kalendarza wyborczego,
  • powiększeniu minimalnej liczby członków obwodowych komisji wyborczych.

 

Wszystkie te poprawki zgłaszane były przez opozycję. Senatorowie Prawa i Sprawiedliwości zgłosili jedną poprawkę, która upadła.

 

Duch podejrzliwości w Senacie

 

Podczas debaty nad ustawą, prace w komisjach sprawozdawał Marek Borowski. Opowiadał, że w przypadku poprzedniej ustawy, tak zwanej ustawy kopertowej, wątpliwości było tyle, że ostatecznie ją odrzucono. Nowa ustawa „szła w dobrym kierunku”, ale „nie została przepracowana należycie w Sejmie”.

 

„Ta ustawa przeszła przez Sejm w ciągu 10 godzin. Gdyby popracowano nad nią pięć, sześć dni, to my byśmy mogli skrócić prace nad nią o dziesięć dni” – tak Borowski odnosił się do zarzutów o to, że Senat zastosował obstrukcję.

 

Kolejną rzeczą, która przesądziła o czasie pracy w Senacie był brak uchwały PKW. Opublikowanie jej było warunkiem przystąpienia przez Senat do ostatecznego głosowania tak, by działania izby wyższej miały podstawę prawną.

 

Senator Borowski wyjaśniał następnie motywy stojące za częścią poprawek. „Krążył nad tym duch podejrzliwości. Podejrzliwości, że niektóre rozwiązania w tej ustawie mogą być wykorzystane w sposób niegodny”.

 

Te wątpliwości dotyczyły przede wszystkim terminów wyborczych, stąd szereg regulacji takich jak minimalny czas na zbieranie podpisów. „Tylko głos wyborców, a nie żadne sztuczki zdecydują o tym, kto będzie prezydentem” – podsumowywał Marek Borowski.

 

Poczta bez dodatkowych pieniędzy

 

Senatorowie PiS chcieli dopisać do ustawy przepisy mówiące o tym, skąd i jakie środki zostaną przekazane Poczcie Polskiej na realizację wyborów korespondencyjnych. Opozycja odrzuciła ten pomysł w komisji, zatem przedstawiony został jako wniosek mniejszości.

 

„To wyglądało jakbyście państwo chcieli odegrać na Poczcie Polskiej albo na nią obrazili. Poczta nie jest winna za pandemię, ma duże zadanie do wykonania przy okazji wyborów. Przypominam, że bardzo o to wnioskowali przedstawiciele związkowców” – argumentował za przyjęciem poprawki Marek Pęk.

 

Odpowiadał mu Marcin Bosacki: „Nie tylko Poczta Polska, ale konsulowie i samorządy mają zwiększone koszty. Mamy podejrzenie, że specjalne potraktowanie poczty ma na celu zrekompensowanie jej kwoty wydanej przy nielegalnej organizacji poprzednich kopertowych wyborów”.

 

RPO ostrzega przed „prawami nabytymi”

 

Głos w debacie zabrał RPO Adam Bodnar. Dziękował Senatowi za przychylenie się do części poprawek zgłaszanych przez Biuro RPO. Zwrócił jednak uwagę, że politycy postanowili zignorować kwestię wprowadzonych do ustawy „praw nabytych” starych kandydatów na prezydenta. Podkreślał, że takie rozwiązanie pogwałca podstawą zasadę biernego prawa wyborczego, czyli równości. Opozycja ostatecznie nie zdecydowała się skasowanie tych przepisów, pomimo licznych apeli ekspertów.

 

„Być może jawimy jako konstytucyjne dinozaury w obliczu rysującego się porozumienia politycznego. Być może to jest ten dzień, kiedy litera bieżącej polityki zwycięży nad konstytucją (…) Moim obowiązkiem jest zwrócić państwu na to uwagę” – przemawiał Bodnar. I ostrzegał, że powołanie się przez niedoszłego kandydata na ten fakt w proteście wyborczym będzie mocną podstawą dla SN do uznanie wyborów za nieważne.

 

Co z poprawką o wyborach po 6 sierpnia?

 

Senator Marek Borowski jeszcze rano w rozmowie z OKO.press zapowiadał, że będzie głosował przeciwko poprawce przesuwającej wybory na czas po 6 sierpnia. Opowiadał, że ekspertyzy prawne były zróżnicowane i w niektórych opiniach nie wykluczano konstytucyjności oparcia się o uchwałę PKW.

 

„Trzeba pamiętać, że obie wersje – zarówno ta prowadząca do wyborów już teraz, jak i ta mówiąca o czekaniu do końca kadencji, opierają się na interpretacji konstytucji. Tego przypadku, do którego PiS doprowadził swoim uporem, konstytucja po prostu nie przewidziała” – wyjaśniał.

 

I dodawał, że sam zagłosuje przeciwko tej poprawce: „Jeżeli oba scenariusze są możliwe do przeprowadzenia, to należy mieć na uwadze, że oczekiwanie społeczne jest takie, żeby wybory odbyły się możliwie szybko. Nie czekać już, nie przeciągać kampanii. Przecież przyjęcie wersji z wyborami po 6 sierpnia oznaczałoby, że kampania wyborcza ciągnie się przez czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień. Jesteśmy wciąż w trakcie epidemii, gospodarka jest w dość dramatycznym stanie, jest wiele innych ważnych działań, które trzeba podjąć”.

 

Ostatecznie w ciągu w toku prac połączonych komisji poprawkę wycofał jej współautor, obok Gabrieli Morawskiej-Staneckiej (Lewica), Michał Kamiński (PSL). Polityk argumentował przy tym, że dzisiejsze opublikowanie przez rząd uchwały PKW rozwiązuje wątpliwości dotyczące wyborów przed 6 sierpnia.

 

Sejm zajmie się ustawą we wtorek 2 czerwca, najprawdopodobniej w środę marszałek Elżbieta Witek ogłosi termin nowych wyborów prezydenckich. Najprawdopodobniej będzie to 28 czerwca, niektórzy politycy obozu władzy wskazywali również na 5 lipca.



Autor


Absolwentka prawa i filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowała m.in. w Dwutygodniku, Res Publice Nowej i Magazynie Kulturalnym.


Więcej

Opublikowany

2 czerwca 2020







Inne artykuły tego autora

17.10.2020

„To perwersyjna afirmacja śmierci i cierpienia”. Komisja sejmowa grilluje wniosek do TK o aborcji

15.10.2020

Mężczyźni w garniturach zdecydują za polskie kobiety. Wyrok TK w sprawie aborcji już za 7 dni

14.10.2020

Wycofajcie zakaz aborcji z Trybunału – apeluje ponad 100 organizacji społecznych

08.10.2020

Pierwsze zatrzymanie za akcję pod MEN. Aktywistka przesłuchiwana w prokuraturze

08.10.2020

PiS chce doprowadzić do całkowitego zakazu aborcji. Już tylko 15 dni do wyroku

26.09.2020

Komisja LIBE w PE chce konsekwencji za łamanie praworządności. Mówi m.in. o Polsce

24.09.2020

Sąd: Bodnar ma rację w sporze z TVP. „Jego wypowiedzi były nadzwyczaj wstrzemięźliwe”

04.09.2020

Polska na dnie rankingu OECD. Jesteśmy jednym z najmniej przyjaznych mniejszościom krajów

28.08.2020

Policja nie zajmie się podpaleniem na zgromadzeniu narodowców, bo tęczowa flaga nie jest chroniona

28.08.2020

Woś pisze ustawy rodem z „ugruntowanych demokracji”, a potem demokratycznie pozywa krytyków

22.08.2020

Fake news Wosia. Nie, Sąd Najwyższy USA nie uznał fundacji Sorosa za „międzynarodowe zagrożenie”

15.08.2020

Tęczowa flaga na Min. Sprawiedliwości. „Chciałem, żeby to był czytelny sygnał dla ministra”

13.08.2020

Sąd podtrzymał decyzję Trzaskowskiego o zakazie marszu narodowców w sobotę

13.08.2020

Policja w domach zatrzymanych po proteście w obronie Margot. Prawnik: To forma szykany

11.08.2020

Homofobiczne furgonetki jeżdżą po Polsce. Jakim prawem?

07.08.2020

Nie pamiętam, nie wiem, może? Oto jak w sądzie zeznają pracownicy „Wiadomości” TVP

03.08.2020

Bez zaskoczeń. Nowa Izba SN uznała wybory za ważne, przemilczała wszystkie wątpliwości

25.07.2020

Polski rząd winny łamania praw człowieka na przejściu granicznym w Terespolu. Jest wyrok ETPCz

10.07.2020

Co planuje PiS, jeśli wygra Duda? Zamach na wolne media, sądy, RPO, organizacje pozarządowe

09.07.2020

Demonstrujący pod TVP uniewinnieni. Sędzia Biliński: Protesty to sól demokracji



Wesprzyj nas!

Archiwum Osiatyńskiego powstaje dzięki obywatelom i obywatelkom gotowym bronić państwa prawa.


10 
20 
50 
100 
200